બેંક ગ્રાહકો માટે મોટી રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. 28થી 30 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન યોજાવાની રહેલી ત્રણ દિવસની દેશવ્યાપી બેંક હડતાળ છેલ્લી ઘડીએ મોકૂફ રાખવામાં આવી છે. 27 સપ્ટેમ્બરની રાત્રે ઇન્ડિયન બેંક્સ એસોસિએશન (IBA) અને યુનાઇટેડ ફોરમ ઓફ બેંક યુનિયન્સ (UFBU) વચ્ચે રાત્રે 9.30 વાગ્યે મહત્વની બેઠક યોજાઈ હતી. આ બેઠક બાદ બંને પક્ષો વચ્ચે કેટલાક મુદ્દાઓ પર સમજૂતી થતાં યુનિયને હડતાળ સહિતના આંદોલનના કાર્યક્રમોને હાલ પૂરતા મોકૂફ રાખવાનો નિર્ણય લીધો હતો.
હડતાળ ટળી છે, પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે બેંક કર્મચારીઓની પાંચ દિવસની બેંકિંગ સપ્તાહની માગણી સરકારે સંપૂર્ણપણે સ્વીકારી લીધી છે. તમામ શનિવારે રજા અને અઠવાડિયામાં માત્ર પાંચ દિવસ બેંકિંગની માગણી પર હજુ અંતિમ નિર્ણય થયો નથી. આ મુદ્દે IBA અને UFBUના પ્રતિનિધિઓની એક હાઈ-લેવલ કમિટી બનાવવામાં આવશે. કમિટી બાકી રહેલા શનિવારોને રજા જાહેર કરવાની માંગ પર વિવિધ વિકલ્પો પર ચર્ચા કરશે અને ગ્રાહકો સહિત તમામ સંબંધિત પક્ષોને સ્વીકાર્ય હોય તેવો ઉકેલ શોધવાનો પ્રયાસ કરશે. હાલ બેંકોમાં મહિનાના બીજા અને ચોથા શનિવારે રજા હોય છે. યુનિયનો લાંબા સમયથી તમામ શનિવારે રજા જાહેર કરીને સોમવારથી શુક્રવાર સુધી પાંચ દિવસ બેંકિંગ વ્યવસ્થા કરવાની માગણી કરી રહ્યા છે. 2024માં આ અંગે પ્રસ્તાવ આગળ વધ્યો હતો, પરંતુ તેનો અંતિમ અમલ હજુ સુધી થયો નથી. તેથી પાંચ દિવસની બેંકિંગ સપ્તાહની માગણીને લઈને કર્મચારીઓમાં અસંતોષ ચાલુ રહ્યો હતો.
હડતાળ ટાળવામાં અન્ય એક મહત્વનો મુદ્દો પરફોર્મન્સ લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ એટલે કે PLI સ્કીમ સાથે જોડાયેલો છે. સ્કેલ IV અને તેનાથી ઉપરના અધિકારીઓ માટેની PLI વ્યવસ્થા અંગે યુનિયનો અને એસોસિએશન દ્વારા વાંધા ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા. હવે આ મુદ્દે IBA તરફથી સરકાર સમક્ષ સુધારા માટે પ્રસ્તાવ મૂકવા અંગે ચર્ચા થશે. એટલે PLIમાં ફેરફાર અંગે પણ આગળની પ્રક્રિયા શરૂ થવાની છે. આ ઉપરાંત 8 માર્ચ 2024ની ચર્ચાઓમાં બાકી રહેલા અન્ય મુદ્દાઓને પણ ઝડપથી ઉકેલવા માટે ચર્ચા હાથ ધરવામાં આવશે. એટલે હડતાળ મોકૂફ રાખવાનો નિર્ણય માત્ર એક જ મુદ્દા પૂરતો નથી, પરંતુ કર્મચારીઓની કેટલીક બાકી માગણીઓ પર આગળની વાતચીતનો રસ્તો ખુલ્યો છે.
હડતાળ ટળતાં દેશભરના બેંક ગ્રાહકોને તાત્કાલિક રાહત મળી છે. 28થી 30 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન બેંકો બંધ રહેવાની શક્યતા હોવાથી રોકડ ઉપાડ, ચેક ક્લિયરિંગ, બેંક શાખા સંબંધિત કામકાજ અને અન્ય સેવાઓને અસર થવાની ચિંતા હતી. ખાસ કરીને સપ્ટેમ્બર મહિનાના અંતમાં બેંકોનું અર્ધવાર્ષિક નાણાકીય ક્લોઝિંગ પણ હોય છે, તેથી હડતાળથી કામકાજ પર વધુ અસર પડી શકતી હતી. હવે હડતાળ મોકૂફ રાખવામાં આવતા આ તાત્કાલિક મુશ્કેલી ટળી છે. આ હડતાળને ધ્યાનમાં રાખીને ગ્રાહકોને સતત ઘણા દિવસો સુધી બેંકિંગ સેવાઓમાં મુશ્કેલી ન પડે તે માટે 27 સપ્ટેમ્બર, રવિવારે જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો અને પ્રાદેશિક ગ્રામીણ બેંકોને સામાન્ય રીતે ચાલુ રાખવામાં આવી હતી. આ નિર્ણયનો હેતુ સપ્તાહના અંતની રજાઓ અને ત્યારબાદની સંભવિત હડતાળને કારણે ગ્રાહકોને લાંબા સમય સુધી શાખા સેવા વગર ન રહેવું પડે તે હતો.
બેંક યુનિયનોનું કહેવું રહ્યું છે કે કર્મચારીઓની માગણીઓ લાંબા સમયથી પેન્ડિંગ હોવાથી વિરોધનો રસ્તો અપનાવવો પડ્યો હતો. જોકે, હવે IBA સાથે થયેલી ચર્ચામાં કેટલાક મુદ્દાઓ પર આગળ વધવાની સંમતિ મળતાં હડતાળ મોકૂફ રાખવામાં આવી છે. એટલે હાલના તબક્કે ગ્રાહકો માટે સૌથી મોટી રાહત એ છે કે 28થી 30 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન જાહેર કરાયેલી ત્રણ દિવસની દેશવ્યાપી હડતાળ નહીં થાય. જોકે, પાંચ દિવસની બેંકિંગ વ્યવસ્થા અંગેનો અંતિમ નિર્ણય હજુ બાકી છે. નવી હાઈ-લેવલ કમિટી આ મુદ્દે ચર્ચા કરીને આગળનો રસ્તો નક્કી કરશે. એટલે બેંક કર્મચારીઓની સૌથી મહત્વની માગણી પર હાલ કોઈ અંતિમ મંજૂરી મળી નથી, પરંતુ હડતાળ ટાળીને ચર્ચા અને સમાધાનનો માર્ગ અપનાવવામાં આવ્યો છે.
