ઉત્તર પ્રદેશના મેરઠ જિલ્લાના ખરખૌદા વિસ્તારમાં આવેલી એક જૂની જમા મસ્જિદને લઈને મોટો વિવાદ ઉભો થયો છે. રાજસ્વ વિભાગ દ્વારા કરવામાં આવેલી જમીનની માપણીમાં મસ્જિદનો ભાગ પોલીસ સ્ટેશનની જમીન પર હોવાનું સામે આવતા પોલીસ પ્રશાસને મસ્જિદના ઇમામને નોટિસ ફટકારી છે. નોટિસમાં 7 દિવસની અંદર માલિકીના દસ્તાવેજો રજૂ કરવા અને કથિત ગેરકાયદે બાંધકામ અંગે સ્પષ્ટતા કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
શું છે સમગ્ર મામલો?
ખરખૌદા પોલીસ સ્ટેશન પરિસરમાં આવેલી જમા મસ્જિદ સ્થાનિક લોકોમાં “થાને વાળી મસ્જિદ” તરીકે જાણીતી છે. તાજેતરમાં રાજસ્વ વિભાગે પોલીસ સ્ટેશનની જમીનની સત્તાવાર માપણી કરી હતી. આ માપણી દરમિયાન જાણવા મળ્યું કે મસ્જિદનો બાંધકામ પોલીસ સ્ટેશન માટે નોંધાયેલી જમીનના એક ભાગ પર આવેલો છે. ત્યારબાદ પોલીસ વિભાગે મામલો ગંભીરતાથી લઈને કાર્યવાહી શરૂ કરી છે.
રાજસ્વ વિભાગની રિપોર્ટમાં શું સામે આવ્યું?
અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ ખરખૌદા પોલીસ સ્ટેશન બ્રિટિશ શાસનકાળ પહેલાંથી અસ્તિત્વમાં છે. રાજસ્વ રેકોર્ડમાં ખસરા નંબર 1217 હેઠળ આશરે 6,450 ચોરસ મીટર જમીન પોલીસ સ્ટેશનના નામે નોંધાયેલી છે. તાજેતરની માપણીમાં જાણવા મળ્યું કે મસ્જિદનો એક ભાગ આ જ જમીન પર આવેલો છે. રાજસ્વ વિભાગે તેની રિપોર્ટ પોલીસને સોંપી છે, જેના આધારે આગળની કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.
ઇમામને અપાઈ 7 દિવસની મુદત
કિઠૌર સર્કલ ઓફિસર પ્રમોદ કુમાર સિંહના જણાવ્યા અનુસાર, કાયદાકીય પ્રક્રિયાના ભાગરૂપે મસ્જિદના ઇમામ અબ્દુલ ગફ્ફારને નોટિસ આપવામાં આવી છે. તેમાં 7 દિવસની અંદર માલિકી સંબંધિત દસ્તાવેજો રજૂ કરવા અને જો બાંધકામ ગેરકાયદેસર હોય તો તેને દૂર કરવાની કાર્યવાહી અંગે જવાબ આપવા કહેવામાં આવ્યું છે.પોલીસનું કહેવું છે કે નોટિસ આપ્યા બાદ હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર જવાબ મળ્યો નથી. જો નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં યોગ્ય દસ્તાવેજો રજૂ નહીં થાય તો કાયદા મુજબ આગળની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
ઇમામનો દાવો: જમીન વકફ બોર્ડની છે
બીજી તરફ મસ્જિદના ઇમામ અબ્દુલ ગફ્ફારે પોલીસના દાવાઓને નકારી કાઢ્યા છે. તેમનું કહેવું છે કે વર્ષ 1985માં આ જમીન વકફ બોર્ડના નામે નોંધાઈ ચૂકી હતી અને તેના સંબંધિત દસ્તાવેજો તેમની પાસે ઉપલબ્ધ છે. ઇમામના જણાવ્યા અનુસાર આ તમામ દસ્તાવેજો પોલીસને સોંપી દેવામાં આવ્યા છે અને મસ્જિદ કાયદેસર રીતે વકફ સંપત્તિ પર આવેલી છે.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે મસ્જિદ ખૂબ જૂની છે અને સદીઓથી અસ્તિત્વમાં છે. સમયગાળા દરમિયાન જમીનના દસ્તાવેજી કરણની પ્રથા આજની જેમ વ્યવસ્થિત નહોતી, જેના કારણે ઘણા ઐતિહાસિક ધાર્મિક સ્થળો અંગે આવા વિવાદો ઉભા થતા હોય છે.
