મુંબઈ પોલીસે કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP)ને 2 ઓક્ટોબરે શિવાજી પાર્કમાં યોજાનારા પ્રદર્શન માટે મંજૂરી આપી નથી. આ પ્રદર્શન મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર અને ચૂંટણી પંચની કામગીરી સામે યોજાવાનું હતું. પોલીસે હાઈકોર્ટના નિર્દેશો, BMCની જરૂરી મંજૂરી ન હોવી, ટ્રાફિક પર અસર થવાની શક્યતા અને આસપાસના વિસ્તારની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને પરવાનગી ન આપવાનો નિર્ણય લીધો છે. પોલીસના જણાવ્યા મુજબ શિવાજી પાર્ક સાઇલેન્સ ઝોનમાં આવે છે અને તેની આસપાસ રહેણાક વિસ્તારો તેમજ હોસ્પિટલો આવેલી છે. મોટી સંખ્યામાં લોકો એકઠા થવાથી ટ્રાફિક જામ થઈ શકે છે અને હોસ્પિટલ તરફ જતા ઇમરજન્સી વાહનોની અવરજવર પણ પ્રભાવિત થઈ શકે છે. તેથી આયોજકોને મુંબઈમાં અન્ય સ્થળ પસંદ કરીને ત્યાં પ્રદર્શન યોજવા માટે જરૂરી મંજૂરી લેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
મંજૂરી ન મળ્યા બાદ CJPના સ્થાપક અભિજીત દીપકેએ વિરોધ વ્યક્ત કર્યો છે. તેમણે કહ્યું કે નાગરિકોના અવાજને દબાવવાના પ્રયાસો સ્વીકાર્ય નથી. જો પાર્ટીને પ્રદર્શન કરવાની મંજૂરી આપવામાં નહીં આવે તો 2 ઓક્ટોબરે ગાંધી જયંતિના દિવસે મુંબઈમાં જેલ ભરો આંદોલન શરૂ કરવામાં આવશે. CJPએ 24 સપ્ટેમ્બરે જ્ઞાનેશ કુમારને 48 કલાકમાં રાજીનામું આપવાનું અલ્ટિમેટમ આપ્યું હતું. પાર્ટીએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે SIR એટલે કે સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન પ્રક્રિયા દરમિયાન મોટા પાયે મતદારોનાં નામ મતદાર યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા છે. CJPનો દાવો છે કે આ પ્રક્રિયાથી લોકોના મતદાનના અધિકાર પર અસર થઈ રહી છે.
અભિજીત દીપકેએ એવો પણ આરોપ લગાવ્યો હતો કે જ્ઞાનેશ કુમારના કાર્યકાળ દરમિયાન ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં એવા નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા છે, જેના કારણે વિપક્ષી પક્ષો અને તેમના સમર્થકોની મતદાર યાદી પર અસર થઈ શકે છે. તેમણે વિવિધ રાજ્યોમાં વિપક્ષી નેતાઓ સાથે જોડાયેલા વિસ્તારોમાં મતદાર યાદીમાં થયેલા ફેરફારો અંગે પણ સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. જોકે, આ તમામ આરોપો CJP દ્વારા કરવામાં આવ્યા છે અને તેના આધારે કોઈ અંતિમ નિષ્કર્ષ કાઢી શકાય તેમ નથી. આ વિવાદ વચ્ચે ચૂંટણી પંચની અંદર પણ કેટલાક નિર્ણયો અંગે બે ચૂંટણી કમિશનરો દ્વારા વાંધા નોંધાવવામાં આવ્યા હોવાની માહિતી સામે આવી છે. ચૂંટણી કમિશનર સુખબીર સિંહ સંધૂ અને વિવેક જોશીએ છેલ્લા 10 મહિનામાં અલગ-અલગ મુદ્દાઓ અંગે 14 વખત લેખિત વાંધા નોંધાવ્યા હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. આ વાંધાઓમાં મતદાર યાદીમાં નામ ઉમેરવા, નામ દૂર કરવા, રેકોર્ડ અપડેટ કરવા અને કેટલાક વહીવટી તથા ટેક્નિકલ નિર્ણયો જેવા મુદ્દાઓ સામેલ હોવાનું જણાવાયું છે.
