કર્ણાટકમાં રાષ્ટ્રીય ગીત‘વંદે માતરમ’ના શ્લોકોને લઈને રાજકીય વિવાદ વધુ ઘેરો બન્યો છે. કર્ણાટક સરકારે સરકારી કાર્યક્રમોમાં ‘વંદે માતરમ’ના માત્ર પ્રથમ બે શ્લોક ગાવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ નિર્ણયને લઈને કોંગ્રેસ અને ભાજપ વચ્ચે મતભેદ સામે આવ્યા છે. રાજ્યના ગૃહમંત્રી તથા કોંગ્રેસ નેતા પ્રિયાંક ખડગેએ સરકારના નિર્ણયનો બચાવ કરતાં ભાજપના નેતાઓ પર નિશાન સાધ્યું છે.ભોપાલમાં એક કાર્યક્રમ દરમિયાન પ્રિયાંક ખડગેએ ભાજપના નેતાઓ બી.વાય. વિજયેન્દ્ર અને આર. અશોકને પડકાર આપ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે જો બંને નેતાઓ ટેલિપ્રોમ્પ્ટર કે કાગળ જોયા વગર ‘વંદે માતરમ’ના તમામ શ્લોક સંભળાવી શકે, તો તેઓ પોતાના પદ પરથી રાજીનામું આપી દેશે.
ખડગેએ આ નિવેદન દ્વારા ભાજપના ‘વંદે માતરમ’ના તમામ શ્લોક ગાવાના આગ્રહ પર સવાલ ઉઠાવ્યો છે.પ્રિયાંક ખડગેના જણાવ્યા અનુસાર, દેશના નેતાઓ દ્વારા અગાઉ જ નક્કી કરવામાં આવ્યું હતું કે ‘વંદે માતરમ’ના માત્ર બે શ્લોક ગાવામાં આવશે. તેમણે સવાલ કર્યો કે શું ભાજપ અને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પોતાને જવાહરલાલ નેહરુ, સુભાષચંદ્ર બોઝ અને રવીન્દ્રનાથ ટાગોર કરતાં પણ મોટા માને છે, જેના કારણે હવે તમામ શ્લોક ગાવાની વાત કરવામાં આવી રહી છે? તેમનું કહેવું છે કે આ મુદ્દે અગાઉ લેવાયેલા નિર્ણય અને ઐતિહાસિક સંદર્ભને પણ ધ્યાનમાં લેવો જોઈએ.
આ વિવાદની પાછળ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા આ વર્ષે ‘વંદે માતરમ’ની 150મી વર્ષગાંઠના પ્રસંગે આપવામાં આવેલા નિર્દેશો પણ મહત્વના છે. કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે જ્યારે રાષ્ટ્રગીત ‘જન ગણ મન’ અને ‘વંદે માતરમ’ બંને ગાવામાં આવે ત્યારે ‘વંદે માતરમ’ના તમામ છ શ્લોક ગાવામાં આવે. બીજી તરફ, કર્ણાટક કોંગ્રેસ સરકારે 1937ના અગાઉના ઠરાવને આધાર બનાવીને માત્ર બે શ્લોક ગાવાનો નિર્ણય યથાવત રાખ્યો છે.આ નિર્ણય સામે ભાજપે પણ પ્રતિક્રિયા આપી છે. ભાજપ દ્વારા કોંગ્રેસ સરકારના નિર્ણયને લઈને સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે અને તેને તુષ્ટિકરણની રાજનીતિ સાથે જોડવામાં આવ્યો છે. આમ, ‘વંદે માતરમ’ના કેટલા શ્લોક ગાવા જોઈએ તે મુદ્દો હવે કર્ણાટકમાં રાજકીય ચર્ચાનું કેન્દ્ર બની ગયો છે. બંને પક્ષો પોતાના ઐતિહાસિક અને રાજકીય તર્ક સાથે આ મુદ્દે વાત કરી રહ્યા છે.
વિવાદ માત્ર રાજકીય નિવેદનો સુધી સીમિત રહ્યો નથી. કર્ણાટક હાઈકોર્ટમાં પણ આ મામલે જાહેર હિતની અરજી દાખલ કરવામાં આવી છે. અરજીમાં રાજ્ય સરકાર દ્વારા સરકારી કાર્યક્રમોમાં ‘વંદે માતરમ’ના માત્ર બે શ્લોક ગાવા અંગે આપવામાં આવેલા આદેશને પડકારવામાં આવ્યો છે. અરજદારનો દાવો છે કે રાજ્ય સરકારનો આ નિર્ણય કેન્દ્ર સરકારના નિર્દેશો સાથે સુસંગત નથી. અરજીમાં રાજ્ય સરકારનો આદેશ રદ કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે.
આ સમગ્ર મામલે એક તરફ કેન્દ્રના નિર્દેશ મુજબ તમામ છ શ્લોક ગાવાની વાત છે, જ્યારે બીજી તરફ કર્ણાટક સરકારે અગાઉના ઐતિહાસિક નિર્ણયનો આધાર લઈને બે શ્લોક સુધી મર્યાદિત રહેવાનો નિર્ણય કર્યો છે. પરિણામે રાષ્ટ્રીય ગીત સાથે જોડાયેલો આ મુદ્દો રાજ્યના રાજકારણમાં મહત્વનો વિષય બની ગયો છે.પ્રિયાંક ખડગેના નિવેદન બાદ ભાજપ અને કોંગ્રેસ વચ્ચેની રાજકીય ચર્ચા વધુ તેજ બનવાની શક્યતા છે. હવે હાઈકોર્ટમાં દાખલ થયેલી અરજી પર થનારી કાર્યવાહી અને રાજ્ય સરકારના નિર્ણય અંગે આગળ શું થાય છે તેના પર પણ નજર રહેશે. હાલમાં ‘વંદે માતરમ’ના બે કે છ શ્લોકના મુદ્દે કર્ણાટકમાં રાજકીય તેમજ કાનૂની બંને સ્તરે ચર્ચા ચાલી રહી છે.