પોલીસ અધિકારીઓનું શું કહેવું છે?
ગ્રામીણ પોલીસ અધિક્ષક અભિજીત કુમારે જણાવ્યું કે મસ્જિદ ઘણા વર્ષોથી અસ્તિત્વમાં છે, પરંતુ તાજેતરની જમીન માપણી દરમિયાન આ મુદ્દો સામે આવ્યો છે. હાલ માત્ર નોટિસ આપવામાં આવી છે અને કાયદાકીય પ્રક્રિયા અનુસાર આગળના પગલાં ભરવામાં આવશે.પોલીસ સ્ટેશનના અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કાર્યવાહી કોઈ ધાર્મિક કારણોસર નહીં પરંતુ જમીનના રેકોર્ડ અને રાજસ્વ વિભાગની રિપોર્ટના આધારે કરવામાં આવી રહી છે.
સ્થાનિક વિસ્તારમાં ચર્ચા અને ચિંતા
મસ્જિદને આપવામાં આવેલી નોટિસ બાદ સમગ્ર ખરખૌદા વિસ્તારમાં ચર્ચાનો માહોલ છે. સ્થાનિક મુસ્લિમ સમાજમાં ચિંતા અને અસંતોષ જોવા મળી રહ્યો છે. લોકોનું કહેવું છે કે મસ્જિદ વર્ષોથી અહીં આવેલી છે અને અત્યાર સુધી કોઈએ તેની માલિકી અંગે સવાલ ઉઠાવ્યો નહોતો.બીજી તરફ કેટલાક લોકોનું માનવું છે કે જો જમીન ખરેખર સરકારી રેકોર્ડમાં પોલીસ સ્ટેશનની હોય તો મામલાની નિષ્પક્ષ તપાસ થવી જોઈએ અને કાયદા મુજબ નિર્ણય લેવો જોઈએ. હાલમાં સમગ્ર વિસ્તાર પ્રશાસનની આગામી કાર્યવાહી પર નજર રાખી રહ્યો છે.
વકફ સંપત્તિ અને સરકારી જમીનનો વિવાદ
આ કેસ માત્ર મસ્જિદ સુધી મર્યાદિત નથી. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ઉત્તર પ્રદેશમાં વકફ સંપત્તિ અને સરકારી જમીન સંબંધિત અનેક વિવાદો સામે આવ્યા છે. ઘણી જગ્યાએ રાજસ્વ વિભાગ દ્વારા માપણી કરીને સરકારી જમીન પર થયેલા કથિત કબજાઓની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. જોકે દરેક કેસમાં અંતિમ નિર્ણય દસ્તાવેજો, રેકોર્ડ અને કોર્ટની પ્રક્રિયા પર આધારિત રહે છે.હાલ સમગ્ર મામલો દસ્તાવેજોની ચકાસણીના તબક્કામાં છે. જો ઇમામ દ્વારા રજૂ કરાયેલા વકફ બોર્ડના દસ્તાવેજો માન્ય ઠરે તો મસ્જિદનો દાવો મજબૂત બની શકે છે. બીજી તરફ જો રાજસ્વ વિભાગની નોંધો અને પોલીસના દાવા સાચા સાબિત થાય તો પ્રશાસન ગેરકાયદેસર બાંધકામ દૂર કરવા માટે કાર્યવાહી કરી શકે છે.
મેરઠના ખરખૌદા પોલીસ સ્ટેશન પરિસરમાં આવેલી જમા મસ્જિદને લઈને ઉભો થયેલો વિવાદ હાલમાં ઉત્તર પ્રદેશમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. એક તરફ રાજસ્વ વિભાગ અને પોલીસ સ્ટેશનની જમીન હોવાનો દાવો છે, તો બીજી તરફ મસ્જિદ પક્ષ વકફ બોર્ડની માલિકી દર્શાવતા દસ્તાવેજોની વાત કરી રહ્યો છે. જો કે આગામી દિવસોમાં દસ્તાવેજોની તપાસ અને પ્રશાસનની કાર્યવાહી બાદ જ સ્પષ્ટ થશે કે જમીનનો કાયદેસર માલિક કોણ છે અને મસ્જિદનું ભવિષ્ય શું રહેશે.
