દિલ્હીમાં પેપર લીક મુદ્દે ચાલી રહેલા વિરોધ પ્રદર્શન હવે રાજકીય રંગ પકડી રહ્યું છે. વિદ્યાર્થીઓ પર થયેલી પોલીસ કાર્યવાહીના વિરોધમાં કોંગ્રેસે કેન્દ્ર સરકાર સામે મોરચો ખોલ્યો છે. કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતાઓ રાહુલ ગાંધી, પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રા, પાર્ટી પ્રમુખ મલ્લિકાર્જુન ખડગે, કે.સી. વેણુગોપાલ સહિત અનેક સાંસદો અને કાર્યકરો વડાપ્રધાનના સત્તાવાર નિવાસસ્થાન 7 લોક કલ્યાણ માર્ગ નજીક ધરણા પર બેઠા હતા. વિરોધ દરમિયાન કોંગ્રેસે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, ગૃહમંત્રી અમિત શાહ અને કેન્દ્રીય શિક્ષણમંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનના રાજીનામાની માંગ કરી હતી. આ સમગ્ર ઘટનાક્રમે દેશના રાજકીય માહોલને વધુ ગરમાવી દીધો છે.
કોંગ્રેસે પોતાના વિરોધ કાર્યક્રમની શરૂઆત મલ્લિકાર્જુન ખડગેના નિવાસસ્થાનેથી કરી હતી. ત્યાંથી કોંગ્રેસના સાંસદો અને નેતાઓએ આશરે 7 કિલોમીટરની પદયાત્રા કાઢી હતી. મોટી સંખ્યામાં પક્ષના કાર્યકરો પણ આ માર્ચમાં જોડાયા હતા. સમગ્ર માર્ગ દરમિયાન કેન્દ્ર સરકાર વિરુદ્ધ સૂત્રોચ્ચાર કરવામાં આવ્યા હતા અને વિદ્યાર્થીઓને ન્યાય આપવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. પદયાત્રા બાદ તમામ નેતાઓ વડાપ્રધાનના નિવાસસ્થાન નજીક પહોંચ્યા અને ત્યાં ધરણા પર બેસી ગયા.
આ વિરોધનું મુખ્ય કારણ દિલ્હીના જંતર-મંતર પર ચાલી રહેલા વિદ્યાર્થી આંદોલન દરમિયાન પોલીસ દ્વારા કરવામાં આવેલી કાર્યવાહી છે. જંતર-મંતરથી સંસદ તરફ કૂચ કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓને પોલીસે રોકવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. આ દરમિયાન પોલીસ અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે ઘર્ષણ સર્જાયું હતું. પરિસ્થિતિ બેકાબૂ બનતાં પોલીસે લાઠીચાર્જ કર્યો હતો અને ટિયર ગેસના શેલ પણ છોડ્યા હતા. આ કાર્યવાહીમાં અનેક વિદ્યાર્થીઓ ઇજાગ્રસ્ત થયા હોવાનું સામે આવ્યું છે. આ ઘટનાને લઈને દેશભરમાં રાજકીય ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે.
કોંગ્રેસનો આરોપ છે કે વિદ્યાર્થીઓ પર બિનજરૂરી બળપ્રયોગ કરવામાં આવ્યો છે અને શાંતિપૂર્ણ વિરોધને દબાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. પક્ષનું કહેવું છે કે પેપર લીક જેવા ગંભીર મુદ્દે સરકાર જવાબદારી સ્વીકારવાના બદલે વિરોધ કરનારા વિદ્યાર્થીઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરી રહી છે. વિરોધ દરમિયાન કોંગ્રેસના કેટલાક નેતાઓ અને કાર્યકરોને દિલ્હી પોલીસે કસ્ટડીમાં લીધા હોવાના પણ અહેવાલ છે. જોકે બાદમાં પરિસ્થિતિ નિયંત્રણમાં આવતા પોલીસ દ્વારા આગળની કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. સમગ્ર વિસ્તારમાં ભારે પોલીસ બંદોબસ્ત ગોઠવવામાં આવ્યો હતો જેથી કોઈ અનિચ્છનીય ઘટના ન બને.
ધરણા પહેલાં રાહુલ ગાંધી, પ્રિયંકા ગાંધી અને કોંગ્રેસના મહાસચિવ કે.સી. વેણુગોપાલ રામ મનોહર લોહિયા (RML) હોસ્પિટલ પહોંચ્યા હતા. અહીં તેમણે પોલીસ કાર્યવાહીમાં ઇજાગ્રસ્ત થયેલા વિદ્યાર્થીઓના હાલચાલ પૂછ્યા હતા. કોંગ્રેસના નેતાઓએ સારવાર લઈ રહેલા વિદ્યાર્થીઓ સાથે વાતચીત કરી અને તેમના પરિવારજનોને પણ મળ્યા હતા. ત્યારબાદ કોંગ્રેસના પ્રતિનિધિમંડળે લેડી હાર્ડિંગ મેડિકલ કોલેજની પણ મુલાકાત લીધી હતી. અહીં ગંભીર રીતે ઇજાગ્રસ્ત એક યુવતી વેન્ટિલેટર સપોર્ટ પર સારવાર લઈ રહી હોવાનું જણાવાયું છે. રાહુલ ગાંધી અને પ્રિયંકા ગાંધીએ યુવતીના પરિવાર સાથે મુલાકાત કરીને તેમને હિંમત આપી હતી અને સમગ્ર ઘટનાની નિષ્પક્ષ તપાસની માંગ કરી હતી.
