10 જૂન 2026નો દિવસ ભારતીય રાજકારણ માટે ઐતિહાસિક માનવામાં આવી રહ્યો છે. આ દિવસે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી બંધારણીય ચૂંટણી પ્રક્રિયા દ્વારા ચૂંટાયેલા દેશના સૌથી લાંબા સમય સુધી સેવા આપનારા વડાપ્રધાન બનશે. તેઓ 4,399 દિવસનો કાર્યકાળ પૂર્ણ કરીને દેશના પ્રથમ વડાપ્રધાન જવાહરલાલ નેહરુના 4,398 દિવસના રેકોર્ડને પાછળ છોડી દેશે. મુખ્યમંત્રી અને વડાપ્રધાન તરીકેના તેમના કુલ કાર્યકાળને ગણવામાં આવે તો તેઓ જાહેર જીવનમાં સતત 25 વર્ષથી વધુ સમય સુધી દેશસેવામાં રહ્યા છે. મોદી સરકારના છેલ્લા 12 વર્ષ દરમિયાન વિકાસ, માળખાગત સુવિધાઓ અને કલ્યાણકારી યોજનાઓ ઉપરાંત રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા ક્ષેત્રે લેવામાં આવેલા નિર્ણયો પણ ચર્ચાના કેન્દ્રમાં રહ્યા છે. કેન્દ્ર સરકારે આ સમયગાળા દરમિયાન આતંકવાદ, સરહદ સુરક્ષા, સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભરતા અને સાયબર સુરક્ષા પર વિશેષ ભાર મૂક્યો છે.
સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં મોટું રોકાણ
2014 પછી દેશના સંરક્ષણ બજેટમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર સંરક્ષણ ખર્ચ 2.27 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધીને 7.85 લાખ કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચ્યો છે. આ સાથે જ ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ અને ‘આત્મનિર્ભર ભારત’ અભિયાન હેઠળ સ્વદેશી સંરક્ષણ ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવ્યું છે. આજે ભારત બ્રહ્મોસ, આકાશ, પ્રલય અને અન્ય આધુનિક મિસાઇલ સિસ્ટમોનું ઉત્પાદન કરી રહ્યું છે. સંરક્ષણ નિકાસમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો નોંધાયો છે અને ભારતના બનાવટના રક્ષણ સાધનો અનેક દેશોમાં પહોંચ્યા છે. INS વિક્રાંત જેવા સ્વદેશી યુદ્ધજહાજો અને આધુનિક સૈન્ય ટેકનોલોજીએ ભારતની ક્ષમતામાં વધારો કર્યો છે.
આતંકવાદ સામે કડક અભિગમ
મોદી સરકારના કાર્યકાળ દરમિયાન આતંકવાદ સામે ‘ઝીરો ટોલરન્સ’ની નીતિ અપનાવવામાં આવી હોવાનું સરકાર સતત કહેતી રહી છે. સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક, બાલાકોટ એર સ્ટ્રાઈક અને તાજેતરના ઓપરેશન સિંદૂર જેવા પગલાંઓને આતંકવાદ વિરુદ્ધની વ્યૂહરચનાનો ભાગ ગણવામાં આવે છે. કાશ્મીરમાં કલમ 370 હટાવવાનો નિર્ણય પણ સરકારના મહત્વપૂર્ણ અને ઐતિહાસિક નિર્ણયોમાં ગણાય છે. સરકારનું માનવું છે કે આ પગલાએ રાષ્ટ્રીય એકતાને વધુ મજબૂત બનાવી છે.
નક્સલવાદ સામે અભિયાન
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં નક્સલવાદ પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં સુરક્ષા અભિયાનને વધુ વેગ આપવામાં આવ્યો છે. સુરક્ષા દળોની કાર્યવાહી અને આત્મસમર્પણની નીતિના કારણે અનેક નક્સલવાદીઓ મુખ્ય પ્રવાહમાં પરત ફર્યા છે. સરકારનો દાવો છે કે નક્સલ પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં હવે વિકાસ અને માળખાગત સુવિધાઓ પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત થઈ રહ્યું છે.
સરહદ સુરક્ષા પર ખાસ ધ્યાન
ભારતની લાંબી આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદને વધુ સુરક્ષિત બનાવવા માટે આધુનિક ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ વધારવામાં આવ્યો છે. લેસર વોલ, નાઈટ વિઝન કેમેરા, સેન્સર અને સ્માર્ટ સર્વેલન્સ સિસ્ટમોનો ઉપયોગ કરીને સરહદ પર દેખરેખ મજબૂત કરવામાં આવી રહી છે. સાથે જ સરહદી ગામોના વિકાસ માટે ‘વાઈબ્રન્ટ વિલેજ પ્રોગ્રામ’ જેવી યોજનાઓ શરૂ કરવામાં આવી છે. આ યોજનાઓ દ્વારા રસ્તા, વીજળી, મોબાઈલ કનેક્ટિવિટી, આરોગ્ય અને શિક્ષણ જેવી સુવિધાઓને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે.
સાયબર સુરક્ષામાં નવા પ્રયાસો
ડિજિટલ યુગમાં વધતા સાયબર હુમલાઓને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્ર સરકારે સાયબર સુરક્ષાને પણ પ્રાથમિકતા આપી છે. સાયબર ગુનાઓ સામે કાર્યવાહી માટે વિવિધ એજન્સીઓ વચ્ચે સંકલન વધારવામાં આવ્યું છે. સાયબર કમાન્ડો જેવી પહેલો દ્વારા દેશની ડિજિટલ સુરક્ષા મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
વસાહતી માનસિકતામાંથી મુક્તિનો પ્રયાસ
મોદી સરકારના કાર્યકાળ દરમિયાન અનેક સંસ્થાઓ, સ્થળો અને કાયદાઓના નામોમાં ફેરફાર કરીને ભારતીય ઓળખને વધુ પ્રાધાન્ય આપવાના પ્રયાસો પણ કરવામાં આવ્યા છે. ભારતીય ન્યાય સંહિતા સહિતના નવા કાયદાઓ અને સૈન્યમાં મહિલાઓની વધતી ભાગીદારીને પણ આ પરિવર્તનનો ભાગ માનવામાં આવે છે. મોદી સરકારના 12 વર્ષને સમર્થકો રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, આત્મનિર્ભરતા અને આધુનિકીકરણના દૃષ્ટિકોણથી મહત્વપૂર્ણ ગણાવે છે. જ્યારે વિપક્ષ આ મુદ્દાઓ પર અલગ અભિપ્રાય ધરાવે છે. તેમ છતાં, સુરક્ષા અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં લેવામાં આવેલા અનેક નિર્ણયો આગામી વર્ષોમાં પણ ચર્ચાનો વિષય બની રહે તેવી શક્યતા છે.
