સુરતની સરકારી મેડિકલ કોલેજમાં MD માઇક્રોબાયોલોજીના પ્રથમ વર્ષમાં અભ્યાસ કરતા 30 વર્ષીય રેસિડન્ટ ડૉક્ટર હર્ષ પંડ્યાના આપઘાતનો મામલો ગંભીર બન્યો છે. હર્ષના પિતાએ ખટોદરા પોલીસ સ્ટેશનમાં માઇક્રોબાયોલોજી વિભાગના ચાર સિનિયર રેસિડન્ટ ડૉક્ટરો સામે ફરિયાદ નોંધાવી છે. ફરિયાદમાં આપઘાત માટે દુષ્પ્રેરણા, રેગિંગ અને એટ્રોસિટી એક્ટ સહિતની કલમો હેઠળ કાર્યવાહી કરવાની માગ કરવામાં આવી છે. પરિવારે આક્ષેપ કર્યો છે કે સિનિયર ડૉક્ટરો દ્વારા હર્ષને સતત માનસિક ત્રાસ આપવામાં આવતો હતો અને તેની સાથે અપમાનજનક વર્તન કરવામાં આવતું હતું.
હર્ષ પંડ્યાએ માર્ચ 2026માં સુરત સરકારી મેડિકલ કોલેજમાં MD માઇક્રોબાયોલોજીમાં પ્રવેશ લીધો હતો. તે નવી સિવિલ હોસ્પિટલના કેમ્પસમાં આવેલી ન્યૂ પીજી હોસ્ટેલના બી બ્લોકના રૂમ નંબર 1005માં રહેતો હતો. 9 ઓગસ્ટે સવારે હોસ્ટેલના રૂમમાં પંખા સાથે ગળેફાંસો ખાધેલી હાલતમાં તેનો મૃતદેહ મળી આવ્યો હતો. ઘટનાની જાણ થતાં પોલીસ અને હોસ્પિટલના અધિકારીઓ દોડી આવ્યા હતા. પોસ્ટમોર્ટમ બાદ મૃતદેહ પરિવારને સોંપવામાં આવ્યો હતો.
મૃતકના પિતા સુભાષચંદ્ર પંડ્યાએ ફરિયાદમાં ગંભીર આક્ષેપ કર્યો છે કે હર્ષ અનુસૂચિત જાતિ એટલે કે SC કેટેગરીનો હોવાની જાણ થયા બાદ કેટલાક સિનિયર ડૉક્ટરો તેને ખાસ નિશાન બનાવતા હતા. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે હર્ષને અન્ય જુનિયર રેસિડન્ટ્સની સરખામણીમાં વધુ કામ સોંપવામાં આવતું હતું. આ ઉપરાંત જાહેરમાં તેને અપમાનિત કરવામાં આવતો અને જાતિ સંબંધિત ટિપ્પણીઓ કરવામાં આવતી હોવાનો પણ આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે.
પરિવારના જણાવ્યા પ્રમાણે હર્ષે આપઘાતના થોડા દિવસો પહેલાં પોતાના પિતા સાથે ફોન પર વાત કરી હતી. તે સમયે તેણે માઇક્રોબાયોલોજી વિભાગના સિનિયર રેસિડન્ટ્સ દ્વારા થતી કનડગત અને માનસિક ત્રાસ અંગે વાત કરી હતી. હર્ષે પિતાને જણાવ્યું હતું કે તેને વારંવાર વધુ કામ આપવામાં આવે છે અને દર્દીઓ તથા અન્ય લોકોની હાજરીમાં પણ અપમાનિત કરવામાં આવે છે. જોકે, પરિવાર ચિંતા ન કરે તે માટે હર્ષે પોતે અને તેના સાથી વિદ્યાર્થીઓ મળીને આ પરિસ્થિતિનો સામનો કરી લેશે તેમ પણ કહ્યું હતું.
હર્ષના મૃત્યુ બાદ માઇક્રોબાયોલોજી વિભાગમાં પ્રથમ વર્ષમાં અભ્યાસ કરતા સાત જુનિયર રેસિડન્ટ ડૉક્ટરો પણ આગળ આવ્યા હતા. પરિવારના જણાવ્યા પ્રમાણે આ વિદ્યાર્થીઓએ પોસ્ટમોર્ટમ રૂમ નજીક હર્ષના પિતાને મળીને પોતાની સાથે પણ સિનિયરો દ્વારા કરવામાં આવતા વર્તન અંગે વાત કરી હતી. વિદ્યાર્થીઓ ભાવુક થઈ ગયા હતા અને સિનિયરો દ્વારા જાહેરમાં અપમાનિત કરવા, અપશબ્દો બોલવા અને માનસિક દબાણ કરવાની ફરિયાદ કરી હતી.
