વન્યજીવ પ્રેમીઓ અને પ્રવાસનના શોખીનો માટે એક મહત્વના સમાચાર સામે આવ્યા છે. જો તમે સાસણ ગીર અથવા ગિરનાર અભયારણ્યની મુલાકાત લેવાનું આયોજન કરી રહ્યા હોવ, તો હવે તમારી પાસે માત્ર થોડા દિવસો જ બાકી છે. વન વિભાગે નિર્ણય લીધો છે કે સાસણ ગીર સહિત રાજ્યના તમામ અભયારણ્યો આગામી 23 જૂનથી ચાર મહિના માટે પ્રવાસીઓ માટે બંધ કરી દેવામાં આવશે. સામાન્ય રીતે દર વર્ષે 16 જૂનથી ચોમાસાની શરૂઆત અને વન્યજીવોના સંવર્ધન કાળને ધ્યાનમાં રાખીને ગીર સહિતના અભયારણ્યોમાં સફારી પ્રવૃત્તિઓ બંધ કરવામાં આવે છે. જોકે, આ વર્ષે વન વિભાગે નિયમોમાં ખાસ ફેરફાર કર્યો છે અને પ્રવાસીઓને વધુ સમય આપવા માટે સાસણ ગીર તથા ગિરનાર અભયારણ્ય 23 જૂન સુધી ખુલ્લાં રાખવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ નિર્ણયને કારણે પ્રવાસીઓમાં ખુશીનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. ખાસ કરીને એવા લોકો માટે આ સારા સમાચાર છે, જેઓ ઉનાળાની રજાઓ અથવા વીકએન્ડ દરમિયાન ગીરની મુલાકાત લેવાનું વિચારી રહ્યા હતા પરંતુ સમયના અભાવે જઈ શક્યા નહોતા. હવે તેમને વધારાના સાત દિવસનો સમય મળશે.
વન વિભાગના અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ નિર્ણય વરસાદની મોડેથી થતી શરૂઆત અને પ્રવાસીઓની સતત વધતી માંગને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવ્યો છે. સામાન્ય વર્ષોમાં 16 જૂનથી જંગલ વિસ્તાર પ્રવાસીઓ માટે બંધ કરી દેવામાં આવે છે, પરંતુ આ વખતે કુદરતી પરિસ્થિતિઓ અનુકૂળ હોવાથી વધારાનો સમય આપવામાં આવ્યો છે. વન વિભાગના ઇતિહાસમાં આ પ્રથમ વખત બન્યું છે કે સાસણ ગીરને નિયત સમય કરતાં એક સપ્તાહ વધુ સમય સુધી પ્રવાસીઓ માટે ખુલ્લું રાખવામાં આવ્યું છે. આ કારણે ગીરમાં આવનારા પ્રવાસીઓની સંખ્યામાં પણ વધારો થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
સાસણ ગીર માત્ર ગુજરાત માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર દેશ માટે ગૌરવનું કેન્દ્ર છે. એશિયાટિક સિંહોનું એકમાત્ર કુદરતી નિવાસસ્થાન હોવાને કારણે અહીં દર વર્ષે લાખો પ્રવાસીઓ આવે છે. દેશ-વિદેશમાંથી લોકો ખાસ સિંહ દર્શન માટે ગીરની મુલાકાત લે છે. ઉપરાંત અહીં દીપડા, ચીતલ, સાંબર, નીલગાય, મગર અને અનેક પ્રકારના પક્ષીઓ પણ જોવા મળે છે. ચોમાસા દરમિયાન જંગલ વિસ્તારમાં ભારે વરસાદ પડતો હોવાથી કાચા રસ્તાઓની સ્થિતિ ખરાબ થઈ જાય છે. અનેક જગ્યાએ પાણી ભરાઈ જતું હોય છે અને વાહનોની અવરજવર મુશ્કેલ બને છે. આ ઉપરાંત વરસાદનો સમય વન્યજીવો માટે પ્રજનન અને સંવર્ધનનો મહત્વનો સમયગાળો પણ ગણાય છે. તેથી તેમની શાંતિ અને સુરક્ષા જળવાઈ રહે તે માટે દર વર્ષે અભયારણ્યોને થોડા સમય માટે બંધ રાખવામાં આવે છે.
વન વિભાગનું માનવું છે કે આ સમયગાળા દરમિયાન માનવ હસ્તક્ષેપ ઓછો રહે તો વન્યજીવો વધુ સુરક્ષિત વાતાવરણમાં રહી શકે છે. સાથે જ જંગલના માર્ગો, સુવિધાઓ અને અન્ય ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની મરામત અને જાળવણીનું કામ પણ આ સમય દરમિયાન કરવામાં આવે છે. 23 જૂનથી શરૂ થનાર આ વાર્ષિક બંધ દરમિયાન પ્રવાસીઓ માટે જંગલ સફારી, સિંહ દર્શન અને અન્ય પર્યટન પ્રવૃત્તિઓ સંપૂર્ણપણે બંધ રહેશે. માત્ર વન વિભાગના અધિકૃત કર્મચારીઓ અને જરૂરી કામગીરી સાથે સંકળાયેલા લોકોને જ પ્રવેશની મંજૂરી મળશે.
આ ચાર મહિનાના વિરામ બાદ ઓક્ટોબર મહિનામાં ગીર સહિત રાજ્યના તમામ અભયારણ્યો ફરીથી પ્રવાસીઓ માટે ખુલ્લાં મૂકવામાં આવશે. ચોમાસા પછી જંગલ હરિયાળું બની જાય છે અને કુદરતી સૌંદર્યમાં પણ વધારો થાય છે. તેથી ઓક્ટોબર બાદનો સમય પણ પ્રવાસ માટે ખૂબ અનુકૂળ માનવામાં આવે છે. જો તમે આ વર્ષે ગીરની મુલાકાત લેવાનું વિચારી રહ્યા હોવ તો 23 જૂન પહેલાં જ આયોજન કરી લેવું વધુ યોગ્ય રહેશે. ત્યારબાદ ચાર મહિના સુધી ગીરના દરવાજા પ્રવાસીઓ માટે બંધ રહેશે. ખાસ કરીને સિંહ દર્શનની ઈચ્છા ધરાવતા લોકો માટે આ છેલ્લી તક છે. બાકી ઓકટોબર સુધી રાહ જોવી પડશે. વન વિભાગના આ નિર્ણયથી એક તરફ વન્યજીવોના સંરક્ષણને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી રહી છે, તો બીજી તરફ પ્રવાસીઓને વધારાના સાત દિવસની અનોખી ભેટ પણ મળી છે. તેથી આગામી થોડા દિવસોમાં ગીર અને ગિરનાર વિસ્તારમાં પ્રવાસીઓની ભીડ વધે તેવી શક્યતા છે.
