PMLA હેઠળ કાર્યવાહી; પેપર લીકથી કમાયેલા ગેરકાયદેસર નાણાંથી ખરીદાયેલી મિલકતો જોડાયેલી હોવાનો EDનો દાવો, બેંક ખાતા, કૃષિ આવક અને નાણાકીય વ્યવહારોની તપાસમાં અનેક ખુલાસા
ઉત્તરાખંડ અધીનસ્થ સેવા પસંદગી આયોગ (UKSSSC) પેપર લીક કૌભાંડમાં પ્રવર્તન નિર્દેશાલય (ED)એ મોટું પગલું ભર્યું છે. એજન્સીએ કેસના મુખ્ય આરોપી હાકમ સિંહ રાવતની અંદાજે ₹63.30 લાખની ચલ અને અચલ સંપત્તિને ધનશોધન નિવારણ અધિનિયમ (PMLA), 2002 હેઠળ અસ્થાયી રીતે જપ્ત (પ્રોવિઝનલ એટેચ) કરી છે.EDનો દાવો છે કે આ સંપત્તિઓ પેપર લીક કૌભાંડમાંથી મેળવાયેલા ગેરકાયદેસર નાણાંથી ખરીદવામાં આવી હતી.
PMLA હેઠળ સંપત્તિ જપ્ત
EDએ જણાવ્યું છે કે આ કાર્યવાહી પ્રિવેન્શન ઑફ મની લોન્ડરિંગ એક્ટ (PMLA)ની જોગવાઈઓ હેઠળ કરવામાં આવી છે. તપાસ દરમિયાન મળેલા નાણાકીય પુરાવાઓના આધારે હાકમ સિંહ રાવત સાથે જોડાયેલી સંપત્તિઓને અસ્થાયી રીતે જપ્ત કરવામાં આવી છે. એજન્સીનું કહેવું છે કે પેપર લીકમાંથી થયેલી ગેરકાયદેસર કમાણીનો ઉપયોગ મિલકતો ખરીદવા અને નાણાંને કાયદેસર આવક તરીકે દર્શાવવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો.
UKSSSC પેપર લીક કેસ શું છે?
UKSSSC દ્વારા વર્ષ 2021ની ગ્રેજ્યુએટ લેવલ ભરતી પરીક્ષા દરમિયાન પ્રશ્નપત્ર લીક થયાનો મામલો સામે આવ્યો હતો. ત્યારબાદ દહેરાદૂનના રાયપુર પોલીસ સ્ટેશનમાં FIR નોંધાઈ હતી. તપાસ દરમિયાન રાજ્યની SIT અને STFએ અનેક ધરપકડો કરી હતી અને કેસમાં સંગઠિત નેટવર્ક કાર્યરત હોવાનું બહાર આવ્યું હતું. બાદમાં આ કેસના આર્થિક પાસાઓની તપાસ EDએ હાથ ધરી હતી.
હાકમ સિંહ રાવતને મુખ્ય સૂત્રધાર માનવામાં આવે છે
તપાસ એજન્સીઓના જણાવ્યા અનુસાર હાકમ સિંહ રાવત આ સમગ્ર પેપર લીક કૌભાંડના મુખ્ય સૂત્રધારોમાંનો એક હતો. EDનો આરોપ છે કે તેણે પરીક્ષાનું પ્રશ્નપત્ર છાપતી કંપની RMS Techno Solutions Pvt. Ltd.ના કેટલાક કર્મચારીઓ, સરકારી અધિકારીઓ, વચેટિયાઓ અને અન્ય સહયોગીઓ સાથે મળીને પ્રશ્નપત્ર લીક કરવાની વ્યવસ્થા ઉભી કરી હતી. લીક થયેલા પ્રશ્નપત્રો ઉમેદવારો સુધી મોટી રકમના બદલામાં પહોંચાડવામાં આવતા હતા.
₹95 લાખની ગેરકાયદેસર આવકનો દાવો
EDની નાણાકીય તપાસમાં એવો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે હાકમ સિંહ રાવતે ઉમેદવારો પાસેથી વસૂલાયેલી રકમમાંથી લગભગ ₹95 લાખ મેળવ્યા હતા. એજન્સીના જણાવ્યા મુજબ આ રકમને કાયદેસર આવક તરીકે દર્શાવવા માટે વિવિધ નાણાકીય વ્યવહારો કરવામાં આવ્યા હતા.