ધરણા દરમિયાન પ્રિયંકા ગાંધીએ સરકાર પર આકરા પ્રહારો કર્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે વિપક્ષ વારંવાર સંસદમાં આ મુદ્દે ચર્ચા કરવાની માંગ કરી રહ્યો છે, પરંતુ સરકાર ચર્ચા થવા દેતી નથી. તેમના જણાવ્યા મુજબ, લાખો વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય સાથે જોડાયેલા મુદ્દા પર ચર્ચા થવી જરૂરી છે અને વિદ્યાર્થીઓની વાત સાંભળવી જોઈએ. તેમણે શિક્ષણમંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનનું રાજીનામું લેવાની પણ માંગ કરી હતી. રાહુલ ગાંધીએ પણ સરકારની ટીકા કરતાં જણાવ્યું હતું કે લોકસભાના અધ્યક્ષ ઓમ બિરલાને આ મુદ્દે ચર્ચા કરાવવા માટે અપીલ કરવામાં આવી હતી. જોકે તેમને એવો જવાબ મળ્યો હતો કે ચર્ચા માટે પણ સરકારની મંજૂરી જરૂરી રહેશે. રાહુલ ગાંધીએ આ મુદ્દે સરકારના વલણ પર સવાલ ઉઠાવતા કહ્યું કે જ્યારે લાખો વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્યનો પ્રશ્ન હોય ત્યારે સરકાર ચર્ચાથી દૂર કેમ ભાગી રહી છે.
કોંગ્રેસનું કહેવું છે કે પેપર લીક માત્ર એક પરીક્ષાનો મુદ્દો નથી, પરંતુ દેશની શિક્ષણ વ્યવસ્થા અને યુવાનોના ભવિષ્ય સાથે જોડાયેલો ગંભીર પ્રશ્ન છે. લાખો વિદ્યાર્થીઓ વર્ષો સુધી મહેનત કરીને પરીક્ષાની તૈયારી કરે છે, પરંતુ પેપર લીક જેવી ઘટનાઓને કારણે તેમની મહેનત પર પાણી ફરી વળે છે. આવા સંજોગોમાં સરકારની જવાબદારી વધુ વધી જાય છે. વિરોધ દરમિયાન કોંગ્રેસના નેતાઓએ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, ગૃહમંત્રી અમિત શાહ અને શિક્ષણમંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનને સમગ્ર ઘટનાની નૈતિક જવાબદારી સ્વીકારીને રાજીનામું આપવાની માંગ કરી હતી. કોંગ્રેસે આરોપ લગાવ્યો કે સરકાર વિદ્યાર્થીઓના પ્રશ્નોનો ઉકેલ લાવવાના બદલે વિરોધને દબાવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
બીજી તરફ જંતર-મંતર પર વિદ્યાર્થીઓનું આંદોલન યથાવત છે. વિવિધ વિદ્યાર્થી સંગઠનો અને યુવાનો પેપર લીક કેસમાં નિષ્પક્ષ તપાસ, જવાબદારો સામે કડક કાર્યવાહી, પરીક્ષા પ્રણાલીમાં સુધારા અને વિદ્યાર્થીઓને ન્યાય આપવાની માંગ સાથે સતત વિરોધ કરી રહ્યા છે. પ્રદર્શનકારીઓનું કહેવું છે કે જ્યાં સુધી તેમની માંગણીઓ સ્વીકારવામાં નહીં આવે ત્યાં સુધી આંદોલન ચાલુ રહેશે. સોમવારે મોડી રાત્રે કેન્દ્રીય સ્વાસ્થ્ય મંત્રી જે.પી. નડ્ડાએ હોસ્પિટલમાં જઈને ઇજાગ્રસ્ત વિદ્યાર્થીઓની મુલાકાત લીધી હતી. તેમણે વિદ્યાર્થીઓના પ્રતિનિધિઓ સાથે બેઠક પણ કરી હતી અને તેમની વાત સાંભળી હતી. જોકે વિદ્યાર્થીઓના પ્રતિનિધિઓનું કહેવું છે કે સરકાર તરફથી કોઈ લેખિત ખાતરી આપવામાં આવી નથી અને તેમની મુખ્ય માંગણીઓ અંગે સ્પષ્ટ જવાબ પણ મળ્યો નથી.
કોંગ્રેસે આ સમગ્ર ઘટનાને લોકશાહી પર હુમલો ગણાવ્યો છે અને આરોપ લગાવ્યો છે કે સરકાર વિદ્યાર્થીઓના અવાજને દબાવવા માટે પોલીસનો ઉપયોગ કરી રહી છે. બીજી તરફ ભાજપ તરફથી હજુ સુધી કોંગ્રેસના આક્ષેપો અંગે વિગતવાર સત્તાવાર નિવેદન આવ્યું નથી. દિલ્હીમાં ચાલી રહેલા વિરોધ અને કોંગ્રેસના ધરણા બાદ રાજકીય માહોલ વધુ ગરમાયો છે. સંસદથી લઈને રસ્તા સુધી પેપર લીકનો મુદ્દો ચર્ચાનું કેન્દ્ર બન્યો છે. હવે સૌની નજર સરકારના આગામી પગલાં, વિદ્યાર્થીઓની માંગણીઓ અને આ સમગ્ર મુદ્દે સંસદમાં થનારી સંભવિત ચર્ચા પર ટકેલી છે.
