વંદે માતરમને લઈને દેશભરમાં ચાલી રહેલી ચર્ચા વચ્ચે જમ્મુ-કાશ્મીરના મુખ્યમંત્રી ઓમર અબ્દુલ્લાએ પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કર્યું છે. ઓમર અબ્દુલ્લાએ કહ્યું છે કે તેમની પાર્ટીએ ક્યારેય વંદે માતરમને રાષ્ટ્રીય ગીત તરીકે અપનાવ્યું નથી, પરંતુ હવે તેનું સન્માન કરવું જોઈએ. તેમણે સ્પષ્ટ કહ્યું કે જ્યાં વંદે માતરમ સંપૂર્ણ રીતે વગાડવામાં આવશે ત્યાં તેઓ આખા ગીત દરમિયાન આદરપૂર્વક ઊભા રહેશે. જમ્મુ-કાશ્મીરમાં ચાલી રહેલા આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ મહોત્સવના ઉદ્ઘાટન સમારોહ દરમિયાન સંપૂર્ણ વંદે માતરમ વગાડવામાં આવ્યું હતું. આ દરમિયાન મુખ્યમંત્રી ઓમર અબ્દુલ્લા અને તેમના પિતા તથા નેશનલ કોન્ફરન્સના નેતા ફારુક અબ્દુલ્લા ઊભા રહ્યા હતા. આ મુદ્દે ચાલી રહેલી ચર્ચા વચ્ચે ઓમર અબ્દુલ્લાએ કહ્યું કે વંદે માતરમને લઈને તેમનું વલણ સ્પષ્ટ છે. તેમની પાર્ટીએ ક્યારેય તેને રાષ્ટ્રીય ગીત તરીકે અપનાવ્યું નથી, પરંતુ હવે તેનું સન્માન કરવું જરૂરી છે.
ઓમર અબ્દુલ્લાએ કહ્યું કે બંધારણીય અને કાનૂની સ્થિતિમાં થયેલા ફેરફારોને ધ્યાનમાં રાખીને વંદે માતરમનું સન્માન કરવું જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે હવે આ મામલે અગાઉની સ્થિતિને આધારે વિરોધ કરવો યોગ્ય નથી. જો કોઈ વ્યક્તિ ગીત વગાડવામાં આવે ત્યારે સન્માન નહીં બતાવે તો તેની સામે કાયદા મુજબ કાર્યવાહી થઈ શકે છે. તેમણે આ મુદ્દે કોંગ્રેસને પણ સવાલ કર્યો હતો. ઓમર અબ્દુલ્લાએ કહ્યું કે જો કોઈ વ્યક્તિ વંદે માતરમનું સન્માન નહીં કરે અને તેના કારણે તેની સામે કાર્યવાહી થાય તો શું કોંગ્રેસ ઇચ્છે છે કે કાશ્મીરીઓને જેલમાં મોકલવામાં આવે? તેમના મતે આવી સ્થિતિ વહીવટીતંત્રને કાર્યવાહી માટે વધુ એક કારણ આપી શકે છે. તેથી આ મુદ્દે બિનજરૂરી વિવાદ ઊભો કરવાને બદલે વાસ્તવિક સ્થિતિને સમજવી જોઈએ.
ઓમર અબ્દુલ્લાએ કહ્યું કે આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ મહોત્સવનો સમાપન સમારોહ પણ યોજાવાનો છે અને ત્યાં પણ સંપૂર્ણ વંદે માતરમ વગાડવામાં આવશે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે તેઓ અને તેમની પાર્ટી ગીતનું અપમાન નહીં કરે અને સંપૂર્ણ ગીત દરમિયાન સન્માનપૂર્વક ઊભા રહેશે. તેમણે કોંગ્રેસના વાંધા અંગે કહ્યું કે જો કોંગ્રેસને આ બાબતે વાંધો હતો તો તે સંસદમાં જ તેનો વિરોધ કરી શકતી હતી. પરંતુ હવે કાયદો અમલમાં આવી ગયો છે. તેથી કાયદાની જોગવાઈઓનું પાલન કરવું પડશે. ઓમર અબ્દુલ્લાએ કહ્યું કે આ બાબતને રાજકીય વિવાદ બનાવવાને બદલે કાયદાની સ્થિતિને સ્વીકારવી જોઈએ.
તેમણે વધુમાં કહ્યું કે બે રાજ્યપાલો, એક ઉપરાજ્યપાલ અને હાઇકોર્ટના કાર્યકારી મુખ્ય ન્યાયાધીશ જેવા બંધારણીય હોદ્દેદારોની હાજરીવાળા કાર્યક્રમોમાં રાષ્ટ્રીય ગીત અને રાષ્ટ્રગીતને લઈને લાગુ નિયમોનું પાલન કરવું પડશે. તેમના કહેવા પ્રમાણે, આ વર્ષે લાગુ થયેલા કાયદા અનુસાર જ્યાં વંદે માતરમ વગાડવામાં આવે ત્યાં તેને સંપૂર્ણ રીતે વગાડવાની અને તેના સન્માનની જોગવાઈ છે. આ નિયમ માત્ર જમ્મુ-કાશ્મીર પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ અન્ય રાજ્યોમાં યોજાતા સંબંધિત સરકારી કાર્યક્રમોમાં પણ લાગુ થઈ શકે છે. વંદે માતરમને લઈને નેશનલ કોન્ફરન્સ અને કોંગ્રેસ વચ્ચેના મતભેદો પણ આ ચર્ચાનું એક કારણ બન્યા છે. કોંગ્રેસે પરંપરાગત રીતે વંદે માતરમના પ્રથમ બે શ્લોકોને સ્વીકાર્યા છે, જ્યારે આખું ગીત ગાવાને લઈને તેની અલગ સ્થિતિ રહી છે. આ મુદ્દે નેશનલ કોન્ફરન્સના વલણને લઈને પણ સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. જોકે, ઓમર અબ્દુલ્લાએ પોતાની વાતમાં સ્પષ્ટ કર્યું કે ગીતને રાષ્ટ્રીય ગીત તરીકે અપનાવવાનો પ્રશ્ન અલગ છે અને તેનું સન્માન કરવાનો પ્રશ્ન અલગ છે.
