રાજસ્થાનમાં સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીના પરિણામો જાહેર થયા બાદ હવે વિવિધ નગરપાલિકા અને નગર નિગમોમાં બોર્ડ રચવાની પ્રક્રિયાને લઈને રાજકીય હલચલ તેજ બની છે. જ્યાં કોઈ એક પક્ષને સ્પષ્ટ બહુમતી મળી નથી, ત્યાં ભાજપ અને કોંગ્રેસ બંને પક્ષો અપક્ષ કાઉન્સિલરોના સમર્થન માટે સંપર્ક કરી રહ્યા છે. અનેક સ્થળોએ માત્ર એક-બે કાઉન્સિલરના સમર્થનથી બોર્ડનું સમગ્ર ગણિત બદલાઈ શકે તેવી સ્થિતિ છે. અજમેર, પાલી, જોધપુર, અલવર અને ખૈરથલ સહિતના વિસ્તારોમાં આ સ્થિતિ જોવા મળી રહી છે.
ખૈરથલ નગર પરિષદમાં 45 વોર્ડમાંથી કોંગ્રેસે 20, ભાજપે 8 અને અપક્ષ ઉમેદવારોએ 17 બેઠકો જીતી છે. અહીં બહુમતી માટે 23 કાઉન્સિલરોની જરૂર છે. એટલે કોંગ્રેસ બહુમતીથી માત્ર ત્રણ બેઠક દૂર છે. આ દરમિયાન કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા વિક્રમસિંહ ઉર્ફે વિક્કી ચૌધરી ભાજપમાં જોડાયા હોવાના અહેવાલ છે. તેમણે 11 કાઉન્સિલરોને ભાજપના સમર્થનમાં લાવવાનો દાવો કર્યો છે. આ ઘટનાને કારણે ખૈરથલનું રાજકીય ગણિત બદલાયું છે અને હવે 17 અપક્ષ કાઉન્સિલરોનું સમર્થન બંને પક્ષો માટે મહત્વનું બની ગયું છે.અજમેર નગર નિગમમાં કુલ 80 વોર્ડ છે. અહીં કોંગ્રેસે 37 બેઠકો સાથે સૌથી મોટી પાર્ટી તરીકે સ્થાન મેળવ્યું છે, જ્યારે ભાજપને 32 અને અપક્ષોને 11 બેઠકો મળી છે. બહુમતીનો આંકડો 41 છે. એટલે કોંગ્રેસને બહુમતી માટે વધુ ચાર કાઉન્સિલરોના સમર્થનની જરૂર છે. કોંગ્રેસ અપક્ષોના સહયોગથી બોર્ડ બનાવવાનો દાવો કરી રહી છે. બીજી તરફ ભાજપ માટે પણ અપક્ષ કાઉન્સિલરોનું સમર્થન સંખ્યા વધારવાનો મહત્વપૂર્ણ માર્ગ બની શકે છે.
પાલીમાં પણ સમીકરણ રસપ્રદ છે. કુલ 65 વોર્ડમાંથી કોંગ્રેસે 29, ભાજપે 21 અને અપક્ષોએ 15 બેઠકો જીતી છે. અહીં બહુમતી માટે 34 કાઉન્સિલરો જરૂરી છે. કોંગ્રેસ બહુમતીથી પાંચ બેઠક દૂર છે, જ્યારે ભાજપને બહુમતી માટે વધુ 13 કાઉન્સિલરોની જરૂર છે. તેથી 15 અપક્ષ કાઉન્સિલરો બંને પક્ષો માટે મહત્વપૂર્ણ બની ગયા છે.જોધપુરમાં તો ભાજપ અને કોંગ્રેસ વચ્ચે બેઠકોનું સીધું સંતુલન જોવા મળ્યું છે. 100 વોર્ડ ધરાવતા જોધપુર નગર નિગમમાં ભાજપ અને કોંગ્રેસ બંનેને 44-44 બેઠકો મળી છે. બાકીની 12 બેઠકો અપક્ષ અને અન્ય ઉમેદવારોના ખાતામાં ગઈ છે. બહુમતી માટે 51 બેઠકો જરૂરી હોવાથી બંને પક્ષોને સાત-સાત કાઉન્સિલરોના વધારાના સમર્થનની જરૂર છે. અહીં અપક્ષ અને અન્ય કાઉન્સિલરો બોર્ડ રચનામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
