ભારત અને ચીન વચ્ચે હવાઈ સંપર્ક ફરી મજબૂત થઈ રહ્યો છે. લગભગ છ વર્ષના લાંબા અંતર બાદ ગુઆંગઝૂ અને નવી દિલ્હી વચ્ચે સીધી ફ્લાઇટ સેવા ફરી શરૂ થવા જઈ રહી છે. ચાઇના સદર્ન એરલાઇન્સે જાહેરાત કરી છે કે 21 સપ્ટેમ્બરથી ગુઆંગઝૂ-નવી દિલ્હી રૂટ પર નિયમિત પેસેન્જર ફ્લાઇટ સેવા શરૂ કરવામાં આવશે. આ નિર્ણયને બંને દેશો વચ્ચે મુસાફરી, વેપાર અને લોકો વચ્ચેના સંપર્કને વધારવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે. ચાઇના સદર્ન એરલાઇન્સે શનિવારે જાહેરાત કરી હતી કે 21 સપ્ટેમ્બરથી ગુઆંગઝૂ અને નવી દિલ્હી વચ્ચે નિયમિત સીધી ફ્લાઇટનું સંચાલન શરૂ કરવામાં આવશે. એરલાઇનના જણાવ્યા મુજબ, લગભગ છ વર્ષના વિરામ બાદ ભારતમાં તેની સેવાઓનું ફરીથી પુનરાગમન થશે.
આ ફ્લાઇટ સેવા શરૂ થવાથી ભારત અને ચીન વચ્ચે મુસાફરી કરતા પ્રવાસીઓ, વેપારીઓ અને વિદ્યાર્થીઓને મોટી સુવિધા મળી શકે છે. અત્યાર સુધી બંને દેશો વચ્ચે સીધી હવાઈ કનેક્ટિવિટી મર્યાદિત રહી હતી, પરંતુ હવે ધીમે ધીમે જુદા જુદા રૂટ પર ફ્લાઇટ્સ ફરી શરૂ કરવામાં આવી રહી છે. તેના કારણે બંને દેશો વચ્ચે મુસાફરીનો સમય ઘટશે અને સીધી કનેક્ટિવિટી વધુ સરળ બનશે. ચાઇના સદર્ન એરલાઇન્સે જણાવ્યું છે કે નવી સેવા શરૂ થયા બાદ દક્ષિણ એશિયામાં તેના આઠ રાઉન્ડ-ટ્રિપ રૂટ પર દર અઠવાડિયે 100થી વધુ ફ્લાઇટ્સનું સંચાલન થશે. ગુઆંગઝૂ-દિલ્હી રૂટ શરૂ થવાથી બંને દેશો વચ્ચે હવાઈ સંપર્કમાં વધુ વધારો થશે.
આ નિર્ણય એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ બ્રિક્સ સમિટમાં ભાગ લેવા માટે નવી દિલ્હી આવી રહ્યા છે. સમિટ દરમિયાન શી જિનપિંગ અને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી વચ્ચે દ્વિપક્ષીય બેઠક યોજાવાની પણ શક્યતા છે. આવી સ્થિતિમાં ગુઆંગઝૂ-દિલ્હી સીધી ફ્લાઇટ ફરી શરૂ થવાની જાહેરાતને ભારત-ચીન સંબંધોમાં ધીમે ધીમે થઈ રહેલા સુધારાના સંકેત તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં ભારત અને ચીન વચ્ચે અન્ય હવાઈ માર્ગો પર પણ સીધી ફ્લાઇટ સેવા ફરી શરૂ કરવામાં આવી છે. એપ્રિલમાં એર ચાઇના દ્વારા બેઇજિંગ અને નવી દિલ્હી વચ્ચે સીધી ફ્લાઇટ સેવા ફરી શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ પહેલાં ચાઇના ઇસ્ટર્ન એરલાઇન્સે કુનમિંગ અને કોલકાતા વચ્ચે સીધી ફ્લાઇટ સેવા ફરી શરૂ કરી હતી.
