અમેરિકાએ કહ્યું “આ સંપૂર્ણ ખોટું”
મધ્ય પૂર્વમાં ફરી એકવાર તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા વિવાદ દરમિયાન ઈરાનની ઇસ્લામિક રેવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC)એ દાવો કર્યો છે કે અમેરિકાએ ઈરાનના કેશ્મ (Qeshm) ટાપુ પર હુમલો કર્યો હતો, જેના જવાબમાં IRGCએ બહેરીનમાં સ્થિત અમેરિકી સૈન્ય ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવ્યા હતા.અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM)એ આ દાવાઓને સંપૂર્ણપણે ફગાવી દીધા છે અને જણાવ્યું છે કે બહેરીનમાં આવેલા અમેરિકી ફિફ્થ ફ્લીટ હેડક્વાર્ટર પર કોઈ સફળ હુમલો થયો નથી.
માહિતી અનુસાર, અમેરિકાએ કેશ્મ ટાપુ પર આવેલા એક ઈરાની સૈન્ય નિયંત્રણ કેન્દ્ર અને સંચાર સુવિધાને નિશાન બનાવીને ‘સેલ્ફ-ડિફેન્સ સ્ટ્રાઈક’ હાથ ધર્યો હતો. અમેરિકી સૈન્યનું કહેવું છે કે ઈરાન તરફથી સતત મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાના પ્રયાસો બાદ આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. કેશ્મ ટાપુ હોર્મુઝ જળમાર્ગની નજીક આવેલું હોવાથી વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.IRGCએ પોતાના નિવેદનમાં દાવો કર્યો કે અમેરિકાના હુમલાના જવાબમાં તેમણે બહેરીનમાં આવેલી અમેરિકી ફિફ્થ ફ્લીટની સુવિધાઓ, એરબેઝ અને અન્ય સૈન્ય લક્ષ્યો પર મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલો કર્યો હતો. ઈરાની મીડિયાએ તો એવો પણ દાવો કર્યો કે કેટલાક લક્ષ્યોને સીધી અસર પહોંચી છે અને અમેરિકી દળોને નુકસાન થયું છે.
અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડે આ દાવાઓને તરત જ નકારી કાઢ્યા હતા. CENTCOMએ જણાવ્યું કે ઈરાન તરફથી છોડવામાં આવેલી અનેક મિસાઈલો અને ડ્રોન્સને હવામાં જ નિષ્ક્રિય કરવામાં આવ્યા હતા અથવા તો તેઓ પોતાના લક્ષ્ય સુધી પહોંચી જ શક્યા નહોતા. અમેરિકાના જણાવ્યા પ્રમાણે બહેરીનમાં આવેલા ફિફ્થ ફ્લીટ હેડક્વાર્ટર અથવા અન્ય મુખ્ય સૈન્ય સ્થાપનાઓને કોઈ નુકસાન થયું નથી અને કોઈ અમેરિકી સૈનિકને ઈજા પણ પહોંચી નથી.આ દરમિયાન બહેરીન, કુવૈત અને ઈરાકના કેટલાક વિસ્તારોમાં સાયરન વાગ્યાના અને વિસ્ફોટ જેવા અવાજો સંભળાયા હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા હતા. સ્થાનિક સુરક્ષા એજન્સીઓએ હવાઈ ખતરાને ધ્યાનમાં રાખીને સતર્કતા વધારી દીધી હતી. કુવૈતી સેનાએ પણ જણાવ્યું કે તેમના એર ડિફેન્સ સિસ્ટમે શંકાસ્પદ મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાઓને સફળતાપૂર્વક અટકાવ્યા હતા.
વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે કેશ્મ ટાપુ પર અમેરિકી કાર્યવાહી અને તેના જવાબમાં ઈરાનની આક્રમક પ્રતિક્રિયા મધ્ય પૂર્વમાં પહેલેથી જ નાજુક સ્થિતિને વધુ જટિલ બનાવી શકે છે. હોર્મુઝ જળમાર્ગ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ પરિવહન માર્ગોમાંનો એક છે અને અહીં કોઈપણ પ્રકારની સૈન્ય અથડામણ વૈશ્વિક ઊર્જા બજારોને સીધી અસર કરી શકે છે.અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી ચાલી રહેલી શાંતિ વાટાઘાટો પણ આ ઘટનાથી પ્રભાવિત થવાની શક્યતા છે. અહેવાલો મુજબ બંને દેશો વચ્ચે યુદ્ધવિરામ જાળવવા અને હોર્મુઝ જળમાર્ગને ફરીથી સંપૂર્ણ રીતે ખુલ્લો કરવા માટે ચર્ચાઓ ચાલી રહી હતી. પરંતુ તાજેતરના હુમલા અને પ્રતિહુમલાઓને કારણે આ પ્રયાસો પર પ્રશ્નચિહ્ન લાગી ગયું છે.
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પણ પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી હોવાનું જણાવ્યું છે. અમેરિકી અધિકારીઓએ ભારપૂર્વક કહ્યું છે કે જો ઈરાન તરફથી ફરી કોઈ હુમલો થશે તો તેનો યોગ્ય અને કડક જવાબ આપવામાં આવશે. બીજી તરફ IRGCએ ચેતવણી આપી છે કે જો અમેરિકી કાર્યવાહી ચાલુ રહેશે તો સમગ્ર પ્રદેશમાં પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે. રાજકીય નિરીક્ષકોનું કહેવું છે કે બંને દેશો વચ્ચે વધતો તણાવ માત્ર સૈન્ય ક્ષેત્ર સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર, તેલના ભાવ અને મધ્ય પૂર્વની સુરક્ષા પર પણ વ્યાપક અસર કરી શકે છે.
હાલમાં બહેરીન, કુવૈત અને અન્ય ગલ્ફ દેશોમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓ વધુ કડક કરવામાં આવી છે અને અમેરિકી તથા મિત્ર દેશોની સેનાઓને હાઈ એલર્ટ પર રાખવામાં આવી છે.આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ વચ્ચે એક વાત સ્પષ્ટ છે કે ઈરાન ,અમેરિકા વચ્ચેનો વિવાદ હજુ શાંત થયો નથી. IRGCના હુમલાના દાવા અને અમેરિકાના ઈનકાર વચ્ચે સત્ય શું છે તે અંગે વિવિધ અહેવાલો સામે આવી રહ્યા છે, પરંતુ મધ્ય પૂર્વમાં ફરી એકવાર યુદ્ધ જેવા માહોલની આશંકા વધી ગઈ છે.
