ગુરુવારે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ સાથે લગભગ બે કલાક ચાલેલી મહત્વપૂર્ણ બેઠક યોજી હતી. અહેવાલો અનુસાર ટ્રમ્પ વોશિંગ્ટન જતા પહેલા બંને નેતાઓ વચ્ચે વાતચીતનો બીજો રાઉન્ડ થઈ શકે છે, જે દરમિયાન ઈરાન સાથેના સંઘર્ષ, વેપાર, ટેકનોલોજી અને તાઇવાન જેવા મુદ્દાઓ પર મોટા નિર્ણયો લેવાની શક્યતા છે.
બેઠક બાદ રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે જણાવ્યું હતું કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ચીન દ્વિપક્ષીય સંબંધો માટે એક નવા માળખા પર સંમત થયા છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે આ નવું વિઝન આગામી ત્રણ વર્ષમાં બંને દેશો વચ્ચેના વ્યૂહાત્મક સંબંધોને માર્ગદર્શન આપશે.
તાઇવાન પર શીની ચેતવણી
જોકે તાઇવાનના મુદ્દા પર શીએ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સને સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે જો તાઇવાન અંગે તણાવ વધશે તો તે બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. તેમણે અમેરિકાને આ બાબતે અત્યંત સાવધાની રાખવા વિનંતી કરી અને ભાર મૂક્યો કે જો યોગ્ય રીતે સંભાળવામાં આવે તો જ સંબંધ મજબૂત રહેશે.
બેઠક દરમિયાન બંને રાષ્ટ્રો એ પણ સંમતિ પર પહોંચ્યા કે ઈરાનને પરમાણુ શસ્ત્રો મેળવવાની મંજૂરી આપવી જોઈએ નહીં. વ્હાઇટ હાઉસના જણાવ્યા અનુસાર ચર્ચાઓ રચનાત્મક હતી અને આર્થિક સહયોગ વધારવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. આ વાટાઘાટોમાં અમેરિકન કંપનીઓને ચીની બજારમાં વધુ પ્રવેશ આપવા, અમેરિકન ઉદ્યોગોમાં ચીની રોકાણ વધારવા, ફેન્ટાનાઇલ સાથે જોડાયેલા રસાયણોની હેરફેરને રોકવા અને કૃષિ ઉત્પાદનોમાં વેપાર વધારવા જેવા મુદ્દાઓ પર પણ ચર્ચા થઈ હતી.
ઘણા મુદ્દાઓ પર સર્વસંમતિ
વધુમાં બંને દેશોએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અંગે પોતાની ચિંતાઓ વ્યક્ત કરી. તેમણે સ્વીકાર્યું કે આ મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગને ખુલ્લો રાખવો વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠા અને દરિયાઇ વેપાર માટે એકદમ જરૂરી છે. શી જિનપિંગે સ્ટ્રેટના કોઈપણ લશ્કરીકરણ અથવા કોઈપણ ટોલ લાદવાનો વિરોધ વ્યક્ત કર્યો. આ બેઠકને યુએસ-ચીન સંબંધોને સંતુલિત કરવા અને વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર વધુ સહકારને પ્રોત્સાહન આપવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલા તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે.
ઈરાન સાથે ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે વ્હાઇટ હાઉસે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને શી જિનપિંગ વચ્ચેની બેઠક અંગે એક મોટો દાવો કર્યો છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ચીન બંને સંમત થયા છે કે વૈશ્વિક બજારમાં ઊર્જા (તેલ અને ગેસ) પુરવઠાના અવિરત પ્રવાહને સુનિશ્ચિત કરવા માટે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખુલ્લો રહેવો જોઈએ. શી જિનપિંગે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે ચીન આ દરિયાઈ માર્ગના લશ્કરીકરણનો વિરોધ કરે છે તેમજ તેના ઉપયોગ પર કોઈપણ ટોલ લાદવાનો પણ વિરોધ કરે છે.
ચીને સંકેત આપ્યો છે કે તે ભવિષ્યમાં આ વ્યૂહાત્મક માર્ગ પરની તેની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે મોટા પ્રમાણમાં અમેરિકન તેલ ખરીદી શકે છે. બંને રાષ્ટ્રો સંમત થયા હતા કે કોઈપણ સંજોગોમાં ઈરાનને પરમાણુ શસ્ત્રો મેળવવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં.
