વાયદા બજારમાં આજે સોના અને ચાંદીના ભાવમાં મોટો કડાકો જોવા મળ્યો હતો. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કિંમતી ધાતુઓમાં નરમાઈ અને વૈશ્વિક આર્થિક પરિબળોની અસર સ્થાનિક વાયદા બજાર પર પણ પડી હતી. બજાર ખુલતાની સાથે જ સોના-ચાંદીમાં ભારે વેચવાલી જોવા મળી હતી. ડૉલર અને અમેરિકન બોન્ડ યીલ્ડમાં મજબૂતી તેમજ મહત્વના આર્થિક આંકડા જાહેર થવા પહેલાં રોકાણકારોમાં જોવા મળેલી સાવચેતીને કારણે કિંમતી ધાતુઓ પર દબાણ વધ્યું હતું. મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ એટલે કે MCX પર ડિસેમ્બર વાયદાના સોનાનો અગાઉનો બંધ ભાવ રૂ.1,53,277 હતો. આજે સોનું રૂ.1,50,399ના સ્તરે ખુલ્યું હતું. કારોબાર દરમિયાન તેમાં વધુ ઘટાડો જોવા મળ્યો અને ભાવ રૂ. 1,50,224ના નીચલા સ્તરે પહોંચ્યો હતો. ત્યારબાદ તેમાં થોડી રિકવરી જોવા મળી હતી અને સમાચાર લખાયા ત્યારે સોનું રૂ.1,50,517ના સ્તરે ટ્રેડ થઈ રહ્યું હતું.
અગાઉના બંધ ભાવની સરખામણીમાં સોનામાં આશરે રૂ.2,760 એટલે કે લગભગ 1.80 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. જોકે દિવસ દરમિયાન એક સમયે સોનામાં રૂ.3,053થી વધુનો કડાકો પણ જોવા મળ્યો હતો. નીચા સ્તરે ખરીદી નીકળતાં બાદમાં ભાવમાં થોડો સુધારો થયો હતો. સોનાની જેમ ચાંદીમાં પણ ભારે ઘટાડો નોંધાયો હતો. MCX પર ડિસેમ્બર વાયદાની ચાંદીનો અગાઉનો બંધ ભાવ રૂ.2,34,696 હતો. આજે ચાંદી રૂ.2,32,300ના સ્તરે ખુલી હતી. કારોબાર દરમિયાન વેચવાલી વધતાં તેનો ભાવ રૂ.2,28,035ના નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયો હતો. બાદમાં થોડી રિકવરી સાથે ચાંદી રૂ.2,28,783ના સ્તરે ટ્રેડ થઈ રહી હતી.
અગાઉના બંધ ભાવની સરખામણીમાં ચાંદીમાં આશરે રૂ.5,913 એટલે કે 2.52 ટકાનો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. દિવસ દરમિયાન એક સમયે ચાંદી રૂ.6,661 જેટલી તૂટી ગઈ હતી. જોકે નીચલા સ્તરેથી થોડી ખરીદી થતાં તેમાં પણ સામાન્ય સુધારો જોવા મળ્યો હતો. સોના અને ચાંદીના ભાવમાં આ ઘટાડા પાછળ સૌથી મહત્વનું કારણ અમેરિકન ડૉલરની મજબૂતી માનવામાં આવી રહી છે. સામાન્ય રીતે ડૉલર મજબૂત બને ત્યારે ડૉલરમાં કિંમત ધરાવતા સોના અને ચાંદી જેવા કોમોડિટી પર દબાણ આવે છે. વિદેશી રોકાણકારો માટે પણ કિંમતી ધાતુઓ મોંઘી બની શકે છે, જેના કારણે માંગ પર અસર થવાની શક્યતા રહે છે.
આ ઉપરાંત અમેરિકન ટ્રેઝરી બોન્ડની યીલ્ડમાં મજબૂતી પણ કિંમતી ધાતુઓ માટે નકારાત્મક પરિબળ બની છે. સોનું અને ચાંદી કોઈ નિયમિત વ્યાજ આપતા નથી. તેથી જ્યારે બોન્ડ યીલ્ડ વધે છે ત્યારે કેટલાક રોકાણકારો પોતાનું નાણું બોન્ડ જેવા વ્યાજ આપતા સાધનો તરફ ખસેડવાનું પસંદ કરે છે. તેની અસર સોના-ચાંદીની ખરીદી પર પડી શકે છે. હાલમાં રોકાણકારોની નજર અમેરિકાના મહત્વના આર્થિક આંકડાઓ પર પણ છે. આગામી આર્થિક ડેટા પરથી અમેરિકાની અર્થવ્યવસ્થાની સ્થિતિ અને ફેડરલ રિઝર્વના આગામી નિર્ણય અંગે સંકેતો મળી શકે છે. આ કારણે રોકાણકારો મોટો નિર્ણય લેતા પહેલાં સાવચેતી રાખી રહ્યા છે. બજારમાં અગાઉના વધારા બાદ કેટલાક ટ્રેડર્સ દ્વારા નફો બુક કરવામાં આવતાં પણ કિંમતી ધાતુઓ પર વેચવાલીનું દબાણ વધ્યું હોવાનું માનવામાં આવે છે.
વૈશ્વિક બજારમાં કરન્સી અને કોમોડિટી માર્કેટમાં વધેલી અસ્થિરતાએ પણ સોના-ચાંદીના ભાવને અસર કરી છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી કિંમતી ધાતુઓમાં મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો. આવા સમયે રોકાણકારો દ્વારા નફો બુક કરવામાં આવે તો ભાવમાં અચાનક ઘટાડો આવી શકે છે. આજે વાયદા બજારમાં જોવા મળેલો કડાકો પણ આ પ્રકારની વેચવાલી સાથે જોડાયેલો છે. જોકે સોના-ચાંદીના ભાવમાં દિવસ દરમિયાન ઘટાડો અને ત્યારબાદ નીચલા સ્તરેથી રિકવરી પણ જોવા મળી હતી. તેથી આગામી કારોબારમાં આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર, ડૉલર ઇન્ડેક્સ, અમેરિકન બોન્ડ યીલ્ડ અને આર્થિક ડેટા જેવા પરિબળો કિંમતી ધાતુઓની દિશા નક્કી કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
