લખનૌના અલીગંજ વિસ્તારમાં બનેલી ભયાનક આગની ઘટનામાં 15 યુવાનોના મોત, બચી ગયેલી યુવતીએ જણાવ્યું કે કેવી રીતે થોડા જ મિનિટોમાં આખી ઈમારત મોતના કૂવામાં ફેરવાઈ ગઈ
ઉત્તર પ્રદેશની રાજધાની લખનૌમાં તાજેતરમાં બનેલી ભયાનક અગ્નિકાંડની ઘટના સમગ્ર દેશને હચમચાવી રહી છે. અલીગંજ વિસ્તારમાં આવેલી એક કોમર્શિયલ ઈમારતમાં લાગેલી વિકરાળ આગમાં 15 યુવાનોના કરુણ મોત થયા હતા, જ્યારે અનેક લોકો ઘાયલ થયા હતા. આ ઘટનામાં જીવતા બચી ગયેલી એક યુવતીએ જે હકીકત વર્ણવી છે તે સાંભળીને કોઈપણનું હૃદય કંપી ઉઠે.
યુવતીએ જણાવ્યું કે આગ લાગ્યા બાદ ઈમારતની અંદર એવો ગભરાટ અને અરાજકતા ફેલાઈ ગઈ હતી કે લોકો પોતાના જીવ બચાવવા માટે જે રસ્તો મળે તે તરફ દોડવા લાગ્યા હતા. ધુમાડો એટલો ઘેરો હતો કે શ્વાસ લેવો પણ મુશ્કેલ બની ગયો હતો. લોકો સતત મદદ માટે ફોન કરી રહ્યા હતા, પરંતુ કોઈ ફોન ઉઠાવી રહ્યું ન હતું. અંતે તેણે બારીનો કાચ તોડ્યો અને પાઈપના સહારે નીચે ઉતરીને પોતાનો જીવ બચાવ્યો.
થોડા જ મિનિટોમાં ફેલાઈ ગઈ આગ
યુવતીના જણાવ્યા અનુસાર બપોરના સમયે અચાનક નીચેના માળેથી ધુમાડો આવતો દેખાયો હતો. શરૂઆતમાં લોકોને લાગ્યું કે કોઈ સામાન્ય ટેક્નિકલ ખામી હશે, પરંતુ થોડા જ સમયમાં સમગ્ર ઈમારતમાં ધુમાડો ફેલાઈ ગયો.ઉપરના માળે હાજર વિદ્યાર્થીઓ અને સ્ટાફના સભ્યો ગભરાઈ ગયા. લોકો સીડીઓ તરફ દોડ્યા પરંતુ ત્યાં પહેલેથી જ ધુમાડો અને આગનો પ્રકોપ વધી ગયો હતો. બહાર નીકળવાના માર્ગો લગભગ બંધ થઈ ગયા હતા.યુવતીએ જણાવ્યું કે શરૂઆતમાં કોઈને ઘટનાની ગંભીરતાનો અંદાજ જ નહોતો. પરંતુ થોડા જ મિનિટોમાં સ્થિતિ એટલી ખરાબ થઈ ગઈ કે લોકોને લાગવા લાગ્યું કે કદાચ હવે જીવ બચાવવો મુશ્કેલ છે.
મદદ માટે સતત ફોન કર્યા, પરંતુ કોઈ જવાબ ન મળ્યો
અગ્નિકાંડમાંથી બચી ગયેલી યુવતીએ જણાવ્યું કે તેણે પોતાના પરિવારજનો અને ઓળખીતાઓને અનેક વખત ફોન કર્યા હતા. તેની સાથે હાજર અન્ય લોકોએ પણ પોતાના ઘરના સભ્યોને ફોન કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.પરંતુ ઘટનાના સમયે ગભરાટ એટલો વધી ગયો હતો કે ઘણા લોકોના ફોન કનેક્ટ થતા નહોતા અથવા કોઈ ફોન ઉપાડી રહ્યું ન હતું.તેણે કહ્યું કે તે સતત મદદ માટે બૂમો પાડી રહી હતી. દરેક વ્યક્તિ એકબીજાને બચાવવાનો પ્રયાસ કરી રહી હતી પરંતુ ધુમાડાના કારણે કોઈને કંઈ દેખાતું ન હતું.
