ઉદ્ધવના ‘રામ રક્ષા’ આંદોલન પર એકનાથ શિંદેનો કટાક્ષ; મહારાષ્ટ્રમાં હિંદુત્વની રાજનીતિ ફરી ગરમાઈ
અયોધ્યા રામ મંદિર દાન વિવાદ વચ્ચે મહારાષ્ટ્રની રાજનીતિમાં શાબ્દિક યુદ્ધ તેજ, રામ રક્ષા આંદોલનને લઈને શિવસેના (UBT) અને શિંદે ગઠ વચ્ચે આક્ષેપ-પ્રત્યાઆક્ષેપોનો દોર : અયોધ્યા રામ મંદિરના દાનના સંચાલન અંગે ઉભા થયેલા વિવાદે હવે મહારાષ્ટ્રની રાજનીતિને નવી દિશા આપી છે. આ મુદ્દાને લઈને શિવસેના (ઉદ્ધવ બાલાસાહેબ ઠાકરે) દ્વારા શરૂ કરાયેલા ‘રામ રક્ષા આંદોલન’ બાદ રાજ્યમાં રાજકીય વાતાવરણ ગરમાયું છે. એક તરફ ઉદ્ધવ ઠાકરે આ મુદ્દે જવાબદારી નક્કી કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ મહારાષ્ટ્રના ઉપમુખ્યમંત્રી એકનાથ શિંદે અને ભાજપના નેતાઓ તેમના આંદોલનને રાજકીય સ્ટન્ટ ગણાવી રહ્યા છે.
તાજેતરના રાજકીય કાર્યક્રમ દરમિયાન એકનાથ શિંદેએ ઉદ્ધવ ઠાકરે પર કટાક્ષ કરતાં કહ્યું કે જો તેઓ ખરેખર સર્વપક્ષીય અભિયાન ચલાવવા માંગતા હોય તો સૌપ્રથમ કોંગ્રેસના નેતાઓ રાહુલ ગાંધી, સોનિયા ગાંધી અને સમાજવાદી પાર્ટીના અખિલેશ યાદવને આમંત્રણ આપવું જોઈએ. શિંદેએ આ નિવેદન દ્વારા ઉદ્ધવ ઠાકરેના મહાવિકાસ અઘાડીના સાથી પક્ષો અને તેમના હિંદુત્વના દાવા પર સવાલ ઉઠાવવાનો પ્રયાસ કર્યો. અયોધ્યા મંદિર દાન મુદ્દાને લઈને ઉદ્ધવ ઠાકરેએ મહારાષ્ટ્રભરમાં ‘રામ રક્ષા આંદોલન’ શરૂ કર્યું છે. તેમના કહેવા મુજબ ભગવાન શ્રીરામના નામે મળેલા દાન અંગે જો કોઈ અનિયમિતતા થઈ હોય તો તેની પારદર્શક તપાસ થવી જોઈએ અને જવાબદાર સામે કાર્યવાહી થવી જોઈએ. આંદોલન દરમિયાન ધાર્મિક પાઠ, પ્રાર્થના સભાઓ અને જનજાગૃતિ કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.
બીજી તરફ શિંદે ગઠ અને ભાજપના નેતાઓનો આરોપ છે કે ઉદ્ધવ ઠાકરે હિંદુ મતદારોને ફરી પોતાની તરફ આકર્ષવા માટે આ મુદ્દાનો રાજકીય ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. તેમનું કહેવું છે કે જે પક્ષે વર્ષો સુધી કોંગ્રેસ અને અન્ય ધર્મનિરપેક્ષ પક્ષો સાથે સરકાર ચલાવી હતી તે આજે હિંદુત્વની વાત કરીને લોકોમાં ગૂંચવણ ઊભી કરી રહ્યો છે. રાજકીય વિશ્લેષકોના મત અનુસાર, 2022માં શિવસેનાના વિભાજન પછી બંને જૂથો સતત પોતાને બાલાસાહેબ ઠાકરેના સાચા રાજકીય વારસદાર તરીકે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. હિંદુત્વનો મુદ્દો આ રાજકીય સ્પર્ધાનું મુખ્ય કેન્દ્ર બની ગયો છે. તેથી રામ મંદિર, ધાર્મિક આસ્થા અને હિંદુ મતદારો સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ પર બંને પક્ષો વધુ આક્રમક રીતે રાજકીય અભિયાન ચલાવી રહ્યા છે.
