સૌથી મહત્વપૂર્ણ તબક્કે સુપ્રીમ લીડર મોજતબા ‘નોટ રીચેબલ’ થતા ચિંતા વધી
ઈરાન અને પશ્ચિમી દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલી પરમાણુ વાટાઘાટો વચ્ચે એક મહત્વપૂર્ણ અને ચોંકાવનારી માહિતી સામે આવી છે. અહેવાલો મુજબ ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનેઈના પુત્ર અને મહત્વપૂર્ણ રાજકીય ચહેરા માનાતા મોજતબા ખામેનેઈ અચાનક “નોટ રીચેબલ” થઈ ગયા છે. જેના કારણે ઈરાની વાટાઘાટકારો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારે ચિંતા વ્યક્ત થઈ રહી છે.
મળતી માહિતી મુજબ ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે પરમાણુ કરારને લઈને અત્યંત સંવેદનશીલ ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે. આ ચર્ચાઓ દરમિયાન મોજતબા ખામેનેઈ સાથે સંપર્ક ન થઈ શકતા ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળમાં ગભરાટ ફેલાયો હોવાનું કહેવાઈ રહ્યું છે. કારણ કે ઈરાનના આંતરિક સત્તાકીય માળખામાં મોજતબા ખામેનેઈને અત્યંત પ્રભાવશાળી વ્યક્તિ તરીકે જોવામાં આવે છે.
અહેવાલોમાં જણાવાયું છે કે છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી મોજતબા જાહેર કાર્યક્રમોમાં પણ દેખાયા નથી. સામાન્ય રીતે મહત્વપૂર્ણ રાજકીય અને સુરક્ષા સંબંધિત મુદ્દાઓ દરમિયાન તેઓ પરોક્ષ રીતે સક્રિય રહેતા હોવાનું માનવામાં આવે છે. પરંતુ હાલમાં તેમની ગેરહાજરી અને સંપર્ક ન થવાના કારણે અનેક અટકળો શરૂ થઈ ગઈ છે. જો કે આ તમામ ને જોતા વિશ્વ રાજકારણના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ સ્થિતિ ઈરાનની આંતરિક રાજકીય પરિસ્થિતિ સાથે જોડાયેલી હોઈ શકે છે.
કેટલાક વિશ્લેષકો માને છે કે ઈરાનમાં સત્તા પરિવર્તન અથવા આંતરિક ગૃપબાજી જેવા મુદ્દાઓને કારણે પણ આ પ્રકારની સ્થિતિ ઉભી થઈ હોઈ શકે છે. જોકે ઈરાન સરકાર તરફથી હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર નિવેદન આપવામાં આવ્યું નથી.
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલી ચર્ચાઓ હાલમાં અત્યંત મહત્વપૂર્ણ તબક્કે પહોંચી છે. બંને દેશો વચ્ચે પ્રતિબંધો, યુરેનિયમ સમૃદ્ધિકરણ અને પશ્ચિમ એશિયાની સુરક્ષા જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા ચાલી રહી છે. આવી સ્થિતિમાં ઈરાનના સત્તાના કેન્દ્ર સાથે જોડાયેલા મહત્વપૂર્ણ ચહેરાનો સંપર્ક તૂટી જવો વૈશ્વિક સ્તરે ચિંતાનો વિષય બની ગયો છે.
અહેવાલો મુજબ ઈરાની વાટાઘાટકારોએ મોજતબા સાથે સંપર્ક સાધવાના અનેક પ્રયાસો કર્યા હતા, પરંતુ સફળતા મળી નહોતી. જેના કારણે કેટલાક નિર્ણયો લેવામાં વિલંબ પણ થઈ રહ્યો હોવાનું જાણવા મળી રહ્યું છે. રાજકીય નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે ઈરાનની નીતિ અને અંતિમ મંજૂરીમાં સુપ્રીમ લીડર પરિવારની ભૂમિકા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ રહેતી હોય છે.આ સમગ્ર ઘટનાક્રમે પશ્ચિમ દેશોમાં પણ સાવચેતી વધારી દીધી છે. ખાસ કરીને અમેરિકા અને યુરોપીયન દેશો ઈરાનની આંતરિક પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે. જો ઈરાનમાં કોઈ આંતરિક અસ્થિરતા ઊભી થાય તો તેની સીધી અસર પરમાણુ કરાર અને મધ્ય પૂર્વની સુરક્ષા પર પડી શકે છે.
કેટલાક આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા અહેવાલોમાં એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ઈરાનમાં સુરક્ષા એજન્સીઓએ આંતરિક સ્તરે કેટલીક અસામાન્ય હલચલ નોંધેલી છે. જોકે આ અંગે કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ નથી. બીજી તરફ સોશિયલ મીડિયા પર પણ મોજતબા ખામેનેઈને લઈને અનેક પ્રકારની અટકળો ચાલી રહી છે. રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે જો આ સ્થિતિ લાંબા સમય સુધી યથાવત રહેશે તો ઈરાનની આંતરરાષ્ટ્રીય વાટાઘાટો પર તેની ગંભીર અસર પડી શકે છે. હાલ સમગ્ર વિશ્વની નજર ઈરાન તરફ ટકી છે અને મોજતબા ખામેનેઈ અંગે કોઈ સત્તાવાર માહિતી બહાર આવે તેની રાહ જોવામાં આવી રહી છે.
આ ઘટનાએ એકવાર ફરી સ્પષ્ટ કર્યું છે કે મધ્ય પૂર્વની રાજનીતિમાં આંતરિક સત્તા સંતુલન અને ગુપ્ત રાજકીય પ્રવૃત્તિઓ કેટલી મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. આગામી દિવસોમાં ઈરાન તરફથી શું પ્રતિક્રિયા આવે છે અને પરમાણુ વાટાઘાટો કઈ દિશામાં આગળ વધે છે, તે જોવું અત્યંત મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
