મુસ્લિમો બાદશાહો પર આક્ષેપ હતો કે તેમણે અયોધ્યામાં રામ મંદિરને લૂંટીને તેનો ધ્વંસ કર્યો હતો. હવે રામના કથિત ભક્તો પર આક્ષેપ છે કે તેમણે રામ મંદિરનો ધ્વંસ કર્યા વિના તેની કરોડો રૂપિયાની સંપત્તિ પર લૂંટ ચલાવી છે. અયોધ્યાના રામ મંદિરમાં દાનપેટીઓમાંથી રોકડની ચોરીએ બધાને ચોંકાવી દીધા છે. પ્રારંભિક અંદાજ મુજબ આ ચોરી ૨૦૦ કરોડ રૂપિયાથી વધુની હોઈ શકે છે. નોટોની ગણતરીમાં સામેલ લગભગ ૫૦ કર્મચારીઓ શંકાના દાયરામાં છે. અત્યાર સુધીમાં ૨ કરોડ રૂપિયા રોકડા મળી આવ્યા છે.
ઘણા કર્મચારીઓનો પગાર ૧૪-૧૫ હજાર રૂપિયા હતો. તેમણે થોડા મહિનામાં જ ૪૦ લાખ રૂપિયાથી ૧.૫ કરોડ રૂપિયાના પ્લોટ ખરીદી લીધા છે. તપાસ દરમિયાન મંદિરમાં ભંડારની રકમ ગણતા કર્મચારી લવકુશ મિશ્રાના ઘરેથી આશરે ૧૦ લાખ રૂપિયા રોકડા મળી આવ્યા હતા. કેટલાક પૈસા ઘરમાં એક કબાટમાં રાખવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે કેટલાક ગાયના છાણના ઢગલા નીચે છુપાવવામાં આવ્યા હતા. આ કેસના સંદર્ભમાં માહિતી બહાર આવી છે કે શંકાના આધારે બીજા કર્મચારીની પણ અટકાયત કરવામાં આવી છે અને પૂછપરછ કરવામાં આવી છે. આ બંને કર્મચારીઓ મંદિરમાં ભંડારની ગણતરી સંબંધિત કાર્યો માટે જવાબદાર હતા. રામ મંદિરમાં ચોરીના પ્રકરણની તપાસ શરૂ થઈ ગઈ છે.
ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે રામ મંદિર ટ્રસ્ટના દાન અને નાણાંકીય વ્યવસ્થાપન સંબંધિત આરોપોની તપાસ માટે ત્રણ સભ્યોની વિશેષ તપાસ ટીમ (SIT) ની રચના કરી છે. SITના ત્રણ સભ્યો સોમવારે રામ જન્મભૂમિ સંકુલ પહોંચ્યા હતા. જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ શશાંક ત્રિપાઠી અને SSP ડૉ. ગૌરવ ગ્રોવર પણ ત્રણ SIT સભ્યો સાથે પહોંચ્યા હતા. આ દરમિયાન દાન પેટીઓની ગણતરી સંબંધિત દરેક મુદ્દા પર ટ્રસ્ટના અધિકારીઓ સાથે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. અયોધ્યામાં શ્રી રામ જન્મભૂમિ મંદિરમાં આપવામાં આવેલા દાન અને પ્રસાદના દુરુપયોગનો મામલો હવે સુપ્રીમ કોર્ટમાં પહોંચ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટમાં એક અરજી દાખલ કરવામાં આવી છે, જેમાં કોર્ટની દેખરેખ હેઠળ FIR નોંધી તપાસની માંગણી પણ કરવામાં આવી છે.
સૂત્રો જણાવે છે કે ટ્રસ્ટના અધિકારીનો ડ્રાઇવર રામશંકર યાદવ (ટીન્નુ) થોડા જ સમયમાં એટલો પ્રભાવશાળી બની ગયો કે તેણે માત્ર રામ મંદિરના સંચાલન જ નહીં પરંતુ સંકુલની અંદરના અન્ય કાર્યક્રમો અને કાર્યોની પણ દેખરેખ રાખવાનું શરૂ કર્યું હતું. આ દખલગીરીથી અધિકારીના સમર્થકોના એક જૂથમાં રોષ ફેલાયો હતો. VHP સાથે લાંબા સમયથી જોડાયેલા હોવા છતાં ટ્રસ્ટના કેટલાક સભ્યો મંદિરના સંચાલનમાં ડ્રાઇવર ટીન્નુ જેટલો પ્રભાવ પાડી શક્યા નહીં. દરમિયાન, આ જૂથના નેતાને ગણતરી પ્રક્રિયા દરમિયાન પ્રસાદની ચોરીની જાણ થઈ હતી.