અલવરમાં ભાજપ 28 બેઠકો સાથે સૌથી મોટી પાર્ટી બની છે. કોંગ્રેસને 23 અને અપક્ષોને 13 બેઠકો મળી છે. કુલ 65 સભ્યો ધરાવતા નિગમમાં બહુમતી માટે 33 બેઠકો જરૂરી છે. ભાજપને બહુમતી માટે વધુ પાંચ, કોંગ્રેસને વધુ 10 કાઉન્સિલરોના સમર્થનની જરૂર છે. અહીં પણ બંને પક્ષો અપક્ષ કાઉન્સિલરોનો સંપર્ક કરી રહ્યા હોવાના અહેવાલ છે. બીકાનેરમાં કોંગ્રેસે 80માંથી 42 બેઠકો જીતીને બહુમતી મેળવી છે. બહુમતીનો આંકડો 41 છે. ભાજપને 27, અપક્ષોને 10 અને આરએલપીના ઉમેદવારને એક બેઠક મળી છે. સંખ્યાબળની દૃષ્ટિએ કોંગ્રેસ પાસે બહુમતી હોવા છતાં ભાજપે મેયર પદ માટેની પોતાની કવાયત ચાલુ રાખી હોવાના અહેવાલ છે. ભાજપના સંભવિત દાવેદારો તરીકે શ્યામસિંહ હાડલાં, સુરേന്ദ്രસિંહ શેખાવત અને ભગવાનસિંહ મેદતિયાના નામ ચર્ચામાં હોવાનું રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે.
નાગૌરના રિયાંબડી નગરપાલિકામાં કુલ 20 કાઉન્સિલર છે. ભાજપને 10, કોંગ્રેસને 4, આરએલપીને 3 અને અપક્ષોને 3 બેઠકો મળી છે. બહુમતી માટે 11 બેઠકો જરૂરી હોવાથી ભાજપને માત્ર એક વધારાના કાઉન્સિલરના સમર્થનની જરૂર છે. આ દરમિયાન કોંગ્રેસના નવા ચૂંટાયેલા કાઉન્સિલરોની ગાડી પર હુમલાની ઘટના સામે આવી હોવાનો પણ રિપોર્ટમાં ઉલ્લેખ છે અને કોંગ્રેસે પોલીસ પાસે તપાસ તથા સુરક્ષાની માંગ કરી છે.બોર્ડ રચવાની આ રાજકીય પ્રક્રિયા વચ્ચે કોંગ્રેસે ભાજપ પર કાઉન્સિલરોની ખરીદ-ફરોક્તના આરોપ લગાવ્યા છે. પ્રદેશ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ ગોવિંદસિંહ ડોટાસરાએ દાવો કર્યો છે કે અનેક અપક્ષ કાઉન્સિલરો કોંગ્રેસ સાથે છે અને તેમના સમર્થનથી બોર્ડ રચાશે. ભાજપ તરફથી આ આરોપોને નકારી કાઢવામાં આવ્યા છે. ભાજપના પ્રદેશ મહામંત્રી શ્રવણસિંહ બગડીના જણાવ્યા અનુસાર અનેક કાઉન્સિલરો તેમના સંપર્કમાં છે અને વિચારધારાને અનુરૂપ કાઉન્સિલરો ભાજપ સાથે આવવા તૈયાર છે. આ દાવાઓ અંગે બંને પક્ષોની સ્થિતિ અલગ છે.
આ રીતે રાજસ્થાનમાં ચૂંટણી પરિણામો બાદ હવે બોર્ડ રચનાની પ્રક્રિયા મુખ્ય મુદ્દો બની છે. ખાસ કરીને જ્યાં ભાજપ અથવા કોંગ્રેસને સ્પષ્ટ બહુમતી મળી નથી ત્યાં અપક્ષ કાઉન્સિલરોનું સમર્થન મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. આગામી દિવસોમાં વિવિધ પક્ષો વચ્ચે સંપર્ક, સમર્થન અને બોર્ડ રચનાની કવાયત ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે.મીડિયા ના અહેવાલ અનુસાર પ્રક્રિયા 21 સપ્ટેમ્બર સુધી રાજસ્થાનની સ્થાનિક રાજનીતિમાં મહત્વપૂર્ણ બની રહેશે.
