દક્ષિણ અમેરિકાના દેશ વેનેઝુએલામાં બુધવારે સાંજે આવેલા પ્રચંડ ભૂકંપે ભારે વિનાશ સર્જ્યો છે. અમેરિકન ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય સર્વેક્ષણ (USGS)ના જણાવ્યા અનુસાર, માત્ર 40 સેકન્ડના અંતરાલમાં 7.1 અને 7.5ની તીવ્રતાના બે શક્તિશાળી ભૂકંપ આવ્યા હતા. આ વિનાશક આફત બાદ અનેક શહેરોમાં ઇમારતો ધરાશાયી થઈ ગઈ છે, હજારો લોકો બેઘર બન્યા છે અને મોટી જાનહાનિ થવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. USGS દ્વારા જારી કરાયેલા પ્રાથમિક અંદાજ મુજબ, આ ભૂકંપમાં મૃત્યુઆંક 10,000થી વધુ પહોંચી શકે છે. જોકે સત્તાવાર રીતે હજુ સુધી મૃતકો અને ઘાયલોની ચોક્કસ સંખ્યા જાહેર કરવામાં આવી નથી. બચાવ અને રાહત કામગીરી હજુ પણ યુદ્ધના ધોરણે ચાલી રહી છે.
ભૂકંપની શરૂઆત 7.1ની તીવ્રતાના આંચકાથી થઈ હતી. આ આંચકો મુખ્ય ભૂકંપ પહેલાંનો ફોરશૉક માનવામાં આવી રહ્યો છે. તેના માત્ર 40 સેકન્ડ બાદ 7.5ની તીવ્રતાનો વધુ શક્તિશાળી મુખ્ય ભૂકંપ આવ્યો હતો. ભૂકંપનું કેન્દ્રબિંદુ વેનેઝુએલાના ઉત્તર દરિયાકાંઠા નજીક નોંધાયું હતું. આ વિસ્તાર દેશની મહત્વની ઓઈલ રિફાઈનરીઓ માટે પણ જાણીતો છે. આ ધરતીકંપ એટલો શક્તિશાળી હતો કે તેના આંચકા વેનેઝુએલાની સરહદોથી ઘણી દૂર સુધી અનુભવાયા હતા. ઘટનાસ્થળથી આશરે 1700 કિલોમીટર દૂર આવેલા બ્રાઝિલના એમેઝોન વિસ્તારમાં પણ ધરા ધ્રુજી ઉઠી હતી. ત્યાં સુરક્ષાના ભાગરૂપે કેટલીક ઇમારતો ખાલી કરાવવામાં આવી હતી. રાજધાની કરાકસ સહિત દેશના અનેક વિસ્તારોમાં ભારે નુકસાનના અહેવાલ મળ્યા છે. અનેક બહુમાળી ઇમારતો પત્તાના મહેલની જેમ તૂટી પડી છે. રહેણાંક મકાનો, વેપારી સંકુલો અને દુકાનોને પણ ભારે નુકસાન થયું છે. લોકો પોતાની આંખો સામે ઇમારતો ધરાશાયી થતી જોઈ ભયભીત થઈ ગયા હતા.
ચશ્મદીદોના જણાવ્યા અનુસાર, ભૂકંપના થોડા જ સેકન્ડમાં અનેક ઇમારતોની દીવાલો તૂટી પડી હતી. ઘરો અને દુકાનોમાં રહેલો સામાન રસ્તાઓ પર વેરવિખેર થઈ ગયો હતો. કેટલાક વિસ્તારોમાં ધૂળના વિશાળ ગુબાર આકાશમાં ફેલાઈ ગયા હતા, જેના કારણે દૃશ્યતા પણ ઘટી ગઈ હતી. ભૂકંપના આંચકા અનુભવાતા જ હજારો લોકો પોતાના ઘરો, ઓફિસો અને વેપારિક સંકુલોમાંથી બહાર નીકળી ખુલ્લા મેદાનો અને રસ્તાઓ પર દોડી આવ્યા હતા. હાલ પણ ઘણા લોકો આફ્ટરશોકના ભયને કારણે ઘરોમાં પાછા ફરવા તૈયાર નથી. વેનેઝુએલાના ગૃહમંત્રી ડિયોસ્ડાડો કાબેયોએ જણાવ્યું છે કે કરાકસના અલ્તામીરા વિસ્તાર સહિત કેટલાક વિસ્તારોમાં સૌથી વધુ નુકસાન થયું છે. તેમણે લોકોને અપીલ કરી છે કે જ્યાં સુધી સત્તાવાર રીતે સુરક્ષિત જાહેર ન કરવામાં આવે ત્યાં સુધી ક્ષતિગ્રસ્ત ઇમારતોમાં પ્રવેશ ન કરે. સતત આવતા આફ્ટરશોક્સના કારણે નબળી પડી ગયેલી ઇમારતો ગમે ત્યારે ધરાશાયી થઈ શકે છે.