આ ચોરી ઘણા સમયથી ચાલી રહી હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું. ટ્રસ્ટના અધિકારીને આ બાબતની જાણ કરીને તેમને રંગે હાથે પકડવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો. ૫ જૂનના રોજ બપોરે ટ્રસ્ટના અધિકારીઓ અચાનક રામ જન્મભૂમિના પેસેન્જર ફેસિલિટેશન સેન્ટર પર આવી પહોંચ્યા હતા. તેમણે તાત્કાલિક સુરક્ષાને બોલાવી હતી અને ગણતરી કાર્યકરની તપાસ કરવામાં આવી હતી, જેમાંથી કેટલાક પૈસા મળી આવ્યા હતા. તેમને PFC રૂમમાં લઈ જવામાં આવ્યા હતા અને તેમની સંપૂર્ણ પૂછપરછ કરવામાં આવી હતી, જેના કારણે અન્ય લોકોનાં નામ બહાર આવ્યાં હતાં.
આ પછી ગણતરીના કામમાં સામેલ અનુકલ્પ મિશ્રા, લવકુશ, અવિનાશ શુક્લા અને રાજેશ પાઠકને રોકવામાં આવ્યા હતા. બાથરૂમમાંથી મોટી રકમ પણ મળી આવી હતી. આ જોઈને ટ્રસ્ટના અધિકારીઓ ગુસ્સે થઈ ગયા અને બધા સામે FIR નોંધાવવાની ધમકી આપીને ત્યાંથી ચાલ્યા ગયા. તેમને સમજાવવાના પ્રયાસો શરૂ થયા, પરંતુ તે દરમિયાન એક ફોન આવ્યો અને દબાણમાં તેઓ પાછા હટી ગયા હતા.
કર્મચારીઓની પૂછપરછ કરવા અને પૈસા વસૂલવાની રણનીતિ બનાવવામાં આવી હતી. મામલો બહાર ન આવે તે માટે કોઈ કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવી ન હતી. આખી પ્રક્રિયા આ રણનીતિ અનુસાર ચાલુ રહી હતી, પરંતુ તે જ જૂથે કેમ્પસની બહારના લોકો સાથે બધી માહિતી શેર કરી હતી. જ્યારે આ મામલો સપાના વડા અખિલેશ યાદવ સુધી પહોંચ્યો ત્યારે તેમણે તેને ટ્વિટર પર પોસ્ટ કરી ત્યારથી ચોરીનો મામલો સમાચારમાં છે.
શ્રી રામ મંદિર ટ્રસ્ટના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ પણ દાનના કથિત ગેરરીતિ અને ઉચાપતના મામલામાં તપાસના દાયરામાં છે. કેટલાક પર સીધા આરોપો લગાવવામાં આવ્યા છે, જ્યારે અન્ય પર બેદરકારીનો આરોપ થયો છે. આ બધું તેમના નાક નીચે થયું હતું, છતાં તેઓ અજાણ રહ્યા. હવે, પ્રશ્નો ઉભા થાય છે કે જ્યારે આ અધિકારીઓ સત્તામાં હોય ત્યારે નિષ્પક્ષ તપાસ કેવી રીતે શક્ય બનશે. ટ્રસ્ટના અધિકારીઓ શક્તિશાળી અને ઉચ્ચ સંબંધો ધરાવતા હોવાનું કહેવાય છે. મંદિરની વ્યવસ્થા અને ભંડારની ગણતરી માટે ચંપત રાય, અનિલ મિશ્રા અને ગોપાલ રાવ સહિત અનેક અધિકારીઓ જવાબદાર ગણાય છે. આમ છતાં, પ્રસાદની ચોરી ઘણા બધા પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. આ ઘટના પ્રકાશમાં આવી ત્યારથી લગભગ બધા જવાબદાર અધિકારીઓ મૌન છે.
રામ મંદિરની દાનપેટી અને જમીન ખરીદીમાં મોટા કૌભાંડો થયા છે. આપના સાંસદ સંજય સિંહે જણાવ્યું હતું કે ૨.૯૨ કરોડ રૂપિયાની નઝુલ જમીન ૨૪ કરોડ રૂપિયામાં ખરીદવામાં આવી હતી. આ જમીન મહંત મુરલીધર દાસે વેચી હતી. આવા અનેક જમીનના શંકાસ્પદ સોદા થયા હતા. શ્રી રામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટના મહાસચિવ ચંપત રાય ખરીદનાર હતા. સંજય સિંહે સમગ્ર મામલાની નિષ્પક્ષ તપાસ કરી ગુનેગારોની ધરપકડ કરવાની માંગણી કરી હતી.
