ભારત અને રોમાનિયાએ આગામી 3 વર્ષમાં દ્વિપક્ષીય વેપાર બમણો કરવાનો મહત્ત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યાંક નક્કી કર્યો છે. રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુની રોમાનિયાની રાજકીય મુલાકાત દરમિયાન બંને દેશોએ ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, રિન્યૂએબલ એનર્જી, કૃષિ, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, સંરક્ષણ સહિત અનેક ક્ષેત્રોમાં સહકાર વધારવાનો નિર્ણય લીધો. લગભગ 30 વર્ષ બાદ કોઈ ભારતીય રાષ્ટ્રપતિની આ પ્રથમ રોમાનિયા મુલાકાત હોવાથી તેને ઐતિહાસિક માનવામાં આવી રહી છે.
વેપાર, રોકાણ અને નવી ટેકનોલોજી પર ખાસ ભાર
બુખારેસ્ટમાં રોમાનિયાના રાષ્ટ્રપતિ નિકુશોર ડાન સાથે દ્વિપક્ષીય બેઠક બાદ દ્રૌપદી મુર્મુએ જણાવ્યું કે ભારત-રોમાનિયા સંબંધોમાં આર્થિક સહકાર સૌથી મહત્વનો આધારસ્તંભ છે. બંને દેશો વેપાર અને રોકાણ વધારવા, સપ્લાય ચેઇન મજબૂત બનાવવા અને બંને દેશોના ઉદ્યોગો વચ્ચે સીધો સહકાર વધારવા સંમત થયા છે. આ ઉપરાંત બંને દેશો મેન્યુફેક્ચરિંગ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, હેલ્થકેર, રિન્યૂએબલ એનર્જી, ગ્રીન હાઇડ્રોજન, કૃષિ ઉત્પાદન, ખાતર, સાયન્સ એન્ડ ટેક્નોલોજી, ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ જેવા ક્ષેત્રોમાં ભાગીદારી વધુ મજબૂત કરશે.
મુખ્ય નિર્ણયો એક નજરે
- આગામી 3 વર્ષમાં દ્વિપક્ષીય વેપાર બમણો કરવાનો લક્ષ્યાંક.
- ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, ગ્રીન હાઇડ્રોજન, કૃષિ અને AIમાં સહકાર વધારાશે.
- સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં તાલીમ અને ક્ષમતા વિકાસ પર ભાર.
- ITEC કાર્યક્રમ હેઠળ રોમાનિયા માટે તાલીમની તકો બમણી થશે.
- AI અને સાયબર ડિપ્લોમસીમાં રોમાનિયાના રાજદૂતોને વિશેષ તાલીમ અપાશે.
- 2028ને ભારત-રોમાનિયા “ઈયર ઑફ ઇનોવેશન” તરીકે ઉજવાશે.
સંરક્ષણ અને AIમાં નવી ભાગીદારી
રાષ્ટ્રપતિ મુર્મુએ જણાવ્યું કે બંને દેશો સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં નિયમિત સંવાદ, સંયુક્ત તાલીમ, ક્ષમતા વિકાસ અને ડિફેન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ વચ્ચે સહકાર વધુ મજબૂત કરશે. સાથે જ ભારતીય ટેકનિકલ એન્ડ ઇકોનોમિક કોઓપરેશન (ITEC) કાર્યક્રમ હેઠળ રોમાનિયાના અધિકારીઓ માટે તાલીમની સંખ્યા બમણી કરવામાં આવશે. આ તાલીમમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને સાયબર ડિપ્લોમસી જેવા આધુનિક વિષયોનો પણ સમાવેશ થશે. ભારતે રોમાનિયાના ઇન્ટરનેશનલ સોલર એલાયન્સ સાથેના જોડાણનું સ્વાગત કર્યું છે. ઉપરાંત રોમાનિયા CDRI અને ગ્લોબલ બાયોફ્યુઅલ્સ એલાયન્સમાં જોડાવાની તૈયારી દર્શાવી રહ્યું છે.
3 મહત્વપૂર્ણ MoU પર હસ્તાક્ષર
મુલાકાત દરમિયાન બંને દેશોએ 3 મહત્વપૂર્ણ સમજૂતી કરારો (MoU) પર હસ્તાક્ષર કર્યા. તેમાં સાયન્સ એન્ડ ટેક્નોલોજી, સ્પોર્ટ્સ અને બુખારેસ્ટ યુનિવર્સિટીમાં ઇન્ડિયન સ્ટડીઝ ચેરની સ્થાપનાનો સમાવેશ થાય છે. બંને નેતાઓએ વૈશ્વિક અને પ્રાદેશિક મુદ્દાઓ પર પણ ચર્ચા કરી અને શાંતિ, સંવાદ તથા આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા પ્રત્યે પોતાની પ્રતિબદ્ધતા દોહરાવી.
રોમાનિયાએ સીધી ફ્લાઇટ શરૂ કરવાની પણ કરી ચર્ચા
રોમાનિયાના રાષ્ટ્રપતિ નિકુશોર ડાને દ્રૌપદી મુર્મુની મુલાકાતને ઐતિહાસિક ગણાવી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે બંને દેશો વચ્ચે રોકાણ વધારવા અને ભવિષ્યમાં ભારત-રોમાનિયા વચ્ચે સીધી હવાઈ સેવા શરૂ કરવાની સંભાવનાઓ પર પણ ચર્ચા થઈ છે. તેમના મતે આ મુલાકાત બંને દેશોના સંબંધોમાં નવા અધ્યાયની શરૂઆત સાબિત થશે.