ભૂકંપ બાદ સંચાર વ્યવસ્થા પણ ખોરવાઈ ગઈ છે. ઘણા વિસ્તારોમાં મોબાઇલ નેટવર્ક અને ઇન્ટરનેટ સેવાઓ બંધ થઈ જતાં લોકો પોતાના પરિવારજનો અને સ્વજનોનો સંપર્ક કરી શકતા નથી. આ સ્થિતિએ લોકોની ચિંતા વધુ વધારી દીધી છે. બચાવ કામગીરીમાં સેના, પોલીસ, ફાયર બ્રિગેડ અને સ્વયંસેવક સંસ્થાઓને જોડવામાં આવી છે. કાટમાળ નીચે ફસાયેલા લોકોને બહાર કાઢવા માટે સતત કામગીરી ચાલી રહી છે. હોસ્પિટલોને પણ એલર્ટ પર રાખવામાં આવી છે અને ઘાયલોને તાત્કાલિક સારવાર આપવામાં આવી રહી છે. ગૃહમંત્રીએ વાહનચાલકોને ખાસ અપીલ કરી છે કે એમ્બ્યુલન્સ, ફાયર બ્રિગેડ અને રાહત સામગ્રી લઈ જતા વાહનોને રસ્તામાં પ્રાથમિકતા આપે. સાથે જ લોકોને બાળકો, વૃદ્ધો અને ખાસ સંભાળની જરૂરિયાત ધરાવતા લોકોની મદદ કરવા માટે પણ અનુરોધ કરવામાં આવ્યો છે. ભૂકંપ બાદ અમેરિકાના પેસિફિક સુનામી વોર્નિંગ સેન્ટરે શરૂઆતમાં પ્યુર્ટો રિકો અને વર્જિન આઇલેન્ડ્સ માટે સુનામીની ચેતવણી જાહેર કરી હતી. જોકે બાદમાં વૈજ્ઞાનિક વિશ્લેષણ પછી આ ચેતવણી પાછી ખેંચી લેવામાં આવી હતી. હાલ કોઈ સુનામીનો ખતરો નથી તેમ સત્તાવાર રીતે જણાવાયું છે.
આ દરમિયાન વેનેઝુએલાના વિરોધ પક્ષના નેતા મારિયા કોરિના મચાદોએ સોશિયલ મીડિયા મારફતે દેશવાસીઓને શાંતિ, ધીરજ અને એકતા જાળવવા અપીલ કરી છે. તેમણે આ મુશ્કેલ સમયમાં એકબીજાની મદદ કરવા અને અફવાઓથી દૂર રહેવાની પણ સલાહ આપી છે. બીજી તરફ, પડોશી દેશો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય પણ વેનેઝુએલાની મદદ માટે આગળ આવ્યા છે. મેક્સિકોના વિદેશ મંત્રાલયે વેનેઝુએલાના લોકો પ્રત્યે સહાનુભૂતિ વ્યક્ત કરી છે અને જરૂર પડે તો મદદ માટે તૈયાર હોવાનું જણાવ્યું છે. આપત્તિના કલાકો વીતી ગયા હોવા છતાં સત્તાવાર મૃત્યુઆંક જાહેર કરવામાં વિલંબ થતાં સ્થાનિક રાજકારણીઓ અને લોકોમાં અસંતોષ જોવા મળી રહ્યો છે. કેટલાક રાજકીય નેતાઓએ સરકાર પર માહિતી છુપાવવાનો આરોપ લગાવ્યો છે અને વધુ પારદર્શિતા રાખવાની માંગ કરી છે. હાલ સમગ્ર દેશ બચાવ અને રાહત કામગીરીમાં વ્યસ્ત છે. હજારો લોકો હજુ પણ પોતાના પરિવારજનોની શોધમાં છે, જ્યારે અનેક વિસ્તારોમાં કાટમાળ હટાવવાની કામગીરી ચાલુ છે. આગામી દિવસોમાં જાનહાનિ અને નુકસાનના વધુ ચોક્કસ આંકડા સામે આવે તેવી શક્યતા છે. વેનેઝુએલાએ છેલ્લા ઘણા વર્ષોમાં જોયેલી આ સૌથી ભયાનક કુદરતી આફતોમાંની એક માનવામાં આવી રહી છે.