ઉચાપતની રકમનો અંદાજ લગાવવો સરળ નથી. આનાં ઘણાં કારણો છે. મંદિરના દાનનો હિસાબ દરરોજ કરવામાં આવતો હતો. દૈનિક દાન નાનીથી લઈને મોટી રકમ સુધીનું હતું, જેમાં સોના અને ચાંદીનો પણ સમાવેશ થતો હતો. તહેવારો અને સપ્તાહના અંતે સામાન્ય દિવસોની તુલનામાં રકમમાં નોંધપાત્ર વધારો થતો હતો. ગણતરી પહેલાં બધી દાન પેટીઓ ખોલવામાં આવતી હતી. આખી રકમ એક જગ્યાએ એકત્રિત કરવામાં આવતી હતી.
ત્યાં સુધી, દરેક દાન પેટીમાં કેટલા પૈસા હતા તે સ્પષ્ટ નહોતું. આ હેતુ માટે ગણતરી હાથ ધરવામાં આવતી હતી, પરંતુ આ સમય દરમિયાન પૈસાની ઉચાપત થઈ રહી હતી. આ રકમની ગણતરી ફક્ત દાનની ગણતરી કરવા માટે કરવામાં આવતી હતી. તે સમય દરમિયાન તેમાંથી પૈસા તફડાવી લેવામાં આવતા હતા. અંતે, સરવાળા અને બાદબાકી કર્યા પછી, વિગતો રેકોર્ડ કરવામાં આવી હતી. જે પણ વિગતો રેકોર્ડ કરવામાં આવી હતી, તે જ સત્તાવાર ખાતું બની ગયું હતું.
ગયા વર્ષે મહા કુંભ દરમિયાન લગભગ ૬૭ કરોડ ભક્તો પ્રયાગરાજ પહોંચ્યા હતા. તેમાંથી કરોડો લોકો દર્શન માટે અયોધ્યા પણ આવ્યા હતા. સૂત્રો જણાવે છે કે તે સમય દરમિયાન ભંડારની આવકમાં ભારે વધારો થયો હતો. આનો ફાયદો ઉઠાવીને પ્રસાદ ચોરોએ એક જ દિવસમાં ૧૦ થી ૧૫ લાખ રૂપિયા તફડાવી લીધા હતા, એટલું જ નહીં, માઘના મેળા દરમિયાન પણ આવી જ રમત રમાઈ ગઈ હતી. તે સમયે પણ ભક્તોની સંખ્યામાં વધારો થયો હતો. તે સમય દરમિયાન પણ ભંડારની ગણતરી દરમિયાન દરરોજ મોટી રકમ તફડાવી લેવામાં આવતી હતી.
ભંડારની ઉચાપતની રકમના સંદર્ભમાં પાંચ શંકાસ્પદોની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી . તેમની માહિતીના આધારે આશરે ૩ કરોડ રૂપિયા જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા. એવી શંકા છે કે વધુ ઉચાપત થઈ હશે. થોડા દિવસો પહેલાં ઉચાપતની રકમ ૮ કરોડ રૂપિયાથી વધુ હોવાનો અંદાજ હતો. હવે સેંકડો કરોડ રૂપિયાની વાત થઈ રહી છે. સોશિયલ મીડિયા પર એવી માહિતી મળી રહી છે કે ઉચાપતની રકમ બસો કરોડ રૂપિયા જેટલી ઊંચી છે. જોકે, આ આંકડાઓ અંગે કોઈ સત્તાવાર નિવેદન સરકાર તરફથી બહાર આવ્યું નથી. SITની તપાસ પૂર્ણ થયા પછી જ પરિસ્થિતિ સ્પષ્ટ થશે. જોકે, SIT માટે ટ્રસ્ટના અધિકારીઓની પૂછપરછ કરવી સરળ રહેશે નહીં. જે લોકો પર ચોરીના આરોપ છે તેઓ ચોક્કસ અધિકારીઓ અથવા તેમની નજીકના લોકો સાથે જોડાયેલા છે.
– આ લેખમાં પ્રગટ થયેલાં વિચારો લેખકનાં પોતાના છે.
