આજના ડિજિટલ યુગમાં આધાર કાર્ડ માત્ર એક ઓળખપત્ર નથી રહ્યું, પરંતુ તે દેશના લગભગ દરેક સરકારી અને ખાનગી કામ માટેનું સૌથી મહત્વનું દસ્તાવેજ બની ગયું છે. બેંક ખાતું ખોલાવવું હોય, સરકારી યોજનાનો લાભ મેળવવો હોય, મોબાઇલ સિમ લેવી હોય કે પછી કોઈ મહત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજ માટે અરજી કરવી હોય, લગભગ દરેક જગ્યાએ આધાર કાર્ડ જરૂરી બની ગયું છે. તેથી આધારની માહિતી સમયાંતરે અપડેટ રાખવી પણ એટલી જ જરૂરી બની ગઈ છે.
આ જ જરૂરિયાતને ધ્યાનમાં રાખીને યુનિક આઈડેન્ટિફિકેશન ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (UIDAI) દ્વારા આધાર ધારકો માટે એક મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરવામાં આવી છે. UIDAIના નવા નિર્ણય મુજબ, 1 જુલાઈ 2026થી 31 ડિસેમ્બર 2026 સુધી આધાર કાર્ડમાં ઈમેલ આઈડી અપડેટ અથવા બદલવાની સેવા સંપૂર્ણપણે મફત આપવામાં આવશે. આ નિર્ણયથી દેશના કરોડો આધાર ધારકોને સીધો લાભ મળશે. હાલના નિયમો અનુસાર આધાર કાર્ડમાં ઈમેલ આઈડી ઉમેરવા અથવા તેમાં ફેરફાર કરવા માટે 75 રૂપિયાની ફી ચૂકવવી પડે છે. આ ફીમાં GSTનો પણ સમાવેશ થાય છે. જોકે હવે આગામી છ મહિના સુધી આ ચાર્જ લેવામાં આવશે નહીં. UIDAIના આ નિર્ણયને કારણે લોકો સરળતાથી પોતાનો ઈમેલ આધાર સાથે જોડાવી શકશે અથવા જૂનો ઈમેલ બદલાવી શકશે.
જોકે અહીં એક મહત્વની બાબત ધ્યાનમાં રાખવાની છે. આ મફત સુવિધાનો લાભ માત્ર ‘આધાર મોબાઈલ એપ’ દ્વારા જ મળશે. એટલે કે જો કોઈ વ્યક્તિ UIDAIની મોબાઈલ એપનો ઉપયોગ કરીને પોતાનો ઈમેલ અપડેટ કરશે તો તેને કોઈપણ પ્રકારની ફી ચૂકવવાની રહેશે નહીં. પરંતુ જો કોઈ અન્ય માધ્યમ અથવા સેવા કેન્દ્ર મારફતે આ પ્રક્રિયા કરાવવામાં આવશે તો નિયમિત ચાર્જ લાગુ થઈ શકે છે. આધાર સાથે ઈમેલ આઈડી લિંક કરાવવાના અનેક ફાયદા છે. સૌથી મોટો ફાયદો સુરક્ષાનો છે. જ્યારે તમારો ઈમેલ આધાર સાથે જોડાયેલો હોય છે ત્યારે આધાર સંબંધિત દરેક મહત્વપૂર્ણ અપડેટ અને સૂચના સીધી તમારા ઈમેલ પર પહોંચે છે. જો કોઈ તમારા આધારનો ઉપયોગ કરીને કોઈ ફેરફાર કરવાનો પ્રયાસ કરે અથવા કોઈ શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિ જોવા મળે તો તેની જાણ પણ તમને તરત થઈ શકે છે.
આ ઉપરાંત, ભવિષ્યમાં જો તમારો આધાર નંબર અથવા એનરોલમેન્ટ આઈડી ખોવાઈ જાય તો ઈમેલ લિંક હોવાના કારણે તેને ઓનલાઈન ફરી મેળવવાની પ્રક્રિયા ઘણી સરળ બની જાય છે. ઘણા લોકો પોતાના આધાર સાથે મોબાઈલ નંબર તો જોડાવે છે, પરંતુ ઈમેલ આઈડી અપડેટ કરવાનું ભૂલી જાય છે. UIDAIની આ નવી પહેલ એવા લોકોને પોતાની વિગતો અપડેટ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરશે. ઘણા લોકોના મનમાં સવાલ હોય છે કે તેમનો ઈમેલ આધાર સાથે પહેલેથી લિંક છે કે નહીં. UIDAIએ તેની ચકાસણી માટે પણ સરળ વ્યવસ્થા ઉપલબ્ધ કરાવી છે. કોઈપણ વ્યક્તિ UIDAIની સત્તાવાર વેબસાઈટ પર જઈને પોતાના આધાર સાથે જોડાયેલ ઈમેલને વેરિફાય કરી શકે છે.
તે માટે સૌથી પહેલા UIDAIની વેબસાઈટ પર જઈ ‘My Aadhaar’ વિભાગ પસંદ કરવો પડે છે. ત્યારબાદ ‘Verify Email/Mobile Number’ વિકલ્પ પર ક્લિક કરીને ‘Verify Email Address’ પસંદ કરવું પડે છે. પછી આધાર નંબર, ઈમેલ આઈડી અને કેપ્ચા કોડ દાખલ કરીને માહિતી સબમિટ કરવી પડે છે. ત્યારબાદ ઈમેલ પર મળેલા OTPની મદદથી ચકાસણી પૂર્ણ કરી શકાય છે. સફળ પ્રક્રિયા બાદ ‘Aadhaar Authentication Successful’નો સંદેશ પ્રાપ્ત થાય છે.
ડિજિટલ સેવાઓના વધતા ઉપયોગ વચ્ચે આધારની માહિતી અપડેટ રાખવી ખૂબ જ જરૂરી બની ગઈ છે. ખાસ કરીને ઈમેલ આઈડી જેવી માહિતી ભવિષ્યમાં સુરક્ષા અને સુવિધા બંને માટે મહત્વની સાબિત થઈ શકે છે. UIDAI દ્વારા આપવામાં આવેલી આ 6 મહિનાની મફત સુવિધા લોકો માટે એક સારી તક છે, જેના દ્વારા તેઓ કોઈપણ ખર્ચ વગર પોતાની આધાર માહિતી અપડેટ કરી શકે છે. જો તમારો ઈમેલ હજુ સુધી આધાર સાથે જોડાયેલો નથી અથવા જૂનો ઈમેલ હવે ઉપયોગમાં નથી, તો 1 જુલાઈથી શરૂ થનારી આ ખાસ સુવિધાનો લાભ લઈને સમયસર તેને અપડેટ કરાવવું તમારા માટે ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે.
