દિલ્હીના માલવીય નગર વિસ્તારમાં થયેલી દુર્ઘટના બાદ હવે દિલ્હી મહાનગર પાલિકા (MCD) અને પ્રશાસન એક્શનમાં આવી ગયું છે. ગેરકાયદે બાંધકામો અને બિલ્ડિંગ નિયમોના ભંગ સામે કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી છે. MCDએ શહેરના વિવિધ વિસ્તારોમાં અભિયાન ચલાવીને અત્યાર સુધીમાં 29 ગેરકાયદે ઇમારતોને સીલ કરી દીધી છે. પ્રશાસનનું કહેવું છે કે જાહેર સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનાર કોઈ પણ બિલ્ડર કે મિલકત માલિક સામે કડક પગલાં લેવામાં આવશે. માલવીય નગરમાં બનેલી દુર્ઘટનાએ ફરી એકવાર દિલ્હીમાં ઝડપથી વધી રહેલા ગેરકાયદે બાંધકામો, સાથે જ બિન અનુમોદિત ઇમારતોના મુદ્દાને ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવી દીધો છે. ઘટનાના પગલે MCDએ શહેરવ્યાપી સર્વે અને તપાસ શરૂ કરી છે.
શું હતી માલવીય નગરની દુર્ઘટના?
તાજેતરમાં માલવીય નગર વિસ્તારમાં એક ઇમારત સાથે જોડાયેલી ગંભીર ઘટના સામે આવી હતી, જેના કારણે સ્થાનિક લોકોમાં ભયનો માહોલ સર્જાયો હતો. પ્રાથમિક તપાસમાં સામે આવ્યું કે બાંધકામ દરમિયાન અનેક નિયમોનું પાલન કરવામાં આવ્યું ન હતું.દુર્ઘટના બાદ સ્થાનિક રહેવાસીઓએ લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા ગેરકાયદે બાંધકામો અંગે ફરિયાદો કરી હતી. આ ફરિયાદોને ધ્યાનમાં રાખીને MCD અને અન્ય સંબંધિત વિભાગોએ કાર્યવાહી શરૂ કરી હતી.
29 ઇમારતો સીલ
MCDના અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે તપાસ દરમિયાન અનેક ઇમારતોમાં મંજૂરી વગર વધારાના માળ બાંધવામાં આવ્યા હતા અથવા બાંધકામ નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરવામાં આવ્યું હતું.અભિયાન દરમિયાન અત્યાર સુધીમાં 29 ઇમારતોને સીલ કરવામાં આવી છે. આ ઇમારતોમાં રહેણાંક અને વ્યાવસાયિક બંને પ્રકારની મિલકતોનો સમાવેશ થાય છે. અધિકારીઓનું કહેવું છે કે આ કાર્યવાહી માત્ર શરૂઆત છે અને આગામી દિવસોમાં વધુ ઇમારતો સામે પણ પગલાં લેવામાં આવી શકે છે.
કયા વિસ્તારોમાં ચાલી રહી છે કાર્યવાહી?
માલવીય નગર સિવાય દક્ષિણ દિલ્હી અને અન્ય કેટલાક વિસ્તારોમાં પણ તપાસ ચાલી રહી છે. MCDની ટીમો સ્થળ પર જઈને બિલ્ડિંગ પ્લાન, મંજૂરી અને વાસ્તવિક બાંધકામ વચ્ચેની તુલના કરી રહી છે. જે ઇમારતોમાં ગંભીર અનિયમિતતા જોવા મળી રહી છે ત્યાં સીલિંગ, નોટિસ અને જરૂરી હોય ત્યાં તોડફોડ જેવી કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે.
ગેરકાયદે બાંધકામ કેમ બન્યું મોટું પડકાર?
દિલ્હીમાં છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી ગેરકાયદે બાંધકામનો મુદ્દો ગંભીર સમસ્યા તરીકે ઉભરી રહ્યો છે. શહેરમાં જમીનની ઊંચી કિંમતો અને ઝડપી શહેરીકરણને કારણે ઘણા વિસ્તારોમાં બિલ્ડરો દ્વારા નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરીને વધારાના માળ અથવા અનધિકૃત માળખાં ઉભા કરવામાં આવ્યા છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં ઇમારતોમાં જરૂરી સલામતી ધોરણોનું પાલન કરવામાં આવતું નથી, જેના કારણે આગ, ધરાશાયી થવા અથવા અન્ય દુર્ઘટનાઓનું જોખમ વધી જાય છે.
