ફ્લાયદુબઈની ઈઝરાયેલ જતી ફ્લાઇટમાં બનેલી ગંભીર ઘટના હવે આંતરરાષ્ટ્રીય તપાસનો વિષય બની છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ ઘટનામાં ઈરાનનું કોઈ જોડાણ સામે આવશે તો કડક કાર્યવાહી કરવાની ચેતવણી આપી છે. આ નિવેદન બાદ ઈરાની મીડિયા તરફથી એવો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે સમગ્ર ઘટના પાછળ ઈઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુ અને UAEના રાષ્ટ્રપતિ શેખ મોહમ્મદ બિન ઝાયેદ અલ નાહિયાનની કથિત પૂર્વયોજિત સાજિશ હોઈ શકે છે. જોકે, આ દાવાને સમર્થન આપતા કોઈ સ્વતંત્ર પુરાવા સામે આવ્યા નથી અને તપાસ હજુ ચાલુ છે.
ઈરાની મીડિયામાં કરવામાં આવેલા દાવા મુજબ, આ કથિત ષડયંત્રનો હેતુ 7 ઓક્ટોબરના હમાસ હુમલા અંગે ઈઝરાયેલમાં ઉઠી રહેલા સવાલોથી લોકોનું ધ્યાન હટાવવાનો, 27 ઓક્ટોબરે યોજાનારી ચૂંટણી પહેલાં નેતન્યાહુની રાજકીય સ્થિતિ મજબૂત કરવાનો અને ઈરાન સામે નવા સંઘર્ષ માટેનું કારણ ઊભું કરવાનો હોઈ શકે છે. આ તમામ બાબતો હાલમાં માત્ર આરોપ અને અટકળોના સ્તરે છે. ટ્રમ્પે ફ્લાયદુબઈની ઘટના અંગે કહ્યું છે કે તપાસમાં ઈરાન અને વિમાનના ઓમાની કો-પાયલટ વચ્ચે કોઈ સંબંધ હોવાનું સામે આવશે તો ઈરાન સામે ખૂબ જ કડક કાર્યવાહી થઈ શકે છે. જોકે, ટ્રમ્પે પણ આ સમયે કોઈ ચોક્કસ પુરાવો અથવા ઈરાન સાથેના કથિત જોડાણની વિગત જાહેર કરી નથી. બીજી તરફ, તપાસ સાથે સંકળાયેલા એક વરિષ્ઠ ઈઝરાયલી અધિકારીએ જણાવ્યું છે કે અત્યાર સુધીની તપાસમાં ઈરાન સાથેનું કોઈ સ્પષ્ટ જોડાણ મળ્યું નથી અને કો-પાયલટે એકલા જ આ કૃત્ય કર્યું હોવાની શક્યતા તપાસવામાં આવી રહી છે.
ફ્લાયદુબઈની FZ1073 ફ્લાઇટ 30 સપ્ટેમ્બરે દુબઈથી તેલ અવીવ જઈ રહી હતી. વિમાનમાં 174 મુસાફરો સવાર હતા. ઉડાન દરમિયાન કોકપીટમાં કેપ્ટન અને કો-પાયલટ વચ્ચે ગંભીર ઝપાઝપી થઈ હતી. આ દરમિયાન ઓમાની નાગરિક હોવાના અહેવાલો ધરાવતા કો-પાયલટે કેપ્ટન સ્મિત માછર પર હુમલો કરી ઘાયલ કર્યા હતા. ત્યારબાદ વિમાનના ઉડાન માર્ગ અને ઊંચાઈમાં અચાનક મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો હતો. ફ્લાઇટ ટ્રેકિંગના ડેટા મુજબ વિમાન લગભગ 34 હજાર ફૂટની ઊંચાઈએથી ઝડપથી નીચે આવ્યું હતું. કોકપીટમાંથી પહેલા 7700 ઈમરજન્સી કોડ અને થોડા સમય બાદ 7500 કોડ પ્રસારિત થયો હતો. 7700 સામાન્ય ગંભીર કટોકટી દર્શાવે છે, જ્યારે 7500 વિમાનમાં ગેરકાયદેસર દખલ અથવા સંભવિત હાઇજેકિંગનો સંકેત આપે છે. ત્યારબાદ વિમાને પોતાનો માર્ગ બદલીને સાઉદી અરેબિયાના તબુક તરફ વળવું પડ્યું હતું.