આ વિદ્યાર્થીઓના જણાવ્યા પ્રમાણે સિનિયર ડૉક્ટરો દ્વારા તેમને તેમના નિર્ધારિત કામ ઉપરાંત અન્ય કામગીરી પણ કરાવવામાં આવતી હતી. લેબોરેટરી ટેકનિશિયનનું કામ હોય કે સફાઈ કર્મચારી સાથે જોડાયેલી કામગીરી, તે પણ જુનિયર રેસિડન્ટ્સ પાસે કરાવવામાં આવતી હોવાનો આક્ષેપ છે. સિરોલોજી લેબ સહિતના વિસ્તારોમાં જુનિયરોને લાંબા સમય સુધી ઊભા રાખીને ખખડાવવામાં આવતા હોવાનો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે.
પરિવારના જણાવ્યા પ્રમાણે હર્ષ સ્વભાવથી શાંત હતો અને અન્ય વિદ્યાર્થીઓને મુશ્કેલી ન પડે તે માટે ઘણી વખત તેમનું કામ પણ પોતે કરી લેતો હતો. લેબોરેટરી ટેકનિશિયન સ્લાઇડ ન બનાવે તો હર્ષ પોતે સ્લાઇડ બનાવતો અને અન્ય સ્ટાફ દ્વારા કામમાં બેદરકારી થાય તો તે કામ પણ કરી લેતો હતો. આ કારણે તે સિનિયરોના વધતા કામના દબાણનો વધુ ભોગ બન્યો હોવાનો પરિવારનો આક્ષેપ છે.
મૃતકના પરિવાર અને વિદ્યાર્થીઓની રજૂઆત બાદ મેડિકલ કોલેજના ડીન, તબીબી અધિક્ષક અને વિભાગીય અધિકારીઓની હાજરીમાં બેઠક યોજાઈ હતી. આ બેઠકમાં વિદ્યાર્થીઓને પોતાની વાત મુક્તપણે રજૂ કરવાની તક આપવામાં આવી હતી. પરિવારનું કહેવું છે કે આ બેઠક દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓએ છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી ચાલી રહેલા માનસિક દબાણ અંગે વિગતવાર માહિતી આપી હતી.
આ કેસમાં ચાર સિનિયર રેસિડન્ટ ડૉક્ટરોના નામ ફરિયાદમાં સામે આવ્યા છે. તેમાં ડૉ. નિરાલી વસાવે, ડૉ. અનુજ મહેશ્વરી, ડૉ. દીક્ષિતા ઘેવરિયા અને ડૉ. હિના ભૂતનો સમાવેશ થાય છે. પરિવાર અને વિદ્યાર્થીઓના આક્ષેપો મુજબ આ ચારેય સિનિયર ડૉક્ટરો દ્વારા હર્ષ સહિતના જુનિયર રેસિડન્ટ્સ પર સતત દબાણ કરવામાં આવતું હતું. જોકે, આ તમામ આક્ષેપોની પોલીસ તપાસ ચાલી રહી છે અને આરોપો સાબિત થયા હોવાનું હાલ કહી શકાય નહીં.
મેડિકલ કોલેજ પ્રશાસન તરફથી પણ આ મામલે પોતાનો પક્ષ રજૂ કરવામાં આવ્યો છે. ડીન અને તબીબી અધિક્ષકના જણાવ્યા પ્રમાણે કોલેજમાં એન્ટી-રેગિંગ કમિટી અને એન્ટી-રેગિંગ સ્ક્વોડ કાર્યરત છે. વિદ્યાર્થીઓને ફરિયાદ કરવા માટે અધિકારીઓના સંપર્ક નંબર પણ આપવામાં આવ્યા છે. બીજી તરફ માઇક્રોબાયોલોજી વિભાગના વડા ડૉ. સુમૈયા મુલ્લાએ હર્ષ અથવા અન્ય R-1 રેસિડન્ટ્સ તરફથી આવી કોઈ લેખિત કે મૌખિક ફરિયાદ મળી હોવાનો ઇનકાર કર્યો છે.
