પશ્ચિમ બંગાળની રાજનીતિમાં હાલ ભારે ઉથલપાથલ જોવા મળી રહી છે. તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) સત્તાથી બહાર થયા પછી પાર્ટી પ્રમુખ Mamata Banerjee માટે નવા રાજકીય પડકારો ઊભા થયા છે. પાર્ટીના નિષ્કાસિત ધારાસભ્ય Ritabrata Banerjeeને લઈને એવી ચર્ચાઓ તેજ બની છે કે શું તેઓ મહારાષ્ટ્રમાં Eknath Shindeએ શિવસેનામાં જે રીતે બળવો કર્યો હતો, તેવી જ રાજકીય સ્ક્રિપ્ટ પશ્ચિમ બંગાળમાં લખી રહ્યા છે?
TMCમાં વધતી નારાજગી, નેતાઓ અને ધારાસભ્યોમાં અસંતોષ
રાજ્ય વિધાનસભા ચૂંટણીમાં પરાજય બાદ TMCમાં આંતરિક અસંતોષ સતત વધી રહ્યો છે. પાર્ટીના ઘણા નેતાઓ અને ધારાસભ્યો ખુલ્લેઆમ આરોપ મૂકી રહ્યા છે કે પાર્ટી જમીનથી દૂર થઈ ગઈ છે અને નેતૃત્વ પર પરિવારવાદ, અહંકાર તથા સંગઠન પર એકતરફી નિયંત્રણના આક્ષેપો લાગી રહ્યા છે. ખાસ કરીને Abhishek Banerjeeની ભૂમિકા અંગે પાર્ટીમાં ભારે ચર્ચા ચાલી રહી છે.અહેવાલો અનુસાર, TMCની આંતરિક બેઠકમાં ઘણા ધારાસભ્યો ગેરહાજર રહ્યા હતા. આ સ્થિતિએ પાર્ટી નેતૃત્વની પકડ નબળી પડી રહી હોવાના સંકેતો આપ્યા છે.
ઋતબ્રત બેનર્જીની સક્રિયતા વધતા રાજકીય અટકળો
પાર્ટી વિરોધી પ્રવૃત્તિઓના આરોપસર TMCમાંથી બહાર કરાયેલા ઋતબ્રત બેનર્જી અને સંદીપન સાહા હવે સતત સક્રિય જોવા મળી રહ્યા છે. બંનેએ કોલકાતાના ધારાસભ્ય હોસ્ટેલમાં અનેક TMC ધારાસભ્યો સાથે મુલાકાત કરી હોવાનું કહેવાય છે. આ મુલાકાતો પછી પશ્ચિમ બંગાળના રાજકીય વર્તુળોમાં ચર્ચા શરૂ થઈ છે કે પાર્ટીના અંદર એક નવો જૂથ ઊભો થઈ રહ્યો છે.રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે જો મોટી સંખ્યામાં ધારાસભ્યો અને સાંસદો ઋતબ્રત બેનર્જીના સમર્થનમાં જાય તો TMC માટે ગંભીર સંકટ ઊભું થઈ શકે છે. આ જ કારણસર તેમની તુલના એકનાથ શિંદે સાથે કરવામાં આવી રહી છે.
“પાર્ટી તોડવી નથી, TMC બચાવવી છે”
ઋતબ્રત બેનર્જી સાથે જોડાયેલા કેટલાક ધારાસભ્યોએ એવો દાવો કર્યો છે કે તેમનો હેતુ નવી પાર્ટી બનાવવાનો નથી. તેઓ TMCના ધ્વજ હેઠળ જ કામ કરવા માંગે છે, પરંતુ પાર્ટીના વર્તમાન નેતૃત્વ અને કાર્યપદ્ધતિ સામે અવાજ ઉઠાવી રહ્યા છે. તેમ છતાં, તેમની સતત બેઠકો અને વધતી લોકપ્રિયતા રાજકીય સમીકરણો બદલી શકે છે.
મમતા બેનર્જી માટે પડકારો વધી રહ્યા છે
TMCના ઘણા નેતાઓ માને છે કે ચૂંટણીમાં પરાજય બાદ પાર્ટીમાં આત્મમંથનની જરૂર છે. કેટલાક નેતાઓએ જાહેરમાં જ કહ્યું છે કે લાંબા સમય સુધી સત્તામાં રહેવાથી પાર્ટી સામાન્ય કાર્યકરો અને જનતાથી દૂર થઈ ગઈ છે. ભ્રષ્ટાચાર, ‘કટ-મની’ સંસ્કૃતિ અને સંગઠનાત્મક નબળાઈ જેવા મુદ્દાઓ પણ સામે આવી રહ્યા છે.આ પરિસ્થિતિમાં મમતા બેનર્જી માટે પાર્ટીને એકજૂટ રાખવી સૌથી મોટો પડકાર બની ગયો છે. રાજકીય નિરીક્ષકો માને છે કે જો બળવાખોરો વધુ મજબૂત બનશે તો પશ્ચિમ બંગાળમાં પણ મહારાષ્ટ્ર જેવી રાજકીય સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે.
કલકત્તા હાઈકોર્ટનો મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય
આ રાજકીય ખેંચતાણ વચ્ચે Ritabrata Banerjeeને પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા તરીકે માન્યતા મળેલી રહી છે. કલકત્તા હાઈકોર્ટે સ્પીકરના નિર્ણય પર રોક મૂકવાનો ઇનકાર કર્યો હતો, જેના કારણે ઋતબ્રત બેનર્જી હાલ માટે નેતા પ્રતિપક્ષના પદ પર યથાવત્ રહ્યા છે.
કોંગ્રેસમાં વિલયની અટકળો પણ તેજ
રાજકીય વર્તુળોમાં એવી અટકળો પણ ચાલી રહી છે કે TMCમાં વધતી મુશ્કેલીઓ વચ્ચે કોંગ્રેસ સાથે નજીક આવવાની ચર્ચાઓ થઈ રહી છે. જોકે આ અંગે કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત થઈ નથી, પરંતુ વિવિધ રાજકીય નિવેદનો અને તાજેતરના ઘટનાક્રમોને કારણે આ ચર્ચાઓને વેગ મળ્યો છે.
શું પશ્ચિમ બંગાળમાં મહારાષ્ટ્ર જેવી સ્થિતિ સર્જાશે?
મહારાષ્ટ્રમાં એકનાથ શિંદેએ શિવસેનામાં બળવો કરીને આખું રાજકીય સમીકરણ બદલી નાખ્યું હતું. પશ્ચિમ બંગાળમાં ઋતબ્રત બેનર્જીની વધતી સક્રિયતા અને TMCની આંતરિક અસંતોષની પરિસ્થિતિને જોતા હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું તેઓ પણ એ જ પ્રકારની રાજકીય રમત રમશે? હાલમાં સ્પષ્ટ જવાબ કોઈ પાસે નથી, પરંતુ બંગાળની રાજનીતિમાં આગામી દિવસોમાં મોટા ફેરફારો જોવા મળી શકે છે.