પરિસ્થિતિ ગંભીર બન્યા બાદ વિમાનમાં સવાર કેટલાક મુસાફરો અને ક્રૂ સભ્યો કોકપીટ સુધી પહોંચ્યા હતા. ઘાયલ કેપ્ટને કોકપીટનો દરવાજો ખોલવામાં મદદ કરી હતી, જેના કારણે અન્ય લોકો અંદર પહોંચી શક્યા હતા. ત્યારબાદ હુમલો કરનાર કો-પાયલટને કાબૂમાં લેવામાં આવ્યો હતો. વિમાનમાં હાજર બે ઓફ-ડ્યુટી પાઇલટ્સે પણ વિમાનને નિયંત્રણમાં લેવામાં મદદ કરી હતી. અંતે વિમાનનું સાઉદી અરેબિયાના તબુક એરપોર્ટ પર સુરક્ષિત ઇમરજન્સી લેન્ડિંગ કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઘટનામાં ભારતીય કેપ્ટન સ્મિત માછરને ગંભીર ઈજા થઈ હતી અને તેમને સારવાર માટે હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવ્યા હતા. ઘટનામાં તેમની ભૂમિકા અંગે તેમને મુસાફરોના જીવ બચાવવામાં મદદ કરનાર પાઇલટ તરીકે પ્રશંસા મળી છે. કો-પાયલટને સુરક્ષા એજન્સીઓએ કસ્ટડીમાં લીધો છે અને તેની પૂછપરછ તથા તપાસ ચાલી રહી છે.
ઘટના બાદ ઈઝરાયેલ, UAE અને સાઉદી અરેબિયાની એજન્સીઓ દ્વારા તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. UAE દ્વારા પણ આ હુમલા પાછળ કોઈ આતંકવાદી હેતુ હતો કે નહીં તે અંગે તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે. ઈઝરાયલી વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુએ કો-પાયલટ અંગે કટ્ટરપંથી વિચારધારાથી પ્રભાવિત હોવાનો દાવો કર્યો છે, પરંતુ તેના હેતુ અને કોઈ સંગઠન સાથેના સંબંધ અંગે તપાસ હજુ પૂર્ણ થઈ નથી. આ ઘટના બાદ ઈઝરાયેલે દેશમાં આવતી ફ્લાઇટના પાઇલટ્સની સુરક્ષા તપાસ વધુ કડક કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. પાઇલટની ઓળખ અને પૃષ્ઠભૂમિની તપાસ સહિતની પ્રક્રિયા વધુ કડક બનાવવાની તૈયારી છે. ફ્લાઇટમાં બનેલી ઘટના બાદ વિમાન સુરક્ષા અને કોકપીટ સુધી પહોંચ અંગેના નિયમો પર પણ સવાલો ઊભા થયા છે. ટ્રમ્પે ઈરાન સામે કાર્યવાહી કરવાની ચેતવણી સંભવિત જોડાણના આધારે આપી છે, જ્યારે તપાસમાં અત્યાર સુધી ઈરાન સાથેનું જોડાણ સાબિત થયું નથી. બીજી તરફ, ઈરાની મીડિયામાં નેતન્યાહુ અને UAEના નેતૃત્વ સામે કરવામાં આવેલા કાવતરાના આરોપોને પણ હાલ સ્વતંત્ર રીતે ચકાસવામાં આવ્યા નથી. તેથી તપાસ પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી બંને પ્રકારના દાવાઓને આરોપ અને અટકળો તરીકે જ જોવામાં આવી રહ્યા છે.
