રાષ્ટ્રપતિએ પેપર લીક વિરોધી કાયદા માટેના સુધારા બિલને મંજૂરી આપી છે જેનાથી દંડની જોગવાઈઓ વધુ કડક બની છે. નવી જોગવાઈઓ હેઠળ પેપર લીકના કેસોમાં ત્રણ મહિનાની અંદર ચુકાદો આપવામાં આવશે. દોષિતોને 10 વર્ષ સુધીની જેલ અને ₹10 કરોડ સુધીના દંડની સજા થશે. બુધવારે સુધારા બિલ પર બોલતા કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી પ્રહલાદ જોશીએ જણાવ્યું હતું કે આ કાયદાનો હેતુ સમગ્ર પેપર લીક નેટવર્કને તોડી પાડવાનો અને પરીક્ષા પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા, વિશ્વસનીયતા અને નિષ્પક્ષતા વધારવાનો છે.
હોબાળા બાદ લોકસભામાં સુધારો બિલ પસાર કરવામાં આવ્યું હતું. તેના પસાર થયા પછી શિક્ષણ મંત્રીએ ‘X’ પર લખ્યું: “લોકસભાએ જાહેર પરીક્ષાઓ (અન્યાયી માધ્યમો નિવારણ) સુધારા બિલ, 2026 પસાર કર્યું છે, જે પરીક્ષાઓમાં અનિયમિતતાઓને દૂર કરવા માટે એક મજબૂત કાનૂની માળખું બનાવે છે. કડક સજા, ફાસ્ટ-ટ્રેક કોર્ટ, સુધારેલી તપાસ પદ્ધતિઓ અને પરીક્ષામાં ગેરરીતિઓ સામે કડક કાર્યવાહીની જોગવાઈઓ સાથે બિલનો હેતુ સમગ્ર પેપર લીક નેટવર્કને દૂર કરવાનો અને પરીક્ષા પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા, વિશ્વસનીયતા અને ન્યાયીતાને વધારવાનો છે.”
- નવા કાયદાના મુખ્ય મુદ્દાઓ
પેપર લીકના કેસોની સુનાવણી માટે દરેક રાજ્યમાં ફાસ્ટ-ટ્રેક કોર્ટની સ્થાપના કરવામાં આવશે; આ કોર્ટો દૈનિક સુનાવણી કરશે, ટ્રાયલ પૂર્ણ કરશે અને 90 દિવસની અંદર ચુકાદો જાહેર કરશે. - 2024ના કાયદામાં 3 થી 5 વર્ષની જેલની સજાની જોગવાઈ હતી; નવા કાયદામાં 5 થી 10 વર્ષની જેલની સજાની મંજૂરી છે.
- 2024ના કાયદા હેઠળ પેપર લીક માટે દંડ, જે અગાઉ ₹10 લાખ હતો તેને વધારીને ₹10 કરોડ કરવામાં આવ્યો છે.
- જ્યારે કેન્દ્રીય તપાસ એજન્સીઓ અગાઉ પેપર લીકના કેસોનું સંચાલન કરતી હતી ત્યારે હવે આવી બાબતોની તપાસ માટે એક સ્પેશિયલ ટાસ્ક ફોર્સની રચના કરવામાં આવશે. 2024ના કાયદામાં પેપર લીકના કેસોની તપાસ પૂર્ણ કરવા માટે કોઈ સમયમર્યાદાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો નથી પરંતુ નવા સુધારામાં બે મહિનાની અંદર તપાસ પૂર્ણ કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે.
