ઉદ્યોગપતિ વિજય માલ્યાએ બેન્કોને બાકી રહેલી રકમની સામે રૂ.14,131 કરોડની સંપત્તિ સોંપી દીધી હોવા છતાં તેમની સામે ચાલી રહેલો મની લોન્ડરિંગનો કેસ આપોઆપ બંધ નહીં થાય. એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ એટલે કે EDએ બોમ્બે હાઈકોર્ટ સમક્ષ આ સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરી છે. EDએ જણાવ્યું છે કે બેન્કોને સંપત્તિ પરત મળવી અને મની લોન્ડરિંગની ફોજદારી કાર્યવાહી બે અલગ બાબતો છે. બોમ્બે હાઈકોર્ટ માલ્યાની 2020માં દાખલ કરવામાં આવેલી ફોજદારી અરજી પર સુનાવણી કરી રહી છે. આ અરજીમાં માલ્યાએ ખાસ અદાલતના એવા આદેશને પડકાર્યો છે, જેમાં તેમની જપ્ત કરવામાં આવેલી સંપત્તિનો ઉપયોગ બેન્કોના દેવાની વસૂલાત માટે કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.
સુનાવણી દરમિયાન હાઈકોર્ટે ED અને સ્ટેટ બેન્ક ઓફ ઈન્ડિયાની આગેવાની હેઠળના બેન્કોના કન્સોર્ટિયમને પૂછ્યું હતું કે શું માલ્યાએ બેન્કોનું દેવું ચૂકવી દીધું છે. તેના જવાબમાં EDએ 8 સપ્ટેમ્બરે સોગંદનામું દાખલ કર્યું હતું. તેમાં જણાવવામાં આવ્યું કે ઓગસ્ટ 2021 સુધીમાં રૂ.14,131.6 કરોડની માલ્યાની સ્થાવર અને જંગમ સંપત્તિ SBIની આગેવાની હેઠળના બેન્ક કન્સોર્ટિયમને સોંપવામાં આવી છે. જોકે, EDએ સ્પષ્ટ કર્યું કે આ સંપત્તિની પુનઃપ્રાપ્તિનો અર્થ એ નથી કે માલ્યા સામેનો મની લોન્ડરિંગ કેસ સમાપ્ત થઈ ગયો છે. એજન્સીના જણાવ્યા મુજબ, બેન્કોને તેમના નુકસાનની ભરપાઈ માટે સંપત્તિ પરત મળવી એ કાયદા હેઠળની એક પ્રક્રિયા છે, પરંતુ તેનાથી મની લોન્ડરિંગ સંબંધિત ફોજદારી કાર્યવાહી આપોઆપ ખતમ થઈ જતી નથી.
EDએ કોર્ટમાં દલીલ કરી હતી કે પ્રિવેન્શન ઓફ મની લોન્ડરિંગ એક્ટ એટલે કે PMLA હેઠળ સંપત્તિ પુનઃસ્થાપિત કરવાની જોગવાઈ કાયદેસર દાવેદારોને થયેલા નુકસાનની વસૂલાત માટેની વૈધાનિક પદ્ધતિ છે. તેથી બેન્કોને તેમના દાવા મુજબની રકમનો નોંધપાત્ર હિસ્સો મળી ગયો હોય તો પણ માલ્યા સામે PMLA હેઠળ ચાલી રહેલી ફોજદારી કાર્યવાહી નિરર્થક બની જતી નથી. વિજય માલ્યા સામેનો આ કેસ તેમની બંધ થઈ ગયેલી કિંગફિશર એરલાઇન્સને આપવામાં આવેલી બેન્ક લોન સાથે જોડાયેલો છે. માલ્યા પર મની લોન્ડરિંગ ઉપરાંત બેન્કો પાસેથી લેવામાં આવેલી કુલ આશરે રૂ.9,000 કરોડની લોનમાંથી ઓછામાં ઓછા રૂ.3,500 કરોડની ઉચાપત કરવાનો આરોપ છે. આ આરોપોને લઈને EDએ વર્ષ 2016માં તેમની કેટલીક સંપત્તિઓ કામચલાઉ રીતે જપ્ત કરી હતી.
માલ્યાની ફોજદારી અરજીમાં મુખ્ય મુદ્દો તેમની જપ્ત કરવામાં આવેલી સંપત્તિના ઉપયોગને લઈને છે. માલ્યાએ એવી કાર્યવાહી સામે કોર્ટનો દરવાજો ખખડાવ્યો છે, જેના દ્વારા આ સંપત્તિનો ઉપયોગ બેન્કોના બાકી નાણાંની વસૂલાત માટે કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. આ સમગ્ર મામલામાં EDનું વલણ સ્પષ્ટ છે કે બેન્કોને નાણાં અથવા સંપત્તિ પરત મળવાથી મની લોન્ડરિંગના આરોપો અંગેની કાયદાકીય કાર્યવાહીનો અંત આવતો નથી. એટલે કે દેવાની વસૂલાત અને ગુનાહિત જવાબદારી નક્કી કરવાની પ્રક્રિયા અલગ-અલગ રીતે આગળ વધી શકે છે.
હવે બોમ્બે હાઈકોર્ટ માલ્યાની અરજી અને EDની દલીલો પર આગળની સુનાવણી કરશે. કોર્ટનો અંતિમ નિર્ણય એ નક્કી કરવામાં મહત્વનો રહેશે કે જપ્ત કરાયેલી સંપત્તિના ઉપયોગ અને PMLA હેઠળ ચાલી રહેલી કાર્યવાહી અંગે કાયદાકીય સ્થિતિ શું રહેશે. આ રીતે, બેન્કોને રૂ.14,131 કરોડની સંપત્તિ મળ્યા બાદ પણ વિજય માલ્યા સામેનો મની લોન્ડરિંગ કેસ સમાપ્ત થયો નથી. EDએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સંપત્તિની વસૂલાત એક અલગ કાયદાકીય પ્રક્રિયા છે, જ્યારે મની લોન્ડરિંગ સંબંધિત ફોજદારી કાર્યવાહી તેના પોતાના આધાર અને કાયદાકીય પ્રક્રિયા મુજબ ચાલુ રહી શકે છે.