ઉદ્ધવ ઠાકરેનું કહેવું છે કે ભગવાન શ્રીરામ કરોડો લોકોની આસ્થાનું કેન્દ્ર છે અને તેમના નામે મળેલા દાન અંગે કોઈપણ પ્રકારની શંકા રહેવી ન જોઈએ. તેમણે દાવો કર્યો કે જો દાનના સંચાલન અંગે કોઈ ગેરરીતિ થઈ હોય તો તેની નિષ્પક્ષ તપાસ થવી જરૂરી છે.બીજી તરફ સત્તાધારી પક્ષનો દાવો છે કે આક્ષેપો રાજકીય પ્રેરિત છે, લોકોની ધાર્મિક ભાવનાઓનો ચૂંટણીલક્ષી ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે.નાગપુરમાં યોજાયેલા કાર્યક્રમને લઈને પણ રાજકીય ચર્ચા તેજ બની હતી. મંદિર ટ્રસ્ટે તમામ ભક્તોનું સ્વાગત કર્યું હતું, પરંતુ ધાર્મિક સ્થળોને રાજકીય મંચમાં ન ફેરવવાની અપીલ પણ કરી હતી. આ ઘટનાએ સમગ્ર વિવાદને વધુ ચર્ચાસ્પદ બનાવ્યો.દરમિયાન શિવસેના (UBT)ના નેતાઓએ મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસ સહિત અન્ય નેતાઓને પણ કાર્યક્રમમાં આમંત્રણ આપ્યું હતું. તેમનો દાવો હતો કે આ મુદ્દો કોઈ એક પક્ષનો નહીં પરંતુ ભગવાન શ્રીરામ પ્રત્યેની આસ્થા અને પારદર્શિતાનો છે.
રાજકીય નિષ્ણાતો માને છે કે આગામી સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણી અને ભવિષ્યની વિધાનસભા ચૂંટણીને ધ્યાનમાં રાખીને મહારાષ્ટ્રમાં હિંદુત્વ ફરી કેન્દ્રસ્થાને આવી રહ્યું છે. ભાજપ-શિંદે ગઠ અને ઉદ્ધવ ઠાકરે બંને હિંદુ મતદારો સુધી પોતાનો સંદેશ પહોંચાડવા પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.વિરોધ પક્ષોનું કહેવું છે કે ધાર્મિક મુદ્દાઓ કરતાં રોજગાર, મોંઘવારી, ખેતી અને વિકાસ જેવા પ્રશ્નો પર વધુ ચર્ચા થવી જોઈએ. જ્યારે સત્તાધારી પક્ષનો દાવો છે કે વિરોધ પક્ષ ધાર્મિક મુદ્દાઓનો ઉપયોગ રાજકીય લાભ માટે કરી રહ્યો છે.હાલ સુધી રામ મંદિર દાન વિવાદ અંગે સંબંધિત સત્તાવાર તપાસ અને તેના પરિણામો અંગે અંતિમ સ્થિતિ સ્પષ્ટ થઈ નથી. તેમ છતાં આ મુદ્દાએ મહારાષ્ટ્રની રાજનીતિમાં નવી ચર્ચા શરૂ કરી છે. આગામી દિવસોમાં બંને પક્ષો વધુ જાહેર સભાઓ અને અભિયાનો દ્વારા પોતાનો પક્ષ લોકો સમક્ષ મૂકે તેવી શક્યતા છે.
એકંદરે જોવામાં આવે તો રામ રક્ષા આંદોલન હવે માત્ર એક વિરોધ કાર્યક્રમ પૂરતું મર્યાદિત રહ્યું નથી. તે મહારાષ્ટ્રમાં હિંદુત્વ, રાજકીય વારસો અને જનસમર્થન વચ્ચેની નવી રાજકીય લડાઈનું પ્રતીક બની ગયું છે. હવે જોવાનું રહેશે કે આ મુદ્દો આવનારા સમયમાં રાજ્યની રાજકીય દિશાને કેટલો પ્રભાવિત કરે છે.