વિદ્યાર્થીઓએ જોકે વિભાગમાં સિનિયરોના વર્તન અંગે અલગ પ્રકારની ફરિયાદો કરી હોવાનું જણાવ્યું છે. કેટલીક મહિલા અધિકારીઓ દ્વારા પણ કથિત રીતે અપમાનજનક ટિપ્પણીઓ કરવામાં આવતી હોવાનો આક્ષેપ વિદ્યાર્થીઓએ કર્યો છે. સંબંધિત ડૉક્ટરો દ્વારા આ આક્ષેપોને નકારી કાઢવામાં આવ્યા છે. હવે પોલીસ દ્વારા બંને પક્ષના નિવેદનો અને ઉપલબ્ધ પુરાવાઓના આધારે હકીકત ચકાસવામાં આવી રહી છે.
આ કેસમાં CCTV ફૂટેજ પણ મહત્વનું બની શકે છે. પોલીસના જણાવ્યા પ્રમાણે હોસ્ટેલ અને સંબંધિત સ્થળોના CCTV અંગે કોલેજ પ્રશાસન પાસેથી લેખિત ખુલાસો માગવામાં આવશે. ACP ઝેડ. આર. દેસાઈએ જણાવ્યું છે કે વિદ્યાર્થીઓએ અગાઉ મૌખિક રજૂઆત કરી હોવાની વાત સામે આવી છે, પરંતુ લેખિત ફરિયાદ કરવામાં આવી હતી કે નહીં તેની ચકાસણી ચાલી રહી છે. પોલીસ આરોપી વિદ્યાર્થીઓ તેમજ અન્ય રેસિડન્ટ ડૉક્ટરોના નિવેદનો પણ નોંધી રહી છે.
પોલીસે વધુમાં જણાવ્યું છે કે કેટલાક ડૉક્ટરોને નિવેદન માટે નોટિસ આપવામાં આવી છે. જો કોઈ વ્યક્તિ નોટિસ છતાં તપાસમાં હાજર નહીં થાય તો તેને ફરી નોટિસ આપવામાં આવશે અને તપાસમાં સહકાર ન મળે તો કાયદા મુજબ આગળની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. એટલે હાલ ચારેય ડૉક્ટરોની ધરપકડ થશે તેવું અંતિમ રીતે કહેવું વહેલું છે. ફરિયાદ અને તપાસના આધારે પોલીસ કાયદેસરની કાર્યવાહી કરશે.
હર્ષના પરિવારજનોનો આક્ષેપ છે કે જો અગાઉની ફરિયાદોને ગંભીરતાથી લેવામાં આવી હોત અને સિનિયર-જુનિયર વચ્ચેના વિવાદમાં સમયસર હસ્તક્ષેપ થયો હોત તો કદાચ આ દુર્ઘટના ટાળી શકાઈ હોત. હર્ષના પિતરાઈ ભાઈ અને એડવોકેટ જય દવેએ પણ કહ્યું છે કે તપાસ દરમિયાન જો વિભાગના વડા, ડીન અથવા અન્ય અધિકારીઓની બેદરકારી સામે આવશે તો તેમની સામે પણ કાયદેસરની કાર્યવાહી થવી જોઈએ.
આ સમગ્ર ઘટનાએ સુરત સિવિલ હોસ્પિટલ અને સરકારી મેડિકલ કોલેજમાં રેગિંગ તથા જુનિયર ડૉક્ટરો સાથેના વ્યવહાર અંગે ફરી ગંભીર સવાલો ઊભા કર્યા છે. મેડિકલ ક્ષેત્રમાં સિનિયર-જુનિયર વચ્ચે કામનું દબાણ હોવું સામાન્ય બાબત ગણાય છે, પરંતુ જો કોઈ વિદ્યાર્થી અથવા રેસિડન્ટને સતત અપમાન, જાતિ આધારિત ટિપ્પણી, બિનજરૂરી કામનું દબાણ કે માનસિક ત્રાસ આપવામાં આવ્યો હોય તો તે ગંભીર બાબત બની શકે છે. હાલ પોલીસ પરિવારની ફરિયાદ, વિદ્યાર્થીઓના નિવેદનો, CCTV, કોલેજના રેકોર્ડ અને અન્ય પુરાવાઓના આધારે તપાસ કરી રહી છે. તપાસમાં જે હકીકતો સામે આવશે તેના આધારે ચારેય સિનિયર ડૉક્ટરો અને અન્ય કોઈ વ્યક્તિની જવાબદારી નક્કી થશે.
