છેલ્લા ચાર દિવસમાં સમસ્તીપુર જિલ્લામાં યુવતીઓ સાથે ગેરવર્તન સંબંધિત ત્રણ વીડિયો સામે આવી ચૂક્યા છે. પહેલો વીડિયો કર્પૂરીગ્રામ પોલીસ મથક વિસ્તારથી વાયરલ થયો હતો. આ વીડિયો બુઢી ગંડક નદીના બાયપાસ બંધનો હોવાનું કહેવાયું હતું. વાયરલ વીડિયોમાં કિશોરી સાથે ગેરવર્તન કરનારા અને તેને ત્યાંથી જતી રોકનારા આરોપીઓને જોઈ શકાયા હતા. ઘટના 15 સપ્ટેમ્બરની છે. સમસ્તીપુર પોલીસને તેની જાણકારી 23 સપ્ટેમ્બરની રાત્રે લગભગ સાડા 10 વાગ્યે મળી.
ત્યારબાદ પોલીસે કર્પૂરી ગ્રામ પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારની અનેક જગ્યાએ દરોડા પાડ્યા હતા અને 4 લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. તેના 24 કલાક બાદ મુસરીઘરારી પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારનો બીજો વીડિયો સામે આવ્યો. 52 સેકન્ડના વીડિયોમાં 8-10 લોકો સ્કૂટી પર જઈ રહેલા યુવક-યુવતીને રોકીને ઘેરી લે છે. તેઓ તેમની પૂછપરછ કરવા લાગે છે. છોકરી હાથ જોડીને કહે છે, અમને જવા દો, આ મારા ભાઈનો મિત્ર છે, મારા ભાઈ જેવો છે.
યુવતી જોરજોરથી રડતી જોવા મળી રહી છે. તે જ સમયે આરોપી તેને ધમકાવતા કહે છે, તમારો વીડિયો તો અમે વાયરલ કરીશું. પહેલાં તમે બંનેનાં લગ્ન કરાવીશું, પછી વાલીને બોલાવીશું. આ મામલે પોલીસે એક આરોપીની ધરપકડ કરી છે. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, આ વીડિયો લગભગ દોઢ વર્ષ જૂનો છે. આ પહેલા જમુઇમાં પણ આવી ઘટના પ્રકાશમાં આવી છે જેના આરોપી સાથે પોલીસનું એનકાઉન્ટર થયું હતું અને આરોપીઓના ગેરકાયદે મકાનો પણ તોડી પાડવામાં આવ્યા હતા. હવે બિહારના મુખ્યમંત્રી સમ્રાટ ચૌધરી જ્યારે પીડિતાના ઘરે ગયા ત્યારે બિહારના સીએમઓના સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલ પર પીડિતાની માતાપિતાની ઓળખ જાહેર કરી દેવામાં આવતા મીશા યાદવે મુખ્યમંત્રી સામે એફઆઇઆરની માંગ કરતાં પોલીસે મુખ્યમંત્રી કાર્યાલયના કર્મચારી સામે ગુનો દાખલ કરવો પડ્યો છે અને આ મુદ્દે રાજકારણ પણ ગરમાઇ
ગયુ છે.
ભારતીય સમાજમાં નારીને સન્માનજનક સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે, પરંતુ વર્તમાન સમયમાં મહિલાઓ સામે વધી રહેલા ગુનાઓ એક ગંભીર ચિંતાનો વિષય બન્યા છે. બિહાર જેવા રાજકીય અને સામાજિક રીતે સંવેદનશીલ રાજ્યમાં જમુઈ, સમસ્તીપુર અને બાંકા જેવા જિલ્લાઓમાં યુવતીઓ તથા મહિલાઓ સામેના ગુનાહિત બનાવો અવારનવાર પ્રકાશમાં આવતા રહે છે. ગરીબી, અજ્ઞાનતા, પિતૃસત્તાત્મક માનસિકતા અને કાયદાના અમલીકરણમાં આવતી ખામીઓને કારણે આ વિસ્તારોમાં મહિલાઓની સુરક્ષા પર પ્રશ્નાર્થ ચિહ્ન ઊભું થયું છે.