ભારતની એરલાઇન કંપની ઇન્ડિગોએ પણ 30 માર્ચથી કોલકાતા અને શાંઘાઈ વચ્ચે દૈનિક નોન-સ્ટોપ ફ્લાઇટ સેવા શરૂ કરી હતી. આ ઉપરાંત કોલકાતા-ગુઆંગઝૂ અને દિલ્હી-ચીન વચ્ચેના હવાઈ સંપર્કમાં પણ ધીમે ધીમે વધારો કરવામાં આવી રહ્યો છે. બંને દેશો વચ્ચે સીધી ફ્લાઇટ સેવા લાંબા સમય સુધી બંધ અથવા મર્યાદિત રહેવાને કારણે વિદ્યાર્થીઓ, વેપારીઓ, પ્રવાસીઓ અને બંને દેશોમાં પરિવારજનો ધરાવતા લોકો માટે મુસાફરી મુશ્કેલ બની હતી. હવે એક પછી એક રૂટ પર સીધી ફ્લાઇટ્સ શરૂ થતાં આવા લોકોને રાહત મળવાની આશા છે.
હવાઈ સંપર્ક માત્ર પ્રવાસન માટે જ નહીં, પરંતુ વેપાર અને આર્થિક સંબંધો માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે. ભારત અને ચીન એશિયાની બે મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓ છે. બંને દેશો વચ્ચે વેપાર અને વ્યવસાયિક સંપર્ક વધારવા માટે ઝડપી અને સીધી મુસાફરીની સુવિધા જરૂરી છે. ગુઆંગઝૂ ચીનનું મહત્વપૂર્ણ વેપારી અને ઔદ્યોગિક કેન્દ્ર હોવાથી દિલ્હી સાથે સીધી ફ્લાઇટ શરૂ થવાથી વેપારીઓ અને કંપનીઓને પણ ફાયદો થઈ શકે છે. ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે પણ બંને દેશો વચ્ચે સીધી ફ્લાઇટ્સ ફરી શરૂ થવાની પુષ્ટિ કરી છે. લાંબા સમય સુધી મર્યાદિત સંપર્ક રહ્યા બાદ હવે ભારત અને ચીન વચ્ચે લોકોની અવરજવર અને વ્યાપારી પ્રવૃત્તિઓ ધીમે ધીમે વધતી જોવા મળી રહી છે.
હવાઈ સંપર્કમાં સુધારો બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોમાં એક મહત્વપૂર્ણ વ્યવહારુ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે. જોકે, ભારત અને ચીન વચ્ચેના સંબંધોમાં સરહદ સહિતના અનેક સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ હજુ પણ છે. તેમ છતાં, સીધી ફ્લાઇટ્સ ફરી શરૂ થવાથી લોકો વચ્ચેનો સંપર્ક વધારવામાં અને સામાન્ય સંબંધોને આગળ વધારવામાં મદદ મળી શકે છે. દરમિયાન, બ્રિક્સ સમિટમાં ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ ‘ગ્લોબલ સાઉથ’ના દેશો વચ્ચે સહયોગ વધારવા પર ભાર મૂકે તેવી અપેક્ષા છે. વિકાસશીલ દેશો વચ્ચે આર્થિક ભાગીદારી મજબૂત કરવી અને વૈશ્વિક બહુપક્ષીય સંસ્થાઓમાં વિકાસશીલ દેશોની ભૂમિકા વધારવી જેવા મુદ્દાઓ પણ સમિટમાં મહત્વના બની શકે છે. આ રીતે એક તરફ બ્રિક્સ સમિટ દરમિયાન ભારત અને ચીનના નેતાઓ વચ્ચે મહત્વપૂર્ણ ચર્ચા થવાની છે, તો બીજી તરફ લગભગ છ વર્ષ બાદ ગુઆંગઝૂ-દિલ્હી સીધી ફ્લાઇટ સેવા ફરી શરૂ થવા જઈ રહી છે. બંને ઘટનાઓને ભારત-ચીન વચ્ચેના સંબંધોમાં ધીમે ધીમે વધી રહેલા સંપર્કના મહત્વપૂર્ણ સંકેત તરીકે જોવામાં આવી રહ્યા છે.