ચૂંટણી પંચ તરફથી આ અંગે સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે કેટલાક પત્રો પ્રતિનિયુક્તિ પર આવેલા એક અધિકારી સાથે સંબંધિત હતા. પંચના જણાવ્યા મુજબ સંબંધિત અધિકારી દ્વારા કરવામાં આવેલા કાર્ય પુનર્વિતરણના આદેશો અમલમાં આવ્યા જ નહોતા. પંચે એમ પણ જણાવ્યું છે કે ચૂંટણી કમિશનરો દ્વારા અધિકારીઓને આપવામાં આવેલા નિર્દેશોનું પાલન કરવામાં આવશે. ECINetની કામગીરી અને તેની ટેક્નિકલ પ્રક્રિયાની તપાસ માટે વરિષ્ઠ ઉપ ચૂંટણી કમિશનરની અધ્યક્ષતામાં એક સમિતિ બનાવવાની વાત પણ સામે આવી છે. આ સમિતિમાં IIT અથવા IIITના એક સ્વતંત્ર નિષ્ણાતને સામેલ કરવાની યોજના છે.
SIR દરમિયાન જે મતદારોનાં નામ ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાં જોવા મળ્યા નથી, તેમના માટે નામ ફરી ઉમેરવાની પ્રક્રિયા પણ ઉપલબ્ધ છે. પાત્ર વ્યક્તિ સંબંધિત ચૂંટણી નોંધણી અધિકારી પાસે અરજી કરી શકે છે. નવા મતદારો અને પ્રથમ વખત મતદાન કરનારા લોકો પણ આ પ્રક્રિયા હેઠળ નામ ઉમેરવા માટે અરજી કરી શકે છે. અધિકારીઓને આવા પાત્ર મતદારોને મદદ કરવા માટે વિશેષ અભિયાન ચલાવવાના નિર્દેશ આપવામાં આવ્યા છે.
SIRના વિવિધ તબક્કા દરમિયાન 30 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાંથી 13.37 કરોડથી વધુ નામ ઓછાં થયાં હોવાનું જણાવાયું છે. જોકે, મતદાર યાદીમાંથી નામ ઓછું થવું અને મતદાનનો અધિકાર કાયમી રીતે સમાપ્ત થવો એક જ બાબત નથી. પાત્ર મતદારો માટે નામ ઉમેરવા અને દાવા-વાંધા કરવાની પ્રક્રિયા ચાલુ રહે છે. SIRના પ્રથમ અને બીજા તબક્કામાં અનેક રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને આવરી લેવામાં આવ્યા છે. હવે ત્રીજા તબક્કામાં દિલ્હી, મહારાષ્ટ્ર, હરિયાણા, ઝારખંડ, ઉત્તરાખંડ સહિતના રાજ્યોમાં મતદાર યાદીની ચકાસણી અને સુધારાની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. આ પ્રક્રિયામાં કરોડો મતદારોની વિગતોની ચકાસણી કરવામાં આવી રહી છે.
આ સમગ્ર મામલાને લઈને CJP સતત ચૂંટણી પંચ સામે વિરોધ કરી રહ્યું છે. પાર્ટીનું કહેવું છે કે મતદાર યાદી અને ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં સંપૂર્ણ પારદર્શિતા હોવી જોઈએ. બીજી તરફ, પોલીસનું કહેવું છે કે શિવાજી પાર્કમાં પ્રદર્શનને કારણે કાયદો-વ્યવસ્થા, ટ્રાફિક અને ઇમરજન્સી સેવાઓ પર અસર થવાની શક્યતા હોવાથી મંજૂરી આપવામાં આવી નથી. હવે 2 ઓક્ટોબરે CJP મુંબઈમાં જેલ ભરો આંદોલન કરે છે કે અન્ય સ્થળે પ્રદર્શન માટે મંજૂરી માંગે છે તે જોવાનું રહેશે. આ સાથે SIR અને ચૂંટણી પ્રક્રિયાને લઈને ચાલી રહેલા વિવાદમાં આગામી દિવસોમાં વધુ સ્પષ્ટતા સામે આવવાની શક્યતા છે.
