ગાંધીનગર,તા.22
ગુજરાતની રાજ્યસભાની ચાર બેઠકો માટે આવનાર 18મી જૂને ચૂંટણી યોજાશે. ચૂંટણી માટે સવારે 9 વાગ્યાથી બપોરે 4 વાગ્યા સુધી મતદાન થશે, જ્યારે ઉમેદવારી ફોર્મ ભરવાની છેલ્લી તારીખ 8મી જૂન નક્કી કરવામાં આવી છે. હાલની રાજકીય પરિસ્થિતિને જોતા ચારેય બેઠકો પર ભાજપના ઉમેદવારો બિનહરીફ ચૂંટાઈ આવે તેવી શક્યતા મજબૂત બની રહી છે.
રાજ્યસભામાંથી કોંગ્રેસનું ગુજરાતમાંથી પ્રતિનિધિત્વ સંપૂર્ણપણે ખતમ થવાની પરિસ્થિતિ ઊભી થઈ રહી છે. કોંગ્રેસના રાજ્યસભા સાંસદ શક્તિસિંહ ગોહિલની મુદત 21 જૂને પૂર્ણ થવાની છે. તેમની નિવૃત્તિ બાદ ગુજરાતમાંથી રાજ્યસભામાં કોંગ્રેસનો એકપણ સભ્ય નહીં રહે તેવી સ્થિતિ સર્જાઈ રહી છે. તેમની સાથે ભાજપના નરહરી અમીન, રામ મોકરીયા અને રમીલાબેન બારાની પણ રાજ્યસભાની મુદત પૂર્ણ થઈ રહી છે.
ધારાસભ્યોનું ગણિત ભાજપની તરફેણમાં
વિધાનસભામાં પૂરતું સંખ્યાબળ ન હોવાને કારણે કોંગ્રેસ માટે આ ચૂંટણી લડવી અશક્ય બની ગઈ છે. નિયમ મુજબ રાજ્યસભાની બેઠક જીતવા માટે ચોક્કસ મતોની જરૂર પડે છે.
- કુલ વિધાનસભા બેઠકો: ૧૮૨
- ભાજપનું સંખ્યાબળ: ૧૬૨ ધારાસભ્યો
- કોંગ્રેસનું સંખ્યાબળ: માત્ર ૧૨ ધારાસભ્યો
કોંગ્રેસ પાસે લઘુત્તમ સંખ્યાબળ ન હોવાથી તેઓ પોતાનો કોઈ ઉમેદવાર ઊભો રાખવાની સ્થિતિમાં નથી. પરિણામે ભાજપ માટે આ ચારેય બેઠકો પર વિજય મેળવવો તદ્દન સરળ બની ગયો છે.
ગુજરાત વિધાનસભામાં કોંગ્રેસ પાસે હાલ માત્ર 12 ધારાસભ્યો છે, જેના કારણે રાજ્યસભાની ચૂંટણી લડવા માટે જરૂરી સંખ્યાબળ કોંગ્રેસ પાસે ઉપલબ્ધ નથી. પરિણામે કોંગ્રેસ ઉમેદવાર ઉભો કરી શકે તેવી સંભાવના નગણ્ય બની છે. બીજી તરફ ભાજપ પાસે વિધાનસભામાં 162 ધારાસભ્યોનું મજબૂત સંખ્યાબળ છે, જ્યારે રાજ્યસભાની એક બેઠક જીતવા માટે 144 મત જરૂરી બને છે. તેથી ભાજપ માટે ચારેય બેઠકો જીતવી સરળ ગણિત માનવામાં આવી રહી છે.
ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના પછી પહેલીવાર એવી સ્થિતિ સર્જાઈ રહી છે કે રાજ્યસભામાં કોંગ્રેસનું કોઈ પ્રતિનિધિત્વ નહીં રહે. “કોંગ્રેસમુક્ત ભારત”ની રાજકીય ચર્ચાઓ વચ્ચે આ ઘટનાને રાજકીય રીતે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે.
ભારતીય બંધારણ મુજબ રાજ્યસભા ક્યારેય ભંગ થતી નથી અને તે સ્થાયી સદન તરીકે કાર્ય કરે છે. રાજ્યસભામાં કુલ 250 સભ્યો હોય છે, જેમાંથી ગુજરાતના 11 સભ્યો રાજ્યનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. દરેક સભ્યની મુદત 6 વર્ષની હોય છે અને દર બે વર્ષે અંદાજે એક-તૃતીયાંશ સભ્યો નિવૃત્ત થતાં તેમની જગ્યાએ નવી ચૂંટણી યોજાય છે.
ગુજરાતમાંથી રાજ્યસભામાં અનેક દિગ્ગજ નેતાઓએ લાંબા સમય સુધી પ્રતિનિધિત્વ કર્યું છે. અરુણ જેટલી વર્ષ 2000થી 2018 સુધી સતત ત્રણ કાર્યકાળ માટે ગુજરાતમાંથી રાજ્યસભાના સભ્ય રહ્યા હતા. તે ઉપરાંત પુરૂષોત્તમ રૂપાલા 2008થી 2024 સુધી, મનસુખ માંડવિયા 2012થી 2024 સુધી, સ્મૃતિ ઈરાની 2011થી 2019 સુધી તેમજ અનંત દવે અને ગોપાલસિંહ સોલંકીએ પણ લાંબા સમય સુધી રાજ્યસભામાં ગુજરાતનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું.
