રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ Vladimir Putinએ ભારતની વિદેશ નીતિ અને વૈશ્વિક ભૂમિકા અંગે મોટું નિવેદન આપતાં કહ્યું છે કે “ભારતે ક્યારેય વિદેશથી આવેલા કોઈ ફરમાનનું પાલન કર્યું નથી અને ભવિષ્યમાં પણ નહીં કરે.” પુતિનનું આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ Donald Trump દ્વારા ભારત પર રશિયા સાથેના વેપાર અને ખાસ કરીને ઊર્જા સહકારને લઈને દબાણ બનાવવાના પ્રયાસોની ચર્ચા ચાલી રહી છે.
SPIEF-2026માં પુતિનનું મોટું નિવેદન
રશિયાના પ્રતિષ્ઠિત આર્થિક મંચ St. Petersburg International Economic Forum 2026 દરમિયાન પુતિને કહ્યું કે ભારત અને ચીન જેવા દેશો પોતાની સંપ્રભુતા અને સ્વતંત્ર નિર્ણય ક્ષમતાને સર્વોપરી માને છે. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું કે ભારતે ક્યારેય બહારથી મળેલા આદેશોને સ્વીકાર્યા નથી અને પોતાની રાષ્ટ્રીય નીતિઓ દેશના હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને નક્કી કરી છે.પુતિનના આ નિવેદનને વૈશ્વિક રાજકીય વર્તુળોમાં અમેરિકાને આપવામાં આવેલા સ્પષ્ટ સંદેશ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે. વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે આ નિવેદન ભારતની સ્વતંત્ર વિદેશ નીતિ માટે રશિયાના સમર્થનને દર્શાવે છે.
ભારત પર દબાણની ચર્ચા વચ્ચે આવ્યું નિવેદન
તાજેતરમાં અમેરિકા દ્વારા રશિયન તેલ ખરીદી સહિતના મુદ્દાઓ પર ભારતને વારંવાર સંકેત આપવામાં આવ્યા છે. અમેરિકાનું માનવું છે કે રશિયાને મળતી આર્થિક આવક યુક્રેન યુદ્ધને આગળ વધારવામાં મદદરૂપ બને છે. જોકે ભારત સતત કહી રહ્યું છે કે તેની ઊર્જા સુરક્ષા અને રાષ્ટ્રીય હિતો સૌથી અગત્યના છે અને તેલ આયાત સંબંધિત તમામ નિર્ણયો નવી દિલ્હીમાં જ લેવામાં આવશે.પુતિને પણ કહ્યું કે ભારત પર કોઈપણ પ્રકારનું દબાણ લાવવાનો પ્રયાસ બિનઅસરકારક સાબિત થશે કારણ કે ભારત પોતાની નીતિઓ સ્વતંત્ર રીતે નક્કી કરે છે.
PM મોદીના નેતૃત્વના કર્યા વખાણ
પુતિને ભારતના વિકાસ અને વૈશ્વિક પ્રભાવની પ્રશંસા કરતાં કહ્યું કે આજે ભારત વિશ્વની સૌથી ઝડપી વિકસતી અર્થવ્યવસ્થાઓમાંનું એક છે. તેમણે જણાવ્યું કે આ સફળતા ભારતીય જનતાની મહેનત અને Narendra Modiના નેતૃત્વ હેઠળ અપનાવવામાં આવેલી નીતિઓનું પરિણામ છે.રશિયન રાષ્ટ્રપતિએ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે આગામી વર્ષોમાં ભારત અને રશિયા વચ્ચેનો દ્વિપક્ષીય વેપાર 100 અબજ ડોલરનો આંકડો પાર કરી શકે છે. ખાસ કરીને ઊર્જા, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, ટેક્નોલોજી અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રોમાં સહકાર વધુ મજબૂત બનશે.
રશિયા-ભારત સંબંધો પર પુતિનનો વિશ્વાસ
પુતિને ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે રશિયા અને ભારત વચ્ચેનો સંબંધ માત્ર વેપાર પૂરતો મર્યાદિત નથી. બંને દેશો વચ્ચે દાયકાઓથી વિશેષ વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી છે. તેમણે યાદ અપાવ્યું કે ભારતની સ્વતંત્રતા બાદથી બંને દેશો વચ્ચે મજબૂત રાજદ્વારી અને આર્થિક સંબંધો રહ્યા છે.તેમણે એ પણ કહ્યું કે ભારતના અમેરિકા સહિત અન્ય દેશો સાથેના સંબંધોને રશિયા ક્યારેય નકારાત્મક રીતે જોતું નથી. રશિયા માટે ભારત એક વિશ્વસનીય અને લાંબા ગાળાનો ભાગીદાર છે.
પશ્ચિમના પ્રતિબંધો પર પુતિનનો પ્રહાર
યુક્રેન યુદ્ધ બાદ અમેરિકા અને યુરોપિયન દેશોએ રશિયા પર અનેક આર્થિક પ્રતિબંધો લગાવ્યા છે. જોકે પુતિનનું કહેવું છે કે રશિયાને વૈશ્વિક સ્તરે અલગ પાડવાના પ્રયાસો નિષ્ફળ રહ્યા છે. તેમણે જણાવ્યું કે રશિયા આજે પણ વિશ્વના અનેક દેશો સાથે મજબૂત વેપારી અને વ્યૂહાત્મક સંબંધો જાળવી રાખે છે.પુતિનના જણાવ્યા મુજબ, એક મજબૂત અને સંપ્રભુ દેશને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે અલગ પાડી શકાય નહીં. રશિયા સતત નવા ભાગીદારો સાથે સંબંધો વિસ્તારી રહ્યું છે આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રોજેક્ટ્સમાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે.
વૈશ્વિક રાજકારણમાં ભારતની વધતી ભૂમિકા
પુતિનના નિવેદનને માત્ર ભારતના સમર્થન તરીકે જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક રાજકારણમાં ભારતની વધતી તાકાતના સ્વીકાર તરીકે પણ જોવામાં આવી રહ્યું છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ભારતે અમેરિકા, રશિયા, યુરોપિયન દેશો અને મધ્ય પૂર્વના દેશો સાથે સંતુલિત સંબંધો જાળવી રાખ્યા છે. આ કારણે ભારતને વૈશ્વિક રાજદ્વારીમાં એક સ્વતંત્ર અને પ્રભાવશાળી શક્તિ તરીકે જોવામાં આવે છે.
ટ્રમ્પ માટે સ્પષ્ટ સંદેશ?
રાજકીય વિશ્લેષકોના મતે પુતિનનું નિવેદન અમેરિકાને સીધો સંદેશ છે કે ભારત પર દબાણ લાવી તેની વિદેશ નીતિમાં ફેરફાર કરાવવો સરળ નથી. ભારત પોતાની ઊર્જા સુરક્ષા, આર્થિક હિતો અને વ્યૂહાત્મક જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને જ નિર્ણયો લે છે.
