સરકાર સીમાંકન બિલ પર ચર્ચા કરવા માટે ૧૬ થી ૧૮ ઓગસ્ટ દરમિયાન સંસદનું ખાસ સત્ર બોલાવી શકે છે. આ સંદર્ભમાં કેન્દ્રીય મંત્રી કિરેન રિજિજુએ બુધવારે સંસદમાં રાહુલ ગાંધી અને પ્રિયંકા ગાંધી સાથે લગભગ ૫૦ મિનિટ સુધી બેઠક કરી હતી. આ બેઠક સીમાંકન બિલ માટે સંસદનું ખાસ સત્ર બોલાવવાના પ્રસ્તાવ પર કેન્દ્રિત હતી. સૂત્રો સૂચવે છે કે સરકાર ૧૫ ઓગસ્ટ પછી ખાસ સત્ર બોલાવી શકે છે.
અગાઉ વિપક્ષી સાંસદોએ સંસદ સંકુલની અંદર વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું. સૂત્રોચ્ચાર કરતા રાહુલ ગાંધી અને મલ્લિકાર્જુન ખડગે સહિત વિપક્ષી સાંસદોએ ગાંધી પ્રતિમાથી મકર દ્વાર સુધી કૂચ કરી. ૨૦ જુલાઈના રોજ જંતર-મંતર પર વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓ પર થયેલા લાઠીચાર્જ અને રામ મંદિરમાં પ્રસાદની ચોરી અંગે વિપક્ષી સાંસદો સરકાર પર નિશાન સાધી રહ્યા છે. તેઓ ગૃહમંત્રી અમિત શાહને સંસદમાં આવીને જવાબ આપવાની માંગ કરી રહ્યા છે. આ મુદ્દાઓ પર લોકસભા અને રાજ્યસભા બંનેમાં વિપક્ષી સાંસદો હોબાળો મચાવી રહ્યા છે.
સરકાર રાજકીય પક્ષોનો સંપર્ક કરી રહી છે
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર સરકાર 16-18 ઓગસ્ટના રોજ યોજાનાર ખાસ સત્ર દરમિયાન સીમાંકન બિલ પર ચર્ચા કરવા અને તેને પસાર કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. પરિણામે સરકાર બિલ પર વ્યાપક સર્વસંમતિ બનાવવા માટે વિવિધ રાજકીય પક્ષોનો સંપર્ક કરી રહી છે.
સૂત્રો જણાવે છે કે સંસદીય બાબતોના મંત્રી કિરેન રિજિજુને સંસદીય ગતિરોધ તોડવા માટે રાહુલ અને પ્રિયંકા ગાંધી સાથે વાત કરવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે ત્યારે આ મુદ્દા પર અન્ય વિપક્ષી પક્ષો સાથે વાતચીત શરૂ કરવાનું કાર્ય કેન્દ્રીય મંત્રીઓ પ્રહલાદ જોશી, પીયૂષ ગોયલ, અર્જુન રામ મેઘવાલ અને એલ. મુરુગનને સોંપવામાં આવ્યું છે. આ નેતાઓ વિવિધ વિપક્ષી પક્ષોના નેતાઓ સાથે ચર્ચા કરશે.
આવતા અઠવાડિયે FCRA સુધારા બિલ રજૂ કરવાની તૈયારી
વધુમાં સરકાર આવતા અઠવાડિયે સંસદમાં વિદેશી યોગદાન (નિયમન) સુધારા બિલ, 2026 રજૂ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. આ બિલ વિદેશી યોગદાનને નિયંત્રિત કરતા હાલના કાયદામાં સુધારાનો પ્રસ્તાવ મૂકે છે. જોકે સરકારે હજુ સુધી ખાસ સત્રની તારીખ અને કાર્યસૂચિ અંગે કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરી નથી. તેમ છતાં સૂત્રો સૂચવે છે કે આ બાબતે આગામી દિવસોમાં ઔપચારિક નિર્ણય લેવામાં આવી શકે છે.
એ નોંધનીય છે કે કોંગ્રેસ પક્ષનું વલણ પહેલાથી જ સ્પષ્ટ છે: તે સીમાંકન બિલનો વિરોધ કરશે. સંસદના ચોમાસુ સત્ર પહેલા યોજાયેલી કોંગ્રેસ સંસદીય પક્ષની બેઠક દરમિયાન પાર્ટીએ નિર્ણય લીધો હતો કે જો સરકાર સીમાંકન બિલ રજૂ કરે તો તેનો વિરોધ કરવામાં આવશે.
સીમાંકન બિલ શું છે?
લોકસભા અને રાજ્ય વિધાનસભાઓમાં મહિલાઓ માટે 33 ટકા અનામત આપવાની દિશામાં સરકારે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. આ પહેલના ભાગ રૂપે સરકાર સંસદમાં સીમાંકન સંબંધિત જોગવાઈઓ ધરાવતું બિલ ફરીથી રજૂ કરવાનો ઇરાદો ધરાવે છે, જેનો હેતુ સંસદના સભ્યો (સાંસદો) અને વિધાનસભાના સભ્યો (ધારાસભ્યો) ની સંખ્યા વધારવાનો છે. આ બિલ હેઠળ બંધારણીય સુધારા બાદ, લોકસભામાં સભ્યોની સંખ્યા 543 થી વધીને 850 થશે. આમાંથી 815 બેઠકો રાજ્યોને ફાળવવામાં આવશે જ્યારે 35 બેઠકો કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો માટે અનામત રાખવામાં આવશે. આ બિલ પસાર થાય તે માટે બંધારણની કલમ 81 માં સુધારો કરવાનો પ્રસ્તાવ રજૂ કરવામાં આવ્યો છે.
એપ્રિલમાં પણ ખાસ સત્ર બોલાવવામાં આવ્યું હતું; બિલ પસાર થઈ શક્યું ન હતું
સરકારે અગાઉ 16 થી 18 એપ્રિલ સુધી સંસદનું ત્રણ દિવસનું ખાસ સત્ર બોલાવ્યું હતું. તે સત્ર દરમિયાન બંધારણ (સીમાંકન સુધારો) બિલ, 131મો બંધારણ સુધારો બિલ અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો કાયદા (સુધારા) બિલ પર ચર્ચા થઈ હતી. 131મા બંધારણ સુધારા બિલ પર મતદાન 18 એપ્રિલે થયું હતું પરંતુ સરકાર લોકસભામાં તેનો માર્ગ સુરક્ષિત કરવામાં નિષ્ફળ રહી. પરિણામે સરકારે અન્ય બે બિલ રજૂ કર્યા ન હતા.
