ભારતીય વાયુસેનાની ફાઇટર પાઇલટ ભાવના કાંઠએ વધુ એક ઐતિહાસિક સિદ્ધિ હાંસલ કરીને દેશના સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં મહિલાઓ માટે નવો માઈલસ્ટોન સ્થાપ્યો છે. તેઓ ભારતની પ્રથમ મહિલા ફાઇટર પાઇલટ બન્યા છે, જેમણે પ્રતિષ્ઠિત ‘ફાઇટર કોમ્બેટ લીડર’ કોર્સ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યો છે. આ કોર્સ ગ્વાલિયરમાં આવેલી ટૅક્ટિક્સ એન્ડ એર કોમ્બેટ ડેવલપમેન્ટ એસ્ટેબ્લિશમેન્ટ (TACDE)માં યોજાય છે અને તેમાં માત્ર અંદાજે 1 ટકા શ્રેષ્ઠ ફાઇટર પાઇલટ્સને જ પસંદ કરવામાં આવે છે.
દેશના સૌથી પડકારજનક કોર્સમાં મેળવી સફળતા
‘ફાઇટર કોમ્બેટ લીડર’ કોર્સ ભારતીય વાયુસેનાના સૌથી કઠિન તાલીમ કાર્યક્રમોમાંનો એક માનવામાં આવે છે. અંદાજે 20 અઠવાડિયા ચાલતા આ કોર્સમાં પાઇલટ્સને અદ્યતન એર કોમ્બેટ ટૅક્ટિક્સ, ઓપરેશનલ પ્લાનિંગ અને યુદ્ધની વ્યૂહરચનાની વિશેષ તાલીમ આપવામાં આવે છે.
ભાવના કાંઠે આ પડકારજનક તાલીમ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરીને સાબિત કર્યું છે કે મહિલાઓ પણ દેશની સુરક્ષા સાથે જોડાયેલા અત્યંત મુશ્કેલ ક્ષેત્રોમાં શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરી શકે છે.
2016થી શરૂ થઈ હતી ઐતિહાસિક સફર
જૂન 2016માં ભાવના કાંઠ ભારતીય વાયુસેનાની પ્રથમ ત્રણ મહિલા ફાઇટર પાઇલટ્સમાં સામેલ થયા હતા. ત્યારબાદ તેમણે MiG-21 બાઇસન ફાઇટર વિમાન પર યુદ્ધ મિશન માટે ક્વોલિફાય કરીને વધુ એક ઇતિહાસ રચ્યો હતો. તેઓ ભારતની પ્રથમ મહિલા બન્યા હતા, જેમને દિવસ દરમિયાન વાસ્તવિક કોમ્બેટ મિશન ઉડાડવાની મંજૂરી મળી હતી. પછી તેમની કાર્યક્ષમતાના આધારે તેમને સુખોઇ Su-30 MKI જેવા અત્યાધુનિક ફાઇટર એરક્રાફ્ટ ઉડાડવાની તક પણ મળી.
અમેરિકાના ‘ટોપ ગન’ કોર્સ સમકક્ષ માનવામાં આવે છે
‘ફાઇટર કોમ્બેટ લીડર’ કોર્સની સરખામણી ઘણીવાર અમેરિકાના પ્રસિદ્ધ ‘ટોપ ગન’ તાલીમ કાર્યક્રમ સાથે કરવામાં આવે છે. આ કોર્સ પૂર્ણ કરનાર પાઇલટ્સ ભારતીય વાયુસેનામાં ઉચ્ચ કક્ષાના ઓપરેશનલ અને તાલીમ સંબંધિત નેતૃત્વની જવાબદારીઓ સંભાળવા માટે તૈયાર માનવામાં આવે છે. ભાવના કાંઠની આ સિદ્ધિ ભારતીય વાયુસેનામાં મહિલાઓ માટે વધતી તકોનું પણ પ્રતિબિંબ માનવામાં આવી રહી છે.
મહિલાઓ માટે નવા અવસરનું પ્રતીક
તાજેતરના વર્ષોમાં ભારતીય સશસ્ત્ર દળોમાં મહિલાઓની ભાગીદારી સતત વધી રહી છે. તાજેતરમાં કેપ્ટન શિવાની સહરાવત ભારતીય સેનાના વડાના એડ-ડી-કેમ્પ (ADC) તરીકે નિયુક્ત થનાર પ્રથમ મહિલા અધિકારી બન્યા હતા. ભાવના કાંઠની નવી સિદ્ધિ પણ દર્શાવે છે કે ભારતીય સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં મહિલાઓને હવે વધુ મહત્વપૂર્ણ અને જવાબદારીભર્યા પદો પર તક મળી રહી છે.
નવી પેઢી માટે પ્રેરણારૂપ સિદ્ધિ
ભાવના કાંઠની આ ઉપલબ્ધિ માત્ર વ્યક્તિગત સફળતા નથી, પરંતુ દેશભરની યુવા મહિલાઓ માટે પ્રેરણાનું પ્રતીક પણ બની છે. તેમની સફળતા એ સંદેશ આપે છે કે સમર્પણ, સતત મહેનત અને આત્મવિશ્વાસના બળ પર કોઈપણ ક્ષેત્રમાં નવી ઊંચાઈઓ સર કરી શકાય છે.