બારી તોડીને બચાવ્યો જીવ
જ્યારે તમામ રસ્તા બંધ થઈ ગયા ત્યારે યુવતી અને તેની સાથેના કેટલાક લોકોએ બારી તરફ જવાનો નિર્ણય કર્યો.
યુવતીએ જણાવ્યું કે તેણે બારીનો કાચ તોડી નાખ્યો હતો. ત્યારબાદ બહાર નીકળવાનો રસ્તો શોધવામાં આવ્યો. ઈમારતની બહારથી પસાર થતી પાઈપ નજરે પડી.પોતાનો જીવ બચાવવા માટે તેણે હિંમત ભેગી કરી અને પાઈપના સહારે ધીમે ધીમે નીચે ઉતરવાનું શરૂ કર્યું.તેણે જણાવ્યું કે તે સમયે માત્ર એક જ વિચાર મનમાં હતો – “કેવી રીતે પણ કરીને જીવતો બહાર નીકળવું.”કેટલાક લોકો તેની પાછળ પણ બહાર આવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા પરંતુ બધાને તક મળી નહોતી.
ધુમાડાના કારણે લોકો બેભાન થવા લાગ્યા
યુવતીના જણાવ્યા મુજબ આગ કરતાં વધુ ખતરનાક ધુમાડો સાબિત થયો હતો.ઈમારતની અંદર ધુમાડો એટલો ઘેરો બની ગયો હતો કે લોકોને શ્વાસ લેવામાં ભારે તકલીફ પડી રહી હતી. ઘણા વિદ્યાર્થીઓ અને કર્મચારીઓ ધુમાડાના કારણે બેભાન થઈ ગયા હતા.જ્યારે ઘણા લોકો બાથરૂમમાં છુપાઈ ગયા હતા કારણ કે તેમને લાગ્યું હતું કે ત્યાં તેઓ સુરક્ષિત રહેશે.પરંતુ ધુમાડો ત્યાં પણ પહોંચી ગયો હતો.બચાવ દળને બાદમાં કેટલાક મૃતદેહો બાથરૂમ અને બંધ રૂમોમાંથી મળ્યા હતા.
ચીસો અને અરાજકતાથી ગૂંજી ઉઠી ઈમારત
આગ લાગ્યા બાદ સમગ્ર ઈમારત ચીસો અને બૂમાબૂમથી ગૂંજી ઉઠી હતી.યુવતીએ જણાવ્યું કે લોકો મદદ માટે બૂમો પાડી રહ્યા હતા. કેટલાક લોકો બારીઓમાંથી બહાર જોવા લાગ્યા હતા. કેટલાક લોકોએ ઉપરથી કૂદકો મારવાનો પણ પ્રયાસ કર્યો હતો.દરેક વ્યક્તિને લાગતું હતું કે જો થોડા જ મિનિટોમાં મદદ નહીં મળે તો સ્થિતિ વધુ ભયાનક બની શકે છે.આ ઘટનાના સાક્ષી બનેલા લોકોના જણાવ્યા મુજબ આસપાસના વિસ્તારમાં પણ ભારે ગભરાટ ફેલાઈ ગયો હતો.
ફાયર બ્રિગેડે હાથ ધરી બચાવ કામગીરી
ઘટનાની જાણ થતાં જ ફાયર બ્રિગેડની અનેક ગાડીઓ ઘટનાસ્થળે પહોંચી હતી.પરંતુ આગ અને ધુમાડાની તીવ્રતાને કારણે બચાવ કામગીરીમાં ભારે મુશ્કેલીઓ આવી હતી.ફાયર વિભાગના જવાનોને કેટલાક લોકોને બચાવવા માટે ઈમારતની પાછળની દીવાલ તોડવી પડી હતી.ઘાયલ લોકોને તાત્કાલિક હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવ્યા હતા.