MCDનું કડક વલણ
MCDએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હવે કોઈપણ પ્રકારની બેદરકારી સહન કરવામાં આવશે નહીં. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર તમામ ઝોનને સંવેદનશીલ વિસ્તારોની ઓળખ કરીને કાર્યવાહી ઝડપી બનાવવા સૂચના આપવામાં આવી છે. જે ઇમારતોમાં ગેરકાયદે બાંધકામ ચાલુ હશે ત્યાં તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. ઉપરાંત સંબંધિત અધિકારીઓની જવાબદારી પણ નક્કી કરવામાં આવશે.
રહેવાસીઓમાં મિશ્ર પ્રતિક્રિયા
કાર્યવાહી બાદ કેટલાક સ્થાનિક લોકોએ પ્રશાસનના પગલાંનું સ્વાગત કર્યું છે. તેમનું કહેવું છે કે ગેરકાયદે બાંધકામો લાંબા સમયથી જોખમ ઊભું કરી રહ્યા હતા અને સમયસર કાર્યવાહી જરૂરી હતી. જોકે કેટલાક મિલકત માલિકોનું કહેવું છે કે તેમને પૂરતો સમય આપવામાં આવવો જોઈએ અને નિયમિતીકરણની તક મળવી જોઈએ.
સુરક્ષા નિષ્ણાતો શું કહે છે?
બાંધકામ અને શહેરી વિકાસ ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ગેરકાયદે બાંધકામ માત્ર કાયદાકીય મુદ્દો નથી, પરંતુ જાહેર સુરક્ષાનો પ્રશ્ન છે.તેમના મતે દરેક ઇમારત માટે સ્ટ્રક્ચરલ સલામતી, આગ નિવારણ વ્યવસ્થા અને મંજૂર નકશાનું પાલન અત્યંત જરૂરી છે. જો આ ધોરણોનું પાલન ન થાય તો મોટી દુર્ઘટનાઓ સર્જાઈ શકે છે.
સરકાર પર પણ ઉઠ્યા સવાલ
વિરોધ પક્ષો અને કેટલાક સામાજિક સંગઠનોએ સવાલ ઉઠાવ્યો છે કે ગેરકાયદે બાંધકામો એક દિવસમાં ઉભા થયા નથી. વર્ષો સુધી આ પ્રકારની પ્રવૃત્તિઓ ચાલતી રહી ત્યારે સંબંધિત વિભાગોએ સમયસર કાર્યવાહી કેમ ન કરી? તેમનું કહેવું છે કે માત્ર દુર્ઘટના બાદ જ એક્શન લેવું પૂરતું નથી, પરંતુ નિયમિત દેખરેખ અને જવાબદારી નક્કી કરવી પણ જરૂરી છે.
આગળ શું થશે?
MCDએ શહેરના વિવિધ વિસ્તારોમાં વિશેષ સર્વે શરૂ કર્યો છે. જ્યાં પણ બિલ્ડિંગ નિયમોના ભંગના કેસ સામે આવશે ત્યાં કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.સાથે જ ગેરકાયદે બાંધકામોમાં સંડોવાયેલા બિલ્ડરો અને સંબંધિત લોકો સામે કાયદાકીય કાર્યવાહી કરવાની પ્રક્રિયા પણ શરૂ કરવામાં આવી રહી છે.
હાલની સ્થિતિ
માલવીય નગર દુર્ઘટના બાદ દિલ્હી પ્રશાસન અને MCD સંપૂર્ણપણે હરકતમાં આવી ગયા છે. અત્યાર સુધીમાં લગભગ 29 ઇમારતોને સીલ કરવામાં આવી છે અને વધુ ઇમારતોની તપાસ ચાલી રહી છે. પ્રશાસનનું કહેવું છે કે શહેરમાં જાહેર સુરક્ષા સાથે કોઈપણ પ્રકારનો સમાધાન કરવામાં આવશે નહીં. આ કાર્યવાહીથી સ્પષ્ટ સંદેશ આપવામાં આવ્યો છે કે ગેરકાયદે બાંધકામો સામે હવે વધુ કડક વલણ અપનાવવામાં આવશે. આગામી દિવસોમાં તપાસના દાયરામાં વધુ વિસ્તારો આવવાની શક્યતા છે, જેના કારણે દિલ્હીભરના બિલ્ડરો અને મિલકત માલિકોમાં ચિંતા જોવા મળી રહી છે.