બેંક ખાતા અને IT રિટર્નની તપાસમાં ખુલાસા
EDના જણાવ્યા અનુસાર હાકમ સિંહના બેંક ખાતાઓની તપાસમાં જાહેર આવકના સ્ત્રોત સાથે મેળ ન ખાતી મોટી રોકડ જમા થતી હોવાનું સામે આવ્યું હતું. વધુ તપાસમાં આવકવેરા રિટર્ન (ITR)માં કૃષિ આવક દર્શાવવામાં આવી હતી, પરંતુ તપાસ દરમિયાન આ દાવો વાસ્તવિક કૃષિ પ્રવૃત્તિની સરખામણીએ અસંગત હોવાનું જણાયું. એજન્સીનું કહેવું છે કે કૃષિ આવકનો ઉપયોગ રોકડ જમાને યોગ્ય ઠેરવવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો.
14 સ્થળોએ દરોડા, મહત્વના પુરાવા મળ્યા
તપાસ દરમિયાન EDએ 14 સ્થળોએ દરોડા પાડ્યા હતા. આ કાર્યવાહી દરમિયાન ડિજિટલ ઉપકરણો, બેંક દસ્તાવેજો, મિલકત સંબંધિત રેકોર્ડ, રોકડ અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજો જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા. એજન્સીનું કહેવું છે કે આ પુરાવાઓ હાકમ સિંહ રાવત અને તેના સાથીદારોની ભૂમિકાને મજબૂત બનાવે છે.
SITની ચાર્જશીટમાં પણ ભૂમિકાનો ઉલ્લેખ
ઉત્તરાખંડ પોલીસની વિશેષ તપાસ ટીમ (SIT) દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અનેક ચાર્જશીટોમાં પણ હાકમ સિંહ રાવત અને તેના સહયોગીઓની સંડોવણીનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. EDએ પણ પોતાના નિવેદનમાં જણાવ્યું છે કે SIT દ્વારા એકત્ર કરાયેલા પુરાવાઓ અને PMLA હેઠળ થયેલી નાણાકીય તપાસ એકબીજાને સમર્થન આપે છે.
સ્પેશિયલ PMLA કોર્ટમાં ફરિયાદ દાખલ
EDએ જણાવ્યું છે કે આ કેસમાં વિવિધ આરોપીઓ સામે દહેરાદૂનની વિશેષ PMLA કોર્ટમાં ફરિયાદ (પ્રોસિક્યુશન કમ્પ્લેઇન્ટ) દાખલ કરવામાં આવી છે. તેમાં RMS Techno Solutionsના કર્મચારીઓ, સરકારી અધિકારીઓ, વચેટિયાઓ અને અન્ય આરોપીઓનો સમાવેશ થાય છે.
ભરતી પ્રણાલીની વિશ્વસનીયતા પર મોટો પ્રશ્ન
UKSSSC પેપર લીક કૌભાંડ ઉત્તરાખંડના સૌથી ચર્ચિત ભરતી કૌભાંડોમાંનું એક રહ્યું છે. આ કેસ સામે આવ્યા બાદ રાજ્યમાં ભરતી પ્રક્રિયાની પારદર્શિતા અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા થયા હતા. ત્યારબાદ સરકારે તપાસ એજન્સીઓને ઝડપી કાર્યવાહી કરવા સૂચના આપી હતી અને અનેક આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. અગાઉ પણ હાકમ સિંહ રાવતની અન્ય ગેરકાયદેસર સંપત્તિઓ સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી.
EDની આ કાર્યવાહી બાદ હવે તપાસ વધુ આગળ વધવાની શક્યતા છે. એજન્સી ગેરકાયદેસર નાણાંના અન્ય સ્ત્રોતો, સંબંધિત વ્યક્તિઓની ભૂમિકા અને પેપર લીકથી થયેલા નાણાકીય લાભની સંપૂર્ણ કડી શોધી રહી છે. જો તપાસમાં વધુ પુરાવા સામે આવશે તો અન્ય સંપત્તિઓ સામે પણ કાર્યવાહી થઈ શકે છે. હાલની કાર્યવાહી PMLA હેઠળની અસ્થાયી જપ્તીની છે અને અંતિમ નિર્ણય સંબંધિત કાનૂની પ્રક્રિયા તથા અદાલતી સુનાવણી બાદ લેવામાં આવશે.