15 પરિવારો પર તૂટી પડ્યું દુઃખનું પહાડ
આ દુર્ઘટનામાં જીવ ગુમાવનારા મોટાભાગના યુવકો અને યુવતીઓ પોતાના ભવિષ્યના સપના લઈને ટ્રેનિંગ અને અભ્યાસ કરી રહ્યા હતા.પરંતુ એક જ ક્ષણમાં તેમના પરિવારની તમામ આશાઓ તૂટી પડી.હોસ્પિટલ અને મોર્ચરી બહાર પોતાના સંતાનોની રાહ જોતા માતા-પિતાના રોદનથી સમગ્ર વાતાવરણ ગમગીન બની ગયું હતું.ઘણા પરિવારજનોને તો શરૂઆતમાં વિશ્વાસ જ નહોતો આવ્યો કે તેમના સંતાનો હવે આ દુનિયામાં નથી.
ગેરકાયદેસર રીતે ચાલી રહી હતી કોમર્શિયલ પ્રવૃત્તિઓ
પ્રાથમિક તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે જે ઈમારતમાં આગ લાગી હતી તે મૂળ રહેણાંક ઉપયોગ માટે મંજૂર કરવામાં આવી હતી.પરંતુ વર્ષોથી ત્યાં વિવિધ કોમર્શિયલ પ્રવૃત્તિઓ ચાલી રહી હતી.તપાસ એજન્સીઓ હવે એ શોધવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે કે આટલા મોટા પાયે નિયમોના ઉલ્લંઘન છતાં જવાબદાર વિભાગોએ કાર્યવાહી કેમ ન કરી.
ફાયર સેફ્ટીના નિયમો પર ઉઠ્યા ગંભીર સવાલો
આ દુર્ઘટના બાદ ફાયર સેફ્ટી વ્યવસ્થાઓ અંગે ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે.પ્રાથમિક માહિતી અનુસાર ઈમારતમાં પૂરતી ફાયર સેફ્ટી વ્યવસ્થા નહોતી.ઇમર્જન્સી એક્ઝિટ, સ્મોક એલાર્મ અને અન્ય સુરક્ષા સાધનો અંગે પણ તપાસ ચાલી રહી છે.
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો યોગ્ય સુરક્ષા વ્યવસ્થા હોત તો કદાચ ઘણા લોકોના જીવ બચાવી શકાયા હોત.
SIT કરશે સમગ્ર ઘટનાની તપાસ
ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે ઘટનાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને વિશેષ તપાસ ટીમ (SIT)ની રચના કરી છે.ટીમ આગ લાગવાના કારણો, બિલ્ડિંગની મંજૂરી, ફાયર સેફ્ટીના નિયમોનું પાલન અને જવાબદાર અધિકારીઓની ભૂમિકાની તપાસ કરશે.
સરકારે દોષિતો સામે કડક કાર્યવાહી કરવાની ખાતરી આપી છે.
દેશ માટે ચેતવણી સમાન ઘટના
લખનૌનો આ અગ્નિકાંડ માત્ર એક શહેરની ઘટના નથી, પરંતુ સમગ્ર દેશ માટે ચેતવણી સમાન છે.દેશના અનેક શહેરોમાં રહેણાંક ઈમારતોમાં ગેરકાયદેસર રીતે કોમર્શિયલ પ્રવૃત્તિઓ ચાલી રહી છે. ફાયર સેફ્ટીના નિયમોની અવગણના સામાન્ય બની ગઈ છે.આ દુર્ઘટનાએ ફરી એક વખત સાબિત કર્યું છે કે બેદરકારી, નિયમોના ઉલ્લંઘન અને નફાખોરીની માનસિકતા આખરે નિર્દોષ લોકોના જીવ લઈ લે છે.
બારી તોડીને પાઈપના સહારે નીચે ઉતરીને જીવ બચાવનાર યુવતીની કહાની આજે સમગ્ર દેશ માટે એક સંદેશ છે, દુર્ઘટનાના સમયે હિંમત અને સમયસરનો નિર્ણય જીવન અને મૃત્યુ વચ્ચેનો સૌથી મોટો ફરક બની શકે છે. પરંતુ સાથે જ આ ઘટના એ પણ યાદ અપાવે છે કે સુરક્ષા નિયમોની અવગણના કેટલી ભયાનક સાબિત થઈ શકે છે.