ઓમર અબ્દુલ્લાના મતે તેમની પાર્ટીએ વંદે માતરમને ક્યારેય અપનાવ્યું નથી, પરંતુ તેનો અર્થ એવો નથી કે તેઓ તેનું અપમાન કરશે. તેમણે કહ્યું કે હવે જે કાયદો અમલમાં આવ્યો છે તેના કારણે ગીત વગાડવામાં આવે ત્યારે તેનું સન્માન કરવું તેમની ફરજ છે. આથી તેમના નિવેદનને વંદે માતરમના સન્માન અને તેને રાષ્ટ્રીય ગીત તરીકે સ્વીકારવા વચ્ચેનો તફાવત દર્શાવતું નિવેદન માનવામાં આવી રહ્યું છે. આ દરમિયાન ઓમર અબ્દુલ્લાએ તેમની પાર્ટીના પ્રવક્તા તનવીર સાદિકના એક નિવેદન પર પણ વાત કરી હતી. તનવીર સાદિકે કાશ્મીરીઓના ભૂતકાળ અંગે મસ્જિદમાંથી પાયજામા ઉધાર લેવાની વાત કરી હતી. આ નિવેદનને લઈને વિવાદ થયો હતો. ઓમર અબ્દુલ્લાએ પોતાના પ્રવક્તાનો બચાવ કરતા કહ્યું કે તેમણે કંઈ ખોટું કહ્યું નથી.
ઓમર અબ્દુલ્લાએ સમજાવ્યું કે ભૂતકાળમાં કાશ્મીરીઓની સ્થિતિ કેવી હતી તે દર્શાવવા માટે ઘણી વખત નેતાઓ કહેતા આવ્યા છે કે લોકોને મુસાફરી દરમિયાન કપડાંની વ્યવસ્થા કરવા માટે પણ મુશ્કેલી પડતી હતી. તનવીર સાદિકના નિવેદનનો અર્થ પણ એ જ હતો કે કાશ્મીરમાં સમય સાથે મોટો બદલાવ આવ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે આજે કાશ્મીરના બાળકો શિક્ષણ મેળવી રહ્યા છે અને ડોક્ટર, એન્જિનિયર સહિત વિવિધ ક્ષેત્રોમાં આગળ વધી રહ્યા છે. એટલે આ નિવેદનનો હેતુ કાશ્મીરના વિકાસ અને બદલાયેલી સ્થિતિ તરફ ધ્યાન દોરવાનો હતો. ઓમર અબ્દુલ્લાએ આ મુદ્દે પીપલ્સ ડેમોક્રેટિક પાર્ટી અને ભાજપ વચ્ચેના રાજકીય સંબંધો પર પણ ટિપ્પણી કરી અને બંને પક્ષો એક સામાન્ય એજન્ડા પર કામ કરતા હોવાનો આક્ષેપ કર્યો.
વંદે માતરમના મુદ્દે ઓમર અબ્દુલ્લાનું નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે દેશભરમાં આ ગીતને લઈને રાજકીય અને સામાજિક ચર્ચા ચાલી રહી છે. એક તરફ તેના ઐતિહાસિક અને રાષ્ટ્રીય મહત્વને લઈને ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે, તો બીજી તરફ કેટલાક પક્ષો અને સંગઠનો તેના સંપૂર્ણ સ્વરૂપને લઈને અલગ મત ધરાવે છે. આ સમગ્ર વિવાદ વચ્ચે ઓમર અબ્દુલ્લાએ પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ રાખ્યું છે. તેમણે કહ્યું છે કે તેમની પાર્ટીએ વંદે માતરમને ક્યારેય અપનાવ્યું નથી, પરંતુ તેનો સન્માન કરવામાં કોઈ વાંધો નથી. હવે કાયદાકીય સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને તેઓ સંપૂર્ણ ગીત દરમિયાન આદરપૂર્વક ઊભા રહેશે. સાથે જ તેમણે કોંગ્રેસને પણ સલાહ આપી છે કે આ મુદ્દે એવો વિરોધ ન કરવો જોઈએ જેના કારણે સામાન્ય લોકો અથવા ખાસ કરીને કાશ્મીરીઓ સામે કાનૂની કાર્યવાહી કરવાની સ્થિતિ ઊભી થાય. આ રીતે વંદે માતરમને લઈને ઓમર અબ્દુલ્લાનું નિવેદન રાજકીય ચર્ચામાં મહત્વનું બની ગયું છે. તેમણે એક તરફ પોતાની પાર્ટીની અગાઉની સ્થિતિથી અંતર રાખ્યું નથી, તો બીજી તરફ કાયદાનું પાલન અને રાષ્ટ્રીય ગીતના સન્માનની વાત પણ સ્પષ્ટ રીતે કરી છે.
