અમેરિકાએ વૈશ્વિક વેપાર નીતિમાં વધુ એક મોટું પગલું ભરતાં 60 અર્થતંત્રો પર નવા ટેરિફ લાગુ કરવાની જાહેરાત કરી છે. ટ્રેડ એક્ટ, 1974ની સેક્શન 301 હેઠળ લેવામાં આવેલા આ નિર્ણયમાં બળજબરીથી કરાવવામાં આવેલા શ્રમથી બનેલા ઉત્પાદનોના આયાત પર નિયંત્રણને લઈને દેશોની કામગીરીનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું છે. ભારત માટે રાહતની વાત એ છે કે તેને ઊંચા ટેરિફના બદલે માત્ર 10%ના નીચલા ટેરિફ સ્લેબમાં સ્થાન મળ્યું છે. નવા ટેરિફ શુક્રવારથી અમલમાં આવશે.
ભારતને કેવી રીતે મળી રાહત?
અમેરિકાના અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર શરૂઆતમાં ભારત પર 12.5% ટેરિફ લગાવવાનો વિચાર હતો. જોકે શ્રમિક ધોરણો અને સંબંધિત સુધારાઓ અંગે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે થયેલી સકારાત્મક ચર્ચાઓ બાદ ભારતને 10%ના નીચલા ટેરિફ સ્લેબમાં સામેલ કરવામાં આવ્યું. આ નિર્ણયને ભારત માટે મહત્વપૂર્ણ રાજદ્વારી સફળતા માનવામાં આવી રહી છે.
મુખ્ય મુદ્દાઓ એક નજરે
- અમેરિકા દ્વારા 60 અર્થતંત્રો પર નવા ટેરિફની જાહેરાત.
- ભારતને 12.5%ના બદલે 10% ટેરિફ સ્લેબમાં સ્થાન.
- નવા ટેરિફ ટ્રેડ એક્ટ, 1974ની સેક્શન 301 હેઠળ લાગુ.
- શુક્રવારથી નવા ટેરિફ અમલમાં આવશે.
- નિર્ણયનો હેતુ બળજબરીથી કરાવવામાં આવેલા શ્રમથી બનેલા ઉત્પાદનો પર નિયંત્રણ લાવવાનો.
શું કહ્યું USTRએ?
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ટ્રેડ રિપ્રેઝેન્ટેટિવ (USTR)એ જણાવ્યું કે જે દેશો બળજબરીથી કરાવવામાં આવેલા શ્રમથી બનેલા ઉત્પાદનોની આયાતને રોકવામાં નિષ્ફળ રહ્યા છે અથવા અસરકારક અમલ કરી શક્યા નથી, તેમના સામે આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે.
USTRના જણાવ્યા મુજબ જે દેશોએ આવા ઉત્પાદનો પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે, વેપાર કરારો દ્વારા તે માટે પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવી છે અથવા આ દિશામાં આંશિક પગલાં લીધાં છે, તેમને 10% ટેરિફ સ્લેબમાં રાખવામાં આવ્યા છે. બાકીના મોટા ભાગના દેશો પર 12.5% ટેરિફ લાગુ કરવામાં આવશે. ભારત ઉપરાંત યુકે, કેનેડા, ઇન્ડોનેશિયા, મેક્સિકો, બાંગ્લાદેશ, પાકિસ્તાન, મલેશિયા અને શ્રીલંકા સહિત કુલ 17 અર્થતંત્રોને 10%ના સ્લેબમાં સ્થાન મળ્યું છે.
ટ્રમ્પ પ્રશાસનનું શું કહેવું છે?
અમેરિકાના ટ્રેડ રિપ્રેઝેન્ટેટિવ જેમિસન ગ્રીરે જણાવ્યું કે દાયકાઓથી માત્ર અપીલ કરીને બળજબરીના શ્રમની સમસ્યા દૂર થઈ નથી. હવે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનમાં પારદર્શિતા અને જવાબદારી સુનિશ્ચિત કરવા માટે કડક અમલ જરૂરી છે. તેમણે કહ્યું કે અમેરિકા લગભગ એક સદીથી આવા ઉત્પાદનોની આયાત પર પ્રતિબંધ લાગુ કરે છે અને હવે વેપારી ભાગીદારો પણ તેવી જ અસરકારક કાર્યવાહી કરે તેવી અપેક્ષા છે.
માર્ચથી ચાલી રહી હતી તપાસ
આ નિર્ણય પહેલાં અમેરિકાએ માર્ચમાં સેક્શન 301 હેઠળ 60 અર્થતંત્રોની તપાસ શરૂ કરી હતી. તપાસ દરમિયાન 45થી વધુ સરકારો સાથે ચર્ચા કરવામાં આવી, જાહેર સુનાવણીઓ યોજાઈ અને 1,600થી વધુ લેખિત રજૂઆતોનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું. ત્યારબાદ અંતિમ નિર્ણય જાહેર કરવામાં આવ્યો.
આ નિર્ણય અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નવા વેપાર એજન્ડાનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ માનવામાં આવી રહ્યો છે. ખાસ કરીને અમેરિકાની સુપ્રીમ કોર્ટે આ વર્ષે અગાઉ કેટલાક ટેરિફને ગેરકાયદેસર ગણાવ્યા બાદ ટ્રમ્પ પ્રશાસને હવે વૈકલ્પિક કાનૂની જોગવાઈઓ હેઠળ પોતાની વેપાર નીતિને આગળ વધારવાનું શરૂ કર્યું છે.
