બ્રિક્સ (BRICS) સમિટને સંબોધતા વડાપ્રધાને જણાવ્યું હતું કે આ સંગઠન સૌને સાથે લઈને આગળ વધવાનો પ્રયાસ કરે છે. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે વૈશ્વિક સ્તરે તમામ રાષ્ટ્રોનો અવાજ સાંભળવામાં આવવો જોઈએ. તેમણે વર્તમાન વૈશ્વિક શાસન માળખાની તુલના પિરામિડ સાથે કરી જેમાં સત્તા અને નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા ટોચ પર કેન્દ્રિત હોય છે, જ્યારે આ નિર્ણયોથી પ્રભાવિત થતા દેશો પાયામાં હોય છે.
દરેક દેશનો અવાજ સાંભળવો જોઈએ: વડાપ્રધાન મોદી
વડાપ્રધાન મોદીએ કહ્યું, “વૈશ્વિક દક્ષિણ (Global South) હાલમાં વૈશ્વિક સંકટોનો સામનો કરવામાં મોખરે છે, છતાં નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયામાં પાછળ રહી જાય છે. આપણે આ પિરામિડને વિશેષાધિકારના મંચમાંથી ભાગીદારીના મંચમાં પરિવર્તિત કરવો પડશે – એવું મંચ જ્યાં દરેક દેશનો અવાજ હોય અને દરેક સભ્યની તેમાં ભાગીદારી હોય.” તેમણે ઉમેર્યું, “આપણે ‘ગ્લોબલ સાઉથ’ને નિયમોનું પાલન કરનારા (rule-takers) માંથી નિયમો ઘડનારા (rule-makers) બનાવવા તરફ લઈ જવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ. બ્રિક્સના માધ્યમથી આપણે ‘ગ્લોબલ સાઉથ’ના દેશોના યુવા રાજદ્વારીઓ અને નીતિ-નિર્ધારકોને સંચાર કૌશલ્ય, વ્યવહારુ તાલીમ અને કાનૂની નિપુણતાથી સજ્જ કરી શકીએ છીએ.”
વડાપ્રધાનના શબ્દોમાં રહેલો ગૂઢ સંદેશ
વડાપ્રધાન મોદીનો સંદેશ સ્પષ્ટ કરે છે કે ભારત માત્ર પોતાના હિતોને જ સાધી રહ્યું નથી પરંતુ એવા રાષ્ટ્રોનો અવાજ પણ બની રહ્યું છે જેમનાં મંતવ્યોને વૈશ્વિક નીતિ-નિર્ધારણમાં ઘણીવાર અવગણવામાં આવે છે. બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછી સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN), IMF અને વિશ્વ બેંક જેવી સંસ્થાઓ પર પાશ્ચાત્ય દેશોનું વર્ચસ્વ રહ્યું છે. પિરામિડના પાયાનો ઉલ્લેખ કરીને વડાપ્રધાન મોદીએ ‘ગ્લોબલ સાઉથ’ના અવાજ માટે એક મંચ પૂરું પાડ્યું છે અને સંકેત આપ્યો છે કે આ જૂની થઈ ગયેલી વ્યવસ્થાઓમાં સુધારાની જરૂર છે.
વડાપ્રધાને આગામી ૨૦ વર્ષ માટેની રૂપરેખા પર ચર્ચા કરી
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું, “આજે બ્રિક્સ એક પરિપક્વતાના તબક્કે (coming-of-age moment) પહોંચ્યું છે. છેલ્લા ૨૦ વર્ષોમાં બ્રિક્સે વૈશ્વિક મંચ પર પોતાની એક આગવી ઓળખ બનાવી છે. આપણે એકબીજાના દ્રષ્ટિકોણનો આદર કરીએ છીએ અને સહિયારી જવાબદારીની ભાવના સાથે આગળ વધીએ છીએ.” “આપણે કોઈનો વિરોધ કરીને નહીં, પરંતુ સૌને સાથે લઈને ચાલવાની માનસિકતા સાથે આગળ વધવાનો પ્રયાસ કરીએ છીએ.”
આગામી ૨૦ વર્ષો માટેની રૂપરેખા વિશે વાત કરતા વડાપ્રધાન મોદીએ કહ્યું, “હવે સમય આવી ગયો છે કે આપણે બ્રિક્સ (BRICS)માં રહેલી આપણી એકતા અને સર્વસંમતિને વૈશ્વિક મંચ પર નક્કર પરિણામોમાં પરિવર્તિત કરીએ. આપણે આગામી ૨૦ વર્ષો માટે એક નવા અને મહત્વાકાંક્ષી કાર્યસૂચિ પર કામ કરવાની જરૂર છે. આની શરૂઆત આપણે આપણી પોતાની કાર્યપદ્ધતિઓમાં સુધારો કરીને કરવી જોઈએ. બ્રિક્સનું અધ્યક્ષપદ વાર્ષિક ધોરણે બદલાતું રહે છે પરંતુ તેનાથી આપણી સંસ્થાકીય ગતિશીલતામાં કોઈ અવરોધ આવવો જોઈએ નહીં.”
