વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ શનિવારે લખનૌમાં આયોજિત 5મા રાષ્ટ્રીય કૌશલ્ય દીક્ષાંત સમારોહ (National Skill Convocation) માં હાજરી આપી હતી જ્યાં તેમણે દેશભરમાંથી શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરનારા વિદ્યાર્થીઓને સન્માનિત કર્યા હતા. ઉપસ્થિત જનમેદનીને સંબોધતા વડાપ્રધાને કહ્યું, “તમે તમારી ITIમાં જે કૌશલ્યો પ્રાપ્ત કર્યા છે તે આજના ભારતની ઊર્જા છે; તમે જ તે લોકો છો જે ‘વિકસિત ભારત’નું નિર્માણ કરશો. આ વાત સ્પષ્ટપણે સમજી લો: જેની પાસે કૌશલ્ય છે, તેની આજીવિકા કોઈ છીનવી શકતું નથી.” આ પહેલા વડાપ્રધાન મોદીએ મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ સાથે ચર્ચા કરી હતી. મુખ્યમંત્રી હરિદ્વારમાં પોતાની માતા સાવિત્રી દેવીના અંતિમ સંસ્કાર કર્યા બાદ આજે બપોરે લખનૌ પહોંચ્યા હતા.
મોદીએ નોંધ્યું કે કુશળ કામદારો માટે રોજગારીની નવી તકો ઊભી થઈ રહી છે
વડાપ્રધાને કહ્યું, “સૌથી નિષ્ણાત ડૉક્ટર પણ તમારા યોગદાન વિના દર્દીનો ઈલાજ કરી શકતા નથી. તમારી પાસે આ શક્તિ છે, અને હું તમને તેનો અહેસાસ કરાવવા આવ્યો છું. તમારું સન્માન કરવા અને તમારા કાર્યની ઉજવણી કરવા. કારણ કે હું જાણું છું કે ITI આપણા રાષ્ટ્રના ભવ્ય ભવિષ્યનું નિર્માણ કરવા જઈ રહી છે.”
“તમે વારંવાર સાંભળતા હશો કે વિવિધ દેશો સાથે વેપાર કરારો થઈ રહ્યા છે. આ પ્રયાસો આખરે તમારા લાભ માટે જ છે. મારો ઉદ્દેશ્ય ITIના અભ્યાસક્રમોને આધુનિક બનાવવાનો, મશીનરીને અપગ્રેડ કરવાનો અને એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે પ્રશિક્ષકો (trainers) નવી તકનીકોમાં નિપુણ હોય. આ તમારા માટે ખૂબ જ ફાયદાકારક સાબિત થશે કારણકે કુશળ કામદારો માટે રોજગારીની નવી તકો ઊભી થઈ રહી છે.”
10 વર્ષમાં 5,000 ITIની સ્થાપના કરવામાં આવી છે
“જ્યારે તમે કોઈ કૌશલ્ય પ્રાપ્ત કરો છો, ત્યારે તમે માત્ર મશીનો જ નથી ચલાવતા, તમે લોકોનું જીવન સરળ બનાવો છો અને રાષ્ટ્રની ક્ષમતાઓને મજબૂત કરો છો. એક સમય હતો જ્યારે ભારત ફોન આયાત કરતું હતું. આજે ભારતમાં બનેલા ફોન સમગ્ર વિશ્વમાં નિકાસ કરવામાં આવે છે. તમારા કારણે જ આપણી ઉત્પાદન ક્ષમતા (manufacturing capacity) વધી રહી છે, અને તેથી જ ITIને આટલી ઉચ્ચ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી રહી છે.” “વર્ષ ૨૦૧૪થી, છેલ્લા એક દાયકામાં અમારી સરકારે લગભગ ૫,૦૦૦ નવી ITI (ઔદ્યોગિક તાલીમ સંસ્થાઓ) સ્થાપી છે. અહીં વિદ્યાર્થીઓની કુલ સંખ્યા ૫ લાખને વટાવી ગઈ છે જેમાં મહિલા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા અઢી ગણાથી પણ વધુ વધી છે.” તાલીમ ફેકલ્ટી (શિક્ષકો) અને માળખાકીય સુવિધાઓ અમારા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ રહ્યા છે. આજે ITIમાં ૩૦થી વધુ પ્રકારના વ્યવસાયો શીખવવામાં આવે છે.
વિશ્વને ITIમાં તાલીમ પામેલા લોકોની જરૂર છે
મોદીજીએ ઉલ્લેખ કર્યો કે જ્યારે પણ તેઓ સાઉદી અરેબિયા કે દુબઈની મુલાકાત લે છે ત્યારે ત્યાંના રાજવી પરિવારોના સભ્યો કહે છે કે ત્યાં જોવા મળતા ભવ્ય શહેરો માત્ર તેમના પૈસાથી નથી બન્યા પરંતુ ભારતીય કારીગરોની કુશળતાથી બન્યા છે. દરેક રાજવી પરિવાર ભારતીય કારીગરીના ખૂબ વખાણ કરે છે. આજે વિશ્વભરની સરકારો જેઓ અમારી સાથે કરારો કરી રહી છે, તેઓ ખાસ કરીને દર વર્ષે ચોક્કસ સંખ્યામાં કુશળ કામદારોની માંગ કરે છે. વૈશ્વિક સ્તરે માંગ માત્ર યુનિવર્સિટીના સ્નાતકોની જ નથી પરંતુ ITIમાં તાલીમ પામેલા વ્યક્તિઓની પણ છે.
લોકોએ મારી વાત સ્વીકારી અને સોનાના ભાવ ઘટી ગયા
પ્રધાનમંત્રીએ યાદ અપાવ્યું કે એક વર્ષ પહેલાં તેમણે નાગરિકોને વિનંતી કરી હતી કે જ્યાં સુધી ખૂબ જ અનિવાર્ય ન હોય ત્યાં સુધી એક વર્ષ માટે સોનું ખરીદવાનું ટાળે. તેમણે આ વાતને તે સમય સાથે સરખાવી જ્યારે લાલ બહાદુર શાસ્ત્રીએ દેશવાસીઓને દિવસમાં એક ટંકનું ભોજન છોડી દેવા કહ્યું હતું. એક એવી વિનંતી જેને દેશે સહર્ષ સ્વીકારી હતી. આ આપણા દેશના સાચા ચરિત્રને દર્શાવે છે; લોકોએ મારા જેવા એક સામાન્ય વ્યક્તિની વાત માની, સોનાની ખરીદી ઘટાડી અને પરિણામે સોનાના ભાવમાં મોટો ઘટાડો આવ્યો. હવે લોકો તેમને કહે છે, “મોદીજી, અમે તમારી સલાહ માની અને તેનાથી અમારા પૈસા બચ્યા.”