વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની સ્લોવાકિયા મુલાકાતે ભારત અને સ્લોવાકિયા વચ્ચેના સંબંધોમાં એક નવો અધ્યાય ઉમેર્યો છે. સ્લોવાકિયાની મુલાકાત લેનારા તેઓ ભારતના પ્રથમ વડાપ્રધાન બન્યા છે. આ ઐતિહાસિક મુલાકાત દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચે ડિજિટલ ટેકનોલોજી, સંરક્ષણ, ગ્રીન એનર્જી, મેન્યુફેક્ચરિંગ અને ઓટોમોબાઇલ્સ સહિત વિવિધ ક્ષેત્રોમાં કુલ 11 મહત્વપૂર્ણ કરારો પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. મોદીની મુલાકાત દરમિયાન સ્લોવાકિયાના વડાપ્રધાન રોબર્ટ ફિકો સાથે વિસ્તૃત દ્વિપક્ષીય ચર્ચા થઈ હતી. બંને નેતાઓએ રાજકીય, આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક સહયોગને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે વિવિધ મુદ્દાઓ પર વિચાર-વિમર્શ કર્યો હતો. ચર્ચા બાદ બંને દેશોએ અનેક ક્ષેત્રોમાં સહકાર વધારવા માટે સહમતિ વ્યક્ત કરી હતી. વડાપ્રધાન મોદીએ સંયુક્ત નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે ભારત અને સ્લોવાકિયા પરસ્પર વિશ્વાસ, સન્માન અને સહયોગના આધારે નવા સંબંધો તરફ આગળ વધી રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે બંને દેશો વચ્ચે માત્ર વેપાર જ નહીં, પરંતુ ટેકનોલોજી, સંરક્ષણ અને ઊર્જા જેવા મહત્વના ક્ષેત્રોમાં પણ સહયોગ વધશે.
આ મુલાકાત દરમિયાન ગ્રીન એનર્જી ક્ષેત્રને ખાસ મહત્વ આપવામાં આવ્યું હતું. બંને દેશો સ્વચ્છ અને ટકાઉ ઊર્જા ક્ષેત્રમાં સાથે મળીને કામ કરવા સંમત થયા છે. વૈશ્વિક સ્તરે વધતા પર્યાવરણ સંબંધિત પડકારોને ધ્યાનમાં રાખીને ગ્રીન એનર્જી ભવિષ્ય માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત ડિજિટલ ટેકનોલોજી અને નવીનતાના ક્ષેત્રમાં પણ બંને દેશો વચ્ચે ભાગીદારી વધારવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. સંરક્ષણ ક્ષેત્ર પણ બંને દેશોની ચર્ચાનો મહત્વનો મુદ્દો રહ્યો હતો. ભારત અને સ્લોવાકિયા વચ્ચે ડિફેન્સ ટેકનોલોજી અને સુરક્ષા સહયોગ વધારવા માટે સમજૂતીઓ કરવામાં આવી છે. વૈશ્વિક સ્તરે બદલાતી સુરક્ષા પરિસ્થિતિઓ વચ્ચે આ ભાગીદારી બંને દેશો માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. ઓટોમોબાઇલ અને એડવાન્સ્ડ મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રોમાં પણ સહયોગ વધારવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. સ્લોવાકિયા યુરોપના મહત્વના ઔદ્યોગિક દેશોમાંનું એક છે અને ઓટોમોબાઇલ ઉત્પાદન માટે જાણીતું છે. તેથી આ ક્ષેત્રમાં બંને દેશો વચ્ચેના સહયોગથી વેપાર અને રોકાણની નવી તકો ઉભી થઈ શકે છે.
મોદી અને ફિકો વચ્ચે ભારત-યુરોપિયન યુનિયન ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ અંગે પણ ચર્ચા થઈ હતી. બંને નેતાઓએ વેપાર અને રોકાણને વધુ સરળ બનાવવા માટે સહકાર વધારવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. ફ્રી ટ્રેડના માધ્યમથી બંને દેશો વચ્ચે વેપારનું પ્રમાણ વધવાની શક્યતા છે. વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર પણ બંને દેશોના નેતાઓ વચ્ચે ચર્ચા થઈ હતી. વિશ્વના વિવિધ વિસ્તારોમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધો અને તણાવ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરતાં બંને દેશોએ શાંતિપૂર્ણ ઉકેલનું સમર્થન કર્યું હતું. બંને નેતાઓએ સંવાદ અને રાજદ્વારીના માધ્યમથી વિવાદોનો અંત લાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.
આ મુલાકાતનું એક વિશેષ મહત્વ એ પણ છે કે આ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની 100મી વિદેશ યાત્રા છે. છેલ્લા 12 વર્ષ દરમિયાન મોદીએ વિશ્વના 78 દેશોની મુલાકાત લીધી છે. વડાપ્રધાન કાર્યાલયની માહિતી મુજબ, વર્ષ 2014માં વડાપ્રધાન બન્યા બાદ તેમનો પ્રથમ વિદેશ પ્રવાસ ભૂતાનનો હતો. ત્યારબાદ તેમણે બ્રાઝિલમાં યોજાયેલી બ્રિક્સ સમિટમાં ભાગ લીધો હતો. મોદીના પ્રથમ કાર્યકાળ દરમિયાન તેમણે કુલ 49 વિદેશ પ્રવાસ કર્યા હતા. બીજા કાર્યકાળમાં તેમની પ્રથમ વિદેશ યાત્રા માલદીવ્સ અને શ્રીલંકાની હતી. બીજા કાર્યકાળ દરમિયાન તેમણે 27 વિદેશ પ્રવાસો કર્યા હતા. હાલમાં તેમના ત્રીજા કાર્યકાળ દરમિયાન પણ વિવિધ આંતરરાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમોમાં તેમની સક્રિય ભાગીદારી જોવા મળી રહી છે.
વર્ષ 2024માં ત્રીજી વખત વડાપ્રધાન તરીકે શપથ લીધા બાદ તેમની પ્રથમ વિદેશ યાત્રા ઇટાલીની હતી. હવે 100મી વિદેશ યાત્રાના ભાગરૂપે તેઓ ફ્રાન્સમાં યોજાનારી G-7 સમિટમાં પણ ભાગ લેશે. આ બેઠક દરમિયાન વિશ્વના અગ્રણી દેશોના નેતાઓ સાથે વિવિધ વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થવાની છે. સ્લોવાકિયા મુલાકાત દરમિયાન થયેલા 11 કરારો ભારત અને યુરોપ વચ્ચે વધતા સહયોગનું પ્રતિબિંબ માનવામાં આવી રહ્યા છે. આ કરારો માત્ર બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોને મજબૂત બનાવશે એટલું જ નહીં, પરંતુ વેપાર, ટેકનોલોજી અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રોમાં નવી તકો પણ ઊભી કરશે.