નક્સલ પ્રભાવિત અને પછાત વિસ્તાર ગણાતા જમુઈ જિલ્લામાં ગ્રામીણ અને આદિવાસી ક્ષેત્રોની યુવતીઓ વધુ અસુરક્ષિત છે. અહીં માનવ તસ્કરી (Human Trafficking), બળજબરીથી લગ્ન, ઘરેલુ હિંસા અને યૌન શોષણના કિસ્સાઓ અવારનવાર બને છે. દૂરદૂરના વિસ્તારોમાં પોલીસ પહોંચી ન શકવાને કારણે ઘણા બનાવો નોંધાતા પણ નથી. સમસ્તીપુર જિલ્લો વસ્તીની દ્રષ્ટિએ ઘણો ગીચ છે. અહીં દહેજ ઉત્પીડન, દહેજ મૃત્યુ (Dowry Deaths), છેડતી અને સાયબર ક્રાઈમના બનાવોમાં વધારો જોવા મળ્યો છે.
શિક્ષણનો વ્યાપ હોવા છતાં સામાજિક કુરિવાજો અને દહેજ પ્રથાને લીધે યુવતીઓને શારીરિક અને માનસિક યાતનાઓ ભોગવવી પડે છે. બાંકા જિલ્લો ઝારખંડની સરહદને અડીને આવેલો છે. અહીં પણ સામાજિક-આર્થિક પછાતપણાને કારણે નાની વયે લગ્ન (બાળ લગ્ન) અને મહિલાઓ પર થતા અત્યાચારો વધારે જોવા મળે છે. રોજગારીની શોધમાં બહાર જતા પરિવારની યુવતીઓ અને સગીરાઓ શારીરિક શોષણ તેમજ તસ્કરીનો ભોગ બનવાનું જોખમ વધુ રહે છે.
ગરીબીનો લાભ ઉઠાવીને આ વિસ્તારોમાંથી યુવતીઓને સારા કામની લાલચ આપી અન્ય રાજ્યોમાં વેચી દેવામાં આવે છે. પિતૃસત્તાત્મક સોસાયટી, ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં શિક્ષણનો અભાવ અને પોલીસ ફરિયાદ કરવા પર સામાજિક બહિષ્કારનો ડર ગુનાઓને પ્રોત્સાહન આપે છે. મહિલાઓ પર થતા અત્યાચારો સામે રક્ષણ આપવા માટે ભારતીય કાયદામાં અને બિહાર સરકાર દ્વારા વિવિધ કાનૂની જોગવાઈઓ કરવામાં આવી છે.
ભારતીય ન્યાય સંહિતા અગાઉની ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC) ની જગ્યાએ આવેલી નવી સંહિતા હેઠળ મહિલાઓ સામેના ગુનાઓ (જેમ કે બળાત્કાર, છેડતી, દહેજ મૃત્યુ) માટે વધુ સખત સજા અને ઝડપી કેસ ચલાવવાની જોગવાઈ છે. સગીર વયની બાળકીઓ પર થતા યૌન શોષણ સામે આ કાયદા હેઠળ કડકમાં કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવે છે અને સ્પેશિયલ કોર્ટની રચના કરવામાં આવી છે. ઘરેલુ હિંસા સામે મહિલા રક્ષણ અધિનિયમ (૨૦૦૫): આ કાયદા હેઠળ મહિલાઓને ઘરની અંદર થતી શારીરિક, માનસિક કે આર્થિક હિંસા સામે ત્વરિત કાનૂની સહાય અને આશ્રય મેળવવાનો અધિકાર છે.
બિહાર સરકારે મહિલાઓ માટે ૧૧૨ (ઇમરજન્સી હેલ્પલાઇન) અને ૧૮૧ (મહિલા હેલ્પલાઇન) શરૂ કરી છે. આ ઉપરાંત, જમુઈ, સમસ્તીપુર અને બાંકા સહિત દરેક જિલ્લા મથકે ‘મહિલા થાણા’ (મહિલા પોલીસ સ્ટેશન) સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે જેથી પીડિતા નિઃસંકોચ પોતાની ફરિયાદ નોંધાવી શકે. કાનૂની જોગવાઈઓ હોવા છતાં, વાસ્તવિક સ્થિતિમાં કેટલીક મોટી ખામીઓ જોવા મળે છે. પોલીસ વિભાગમાં સ્ટાફની અછત અને યોગ્ય તપાસ સાધનોના અભાવે ચાર્જશીટ દાખલ કરવામાં વિલંબ થાય છે. આરોપીઓ દ્વારા ધાક-ધમકી કે સામાજિક દબાણના કારણે સાક્ષીઓ કોર્ટમાં નિવેદન બદલી નાખે છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોની મહિલાઓ પોતાના કાનૂની અધિકારોથી અજ્ઞાન હોય છે, જેથી તેઓ અત્યાચાર સહન કરતી રહે છે.
