પંજાબ વિધાનસભાની ચૂંટણીને હવે અંદાજે 4 મહિના બાકી છે ત્યારે રાજકીય માહોલ ગરમાયો છે. શિરોમણી અકાલી દળ (SAD)ના અધ્યક્ષ સુખબીર સિંહ બાદલે શુક્રવારે દિલ્હીમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે મુલાકાત કરી હતી. સંસદના ચોમાસુ સત્ર દરમિયાન થયેલી આ બેઠક બાદ ભાજપ અને અકાલી દળ વચ્ચે ફરી ગઠબંધન થઈ શકે તેવી અટકળોએ જોર પકડ્યું છે.
વર્ષ 2020માં કૃષિ કાયદાના મુદ્દે તૂટેલા બંને પક્ષોના 24 વર્ષ જૂના સંબંધો ફરી જોડાઈ શકે છે કે કેમ, તે હવે પંજાબની રાજનીતિમાં સૌથી વધુ ચર્ચાતો પ્રશ્ન બન્યો છે.
બંધ બારણે બેઠક, સત્તાવાર એજન્ડો જાહેર નહીં
વડાપ્રધાન અને સુખબીર બાદલ વચ્ચેની બેઠક અંગે કોઈ સત્તાવાર એજન્ડો જાહેર કરવામાં આવ્યો નથી. જોકે અકાલી દળના સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ બેઠકમાં પંજાબના વિકાસ, સરહદી રાજ્યની સુરક્ષા અને જનહિતના મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ હતી. મુલાકાત બાદ સુખબીર બાદલે અનૌપચારિક વાતચીતમાં જણાવ્યું કે તેમણે પંજાબમાં કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ, સરકારી યોજનાઓમાં કથિત ભ્રષ્ટાચાર, ભરતી પરીક્ષાના પેપર લીક અને ડ્રગ્સ નેટવર્ક જેવા મુદ્દાઓ વડાપ્રધાન સમક્ષ ઉઠાવ્યા હતા.
2020માં તૂટ્યો હતો 24 વર્ષ જૂનો સાથ
ભાજપ અને શિરોમણી અકાલી દળ વચ્ચેનું ગઠબંધન દેશના સૌથી જૂના રાજકીય ગઠબંધનોમાંનું એક માનવામાં આવતું હતું. પૂર્વ મુખ્યમંત્રી પ્રકાશ સિંહ બાદલ અને પૂર્વ વડાપ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયીના સમયમાં શરૂ થયેલા આ ગઠબંધને બંને પક્ષોને પંજાબમાં લાંબા સમય સુધી સત્તા સુધી પહોંચાડ્યા હતા.
પરંતુ વર્ષ 2020માં કેન્દ્ર સરકારના કૃષિ કાયદાઓ સામે ખેડૂતોના આંદોલન બાદ અકાલી દળે NDAથી અલગ થવાનો નિર્ણય લીધો હતો. તે સમયે હરસિમરત કૌર બાદલે કેન્દ્રીય મંત્રીપદેથી રાજીનામું પણ આપ્યું હતું.
ફરી નજીક આવવાના ત્રણ મોટા કારણો
રાજકીય વિશ્લેષકોના મતે બંને પક્ષો ફરી નજીક આવવાના મુખ્ય કારણો આ હોઈ શકે છે:
- ગ્રામ્ય અને શહેરી મતબેંકને ફરી એકત્ર કરવાની જરૂરિયાત.
- અગાઉની ચૂંટણીમાં બંને પક્ષોને મળેલી નબળી સફળતા.
- સત્તાધારી આમ આદમી પાર્ટી (AAP) અને કોંગ્રેસ સામે મજબૂત વિકલ્પ ઉભો કરવાની જરૂરિયાત.
સીટ વહેંચણી સૌથી મોટો પડકાર બની શકે
જો ગઠબંધન થાય તો આ વખતે સીટ વહેંચણીનું જૂનું સમીકરણ બદલાઈ શકે છે. અગાઉ અકાલી દળ લગભગ 94 બેઠકો અને ભાજપ 23 બેઠકો પર ચૂંટણી લડતી હતી. પરંતુ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ભાજપે પંજાબમાં પોતાનો સંગઠનાત્મક આધાર મજબૂત કર્યો છે. રાજકીય સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, આ વખતે ભાજપ 40થી 45 બેઠકો પર દાવો કરી શકે છે, જ્યારે બાકીની બેઠકો અકાલી દળને મળી શકે છે. જોકે આ અંગે બંને પક્ષ તરફથી કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી.
વિપક્ષના પ્રહાર શરૂ
સંભવિત ગઠબંધનની ચર્ચા બાદ વિપક્ષી પક્ષોએ પણ પ્રતિક્રિયા આપવાનું શરૂ કર્યું છે. અરવિંદ કેજરીવાલએ સંભવિત ગઠબંધનને રાજકીય તકવાદ ગણાવ્યો હતો. બીજી તરફ પંજાબ કોંગ્રેસના નેતાઓએ આરોપ લગાવ્યો કે ભાજપ અને અકાલી દળ ક્યારેય સંપૂર્ણપણે અલગ થયા જ નહોતા અને હવે ફરી સાથે આવવાની પ્રક્રિયા માત્ર ઔપચારિકતા છે.
હાલ કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત નથી
હાલ સુધી ભાજપ અથવા શિરોમણી અકાલી દળે ગઠબંધન અંગે કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરી નથી. જોકે વડાપ્રધાન મોદી અને સુખબીર બાદલ વચ્ચેની મુલાકાતને પંજાબ વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલાં મહત્વપૂર્ણ રાજકીય ઘટનાક્રમ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. આગામી દિવસોમાં બંને પક્ષો તરફથી કોઈ ઔપચારિક નિર્ણય આવે છે કે નહીં તેના પર સૌની નજર રહેશે.
