કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા, પ્રખ્યાત શિક્ષણવિદ, પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતા અને પશ્ચિમ બંગાળના ભૂતપૂર્વ રાજ્યપાલ ડૉ. ડી.વાય. પાટીલનું મંગળવારે મહારાષ્ટ્રના કોલ્હાપુર સ્થિત તેમના નિવાસસ્થાને લાંબી બીમારી બાદ નિધન થયું છે. તેઓ 92 વર્ષના હતા. તેમના નિધનથી રાજકીય, શૈક્ષણિક અને સામાજિક ક્ષેત્રમાં શોકની લાગણી પ્રસરી ગઈ છે. તેમના પરિવારમાં પુત્રો છે, જેમાં મહારાષ્ટ્રના પૂર્વ મંત્રી અને કોંગ્રેસના નેતા સતેજ પાટીલનો પણ સમાવેશ થાય છે.
ડૉ. ડી.વાય. પાટીલ માત્ર રાજકારણી જ નહીં પરંતુ દેશના અગ્રણી શિક્ષણવિદ તરીકે પણ જાણીતા હતા. તેમણે શિક્ષણ, આરોગ્ય અને સમાજસેવાના ક્ષેત્રમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું હતું. તેમના દ્વારા સ્થાપિત ડી.વાય. પાટીલ ગ્રુપ ઓફ ઇન્સ્ટિટ્યુશન્સ અને ડી.વાય. પાટીલ યુનિવર્સિટી આજે દેશની જાણીતી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં સ્થાન ધરાવે છે. મેડિકલ, એન્જિનિયરિંગ, મેનેજમેન્ટ સહિત અનેક ક્ષેત્રોમાં ઉચ્ચ શિક્ષણની સુવિધા ઉપલબ્ધ કરાવવામાં તેમનો મહત્વનો ફાળો રહ્યો હતો.
તેમના નિધન બાદ દેશભરના રાજકીય નેતાઓએ શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરી હતી. મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસે તેમના નિધનને અત્યંત દુઃખદ ગણાવતાં જણાવ્યું કે ડૉ. ડી.વાય. પાટીલ એક દૂરંદેશી વ્યક્તિત્વ હતા, જેમણે શિક્ષણ ક્ષેત્રમાં પરિવર્તન લાવ્યું અને સામાન્ય વિદ્યાર્થીઓ માટે નવી તકો ઊભી કરી. તેમણે કહ્યું કે તેમના નિધનથી દેશે એક મહાન શિક્ષણપ્રેમી અને સમાજસેવક ગુમાવ્યો છે.
નાયબ મુખ્યમંત્રી એકનાથ શિંદેએ પણ તેમને શ્રદ્ધાંજલિ પાઠવતા જણાવ્યું કે ડૉ. પાટીલે માત્ર શૈક્ષણિક સંસ્થાઓની સ્થાપના જ કરી નહોતી, પરંતુ ગુણવત્તાસભર અને સર્વાંગી શિક્ષણના મૂલ્યોને પણ મજબૂત બનાવ્યા હતા. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે બિહાર, ત્રિપુરા અને પશ્ચિમ બંગાળના રાજ્યપાલ તરીકે તેમણે પોતાના કાર્યકાળ દરમિયાન રાજ્યપાલ પદની પ્રતિષ્ઠા વધારી હતી.
રાષ્ટ્રવાદી કોંગ્રેસ પાર્ટી (શરદ પવાર જૂથ)ના પ્રમુખ શરદ પવારે પણ તેમના નિધન પર શોક વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું કે મહારાષ્ટ્રે એક દ્રષ્ટિવાન અને સમાજ માટે સમર્પિત નેતાને ગુમાવ્યો છે. શિક્ષણ, આરોગ્ય, રમતગમત અને સમાજસેવાના ક્ષેત્રમાં તેમનું યોગદાન આવનારી અનેક પેઢીઓ માટે પ્રેરણારૂપ રહેશે. ભૂતપૂર્વ કેન્દ્રીય મંત્રી સુરેશ પ્રભુએ પણ ડૉ. ડી.વાય. પાટીલને યાદ કરતાં જણાવ્યું કે તેઓ એવા શિક્ષણવિદ હતા જેમની દ્રષ્ટિએ હજારો વિદ્યાર્થીઓના જીવનમાં સકારાત્મક પરિવર્તન લાવ્યું. તેમણે કહ્યું કે ડૉ. પાટીલની સાદગી, નમ્રતા અને જાહેર સેવા પ્રત્યેની નિષ્ઠા હંમેશા યાદ રહેશે.
બિહારના મુખ્યમંત્રી સમ્રાટ ચૌધરીએ પણ તેમના અવસાનને દુઃખદ ગણાવ્યું. તેમણે જણાવ્યું કે શિક્ષણ, આરોગ્ય અને જાહેર જીવનમાં ડૉ. ડી.વાય. પાટીલનું યોગદાન દેશ માટે અમૂલ્ય છે. તેમણે શોકસંતપ્ત પરિવારને સંવેદના પાઠવી અને કહ્યું કે તેમનું પ્રેરણાદાયી જીવન હંમેશા લોકો માટે માર્ગદર્શક બની રહેશે. કોલ્હાપુરમાં જન્મેલા ડૉ. ડી.વાય. પાટીલે પોતાના જાહેર જીવનની શરૂઆત રાજકારણથી કરી હતી. વર્ષ 1967થી 1978 દરમિયાન તેઓ ધારાસભ્ય રહ્યા હતા. ત્યારબાદ તેમણે શિક્ષણ ક્ષેત્રે કાર્ય કરવાની દિશામાં આગળ વધીને અનેક શૈક્ષણિક સંસ્થાઓની સ્થાપના કરી. તેમના પ્રયાસોથી હજારો વિદ્યાર્થીઓને ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવવાની તક મળી.
ડૉ. પાટીલે ત્રિપુરા અને બિહારના રાજ્યપાલ તરીકે પણ સેવા આપી હતી. ઉપરાંત તેમણે પશ્ચિમ બંગાળના રાજ્યપાલનો વધારાનો હવાલો પણ સંભાળ્યો હતો. જાહેર સેવા અને શિક્ષણ ક્ષેત્રે તેમના મહત્વપૂર્ણ યોગદાનને ધ્યાનમાં રાખીને ભારત સરકારે તેમને પદ્મશ્રી પુરસ્કારથી સન્માનિત કર્યા હતા. ડૉ. ડી.વાય. પાટીલનું સમગ્ર જીવન શિક્ષણના પ્રસાર, સમાજસેવા અને જાહેર જીવન માટે સમર્પિત રહ્યું. તેમના નિધનથી દેશે એક એવા વ્યક્તિત્વને ગુમાવ્યું છે જેમણે રાજકારણની સાથે શિક્ષણ અને સમાજ વિકાસમાં પણ અવિસ્મરણીય યોગદાન આપ્યું.
