ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષે હવે વૈશ્વિક રાજદ્વારી ગરમાવો વધાર્યો છે. ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઈમેન્યુઅલ મેક્રોને અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની વિદેશ નીતિ અને ઈરાન યુદ્ધ અંગેના તેમના વલણની આકરી ટીકા કરી છે. મેક્રોને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે ટ્રમ્પની સતત બદલાતી વ્યૂહરચના અને ‘યુ-ટર્ન’ લેવાની આદત આંતરરાષ્ટ્રીય શાંતિ માટે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.
મેક્રોનનો અસંતોષ : તાજેતરમાં ઈરાન પર કરવામાં આવેલા હુમલા અને ત્યારબાદ ટ્રમ્પ દ્વારા આપવામાં આવેલી ધમકીઓ પર પ્રતિક્રિયા આપતા મેક્રોને કહ્યું કે, “તમે દરરોજ વાત ન કરી શકો અથવા દરરોજ તમારા નિર્ણયો બદલી ન શકો.” મેક્રોનનો સંકેત ટ્રમ્પના એ નિવેદનો તરફ હતો જેમાં એક તરફ તેઓ ઈરાનને સંપૂર્ણ નષ્ટ કરવાની ધમકી આપે છે અને બીજી તરફ વાટાઘાટો માટે ‘ડીલ’ કરવાની વાત કરે છે.
વૈશ્વિક સુરક્ષા પર જોખમ : ફ્રેન્ચ રાષ્ટ્રપતિએ ચેતવણી આપી છે કે મધ્ય પૂર્વમાં આ પ્રકારની અનિશ્ચિતતા માત્ર પ્રાદેશિક જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક અસ્થિરતા લાવી શકે છે. તેમણે ટ્રમ્પને સલાહ આપી છે કે ગંભીર ભૂ-રાજકીય મુદ્દાઓ પર સોશિયલ મીડિયા અથવા ઉતાવળિયા નિવેદનો આપવાને બદલે સંયમ જાળવવો જોઈએ. મેક્રોને ભાર પૂર્વક કહ્યું કે યુરોપિયન દેશો ઈરાન સાથેના તણાવને ઓછો કરવા માંગે છે, જ્યારે ટ્રમ્પનું વલણ આગમાં ઘી હોમવાનું કામ કરી રહ્યું છે.
ટ્રમ્પનો આક્રમક અંદાજ : બીજી તરફ, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પોતાના વલણ પર અડગ છે. તેમણે અગાઉ દાવો કર્યો હતો કે અમેરિકી દળોએ ઈરાનના સૈન્ય માળખાને મોટું નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. ટ્રમ્પે મેક્રોનની ટીકા પર સીધી પ્રતિક્રિયા આપવાને બદલે ફરી એકવાર ‘અમેરિકા ફર્સ્ટ’ની નીતિ પર ભાર મૂકતા જણાવ્યું છે કે તેઓ અમેરિકી હિતોના રક્ષણ માટે કોઈ પણ હદ સુધી જશે.
નિષ્કર્ષ : મેક્રોનનું આ નિવેદન પશ્ચિમી સાથી દેશો વચ્ચે વધી રહેલી તિરાડને સ્પષ્ટ કરે છે. જ્યારે અમેરિકા સૈન્ય તાકાત દ્વારા ઈરાનને નમાવવા માંગે છે, ત્યારે ફ્રાન્સ અને અન્ય યુરોપિયન દેશો મુત્સદ્દીગીરી દ્વારા ઉકેલ લાવવાના પક્ષમાં છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે ટ્રમ્પ આ વૈશ્વિક દબાણ સામે ઝુકે છે કે પછી પોતાની ‘એક્સ્ટ્રીમ પ્રેશર’ વ્યૂહરચના ચાલુ રાખે છે.
