ફ્રાન્સના નીસ શહેરમાં વડાપ્રધાન Narendra Modi અને ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ Emmanuel Macron વચ્ચે યોજાયેલી મહત્વપૂર્ણ દ્વિપક્ષીય બેઠકમાં ભારત અને ફ્રાન્સે વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે 13 મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો પર સહમતિ વ્યક્ત કરી છે. બંને નેતાઓની હાજરીમાં ‘ભારત ઇનોવેટ્સ 2026’ કાર્યક્રમનું ઉદ્ઘાટન પણ કરવામાં આવ્યું હતું. બેઠક દરમિયાન સંરક્ષણ, નાગરિક પરમાણુ ઊર્જા, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), વેપાર, ટેકનોલોજી, અવકાશ, શિક્ષણ અને ડિજિટલ પેમેન્ટ સહિતના અનેક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ હતી.
ભારત અને ફ્રાન્સે આગામી પાંચ વર્ષમાં દ્વિપક્ષીય વેપારને વર્તમાન લગભગ 16 અબજ ડોલરથી વધારીને બમણો કરવાનો મહત્ત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યાંક નક્કી કર્યો છે. આ લક્ષ્ય હાંસલ કરવા માટે હાઇ-લેવલ મિકેનિઝમ સ્થાપવાની જાહેરાત પણ કરવામાં આવી છે.બંને દેશો વચ્ચે રોકાણ,ઉત્પાદન અને સપ્લાય ચેઇન સહકાર વધારવા પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
બેઠકમાંથી બહાર આવેલા 13 મુખ્ય નિર્ણયો
- આગામી પાંચ વર્ષમાં વેપાર બમણો કરવાનો લક્ષ્યાંક
ભારત અને ફ્રાન્સે દ્વિપક્ષીય વેપારને બમણો કરવા માટે વિશેષ કાર્યયોજના તૈયાર કરવાની સહમતિ આપી છે. આ પગલાથી બંને દેશોના ઉદ્યોગો અને રોકાણકારોને મોટો લાભ થવાની અપેક્ષા છે. - રાફેલ ફાઇટર જેટ્સ અંગે મહત્વપૂર્ણ ચર્ચા
ભારત દ્વારા 114 નવા રાફેલ લડાકુ વિમાનોની ખરીદી અને ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ હેઠળ સંભવિત ઉત્પાદન અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી. સંરક્ષણ ક્ષેત્રે સહયોગ વધુ મજબૂત બનાવવા બંને પક્ષોએ પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી. - નાગરિક પરમાણુ ઊર્જા ક્ષેત્રે સહયોગ
સ્મોલ મોડ્યુલર રિએક્ટર (SMR) અને એડવાન્સ્ડ મોડ્યુલર રિએક્ટર (AMR) સહિત નાગરિક પરમાણુ ઊર્જા ક્ષેત્રે સહકાર વધારવા માટે ચર્ચા કરવામાં આવી. ભારતના ઊર્જા સુરક્ષા લક્ષ્યોને ધ્યાનમાં રાખીને આ ક્ષેત્રને મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. - AI માટે સંયુક્ત ફ્રેમવર્ક
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ ક્ષેત્રે સહયોગ વધારવા માટે બંને દેશોએ સંયુક્ત ફ્રેમવર્ક રજૂ કર્યું. સુરક્ષિત, વિશ્વસનીય અને માનવકેન્દ્રિત AI વિકાસ પર ખાસ ભાર મૂકાયો છે. - ઇન્ડિયા-ફ્રાન્સ ઇનોવેશન રોડમૅપ 2030
નવી ટેકનોલોજી, સ્ટાર્ટઅપ્સ, ઇન્ક્યુબેટર અને સંશોધન ક્ષેત્રે સહકાર વધારવા માટે ‘ઇન્ડિયા-ફ્રાન્સ ઇનોવેશન રોડમૅપ 2030’ જાહેર કરવામાં આવ્યો. - UPIનો ફ્રાન્સમાં વધુ વિસ્તાર
ભારતની ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમ UPIને પેરિસ અને નીસ એરપોર્ટ સુધી વિસ્તૃત કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો. આ પગલાથી ભારતીય પ્રવાસીઓ અને વેપારીઓને મોટી સુવિધા મળશે. - હાઈ-સ્પીડ રેલવે સહયોગ
ભારતમાં હાઈ-સ્પીડ રેલ પ્રોજેક્ટ્સ માટે ફ્રાન્સના અનુભવ અને ટેકનિકલ સહયોગનો લાભ લેવા અંગે સહમતિ થઈ. - ગોપનીય ડેટા સુરક્ષા કરાર
સંવેદનશીલ અને ગોપનીય સરકારી માહિતીની સુરક્ષા માટે વિશેષ સુરક્ષા કરાર પર બંને દેશોએ સહમતિ વ્યક્ત કરી. - અવકાશ ક્ષેત્રે સહયોગ
સેટેલાઇટ વિકાસ, લોન્ચ સિસ્ટમ્સ અને માનવ અવકાશ મિશન જેવા ક્ષેત્રોમાં સહકાર વધુ વિસ્તૃત કરવાની ચર્ચા થઈ. - શિક્ષણ અને વિદ્યાર્થી ગતિશીલતા
ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે ફ્રાન્સમાં વધુ તકો ઉપલબ્ધ કરાવવા તથા શૈક્ષણિક સહયોગ વધારવા પર ભાર મૂકાયો. એકેડેમિક મોબિલિટી અને સંયુક્ત સંશોધનને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે. - આર્થિક સુરક્ષા સંવાદ વ્યવસ્થા
વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન, મહત્વપૂર્ણ ખનિજો અને આર્થિક સુરક્ષા સંબંધિત મુદ્દાઓ માટે અલગ ડાયલોગ મિકેનિઝમ સ્થાપવાની જાહેરાત થઈ. - ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં સહયોગ
ભારત અને ફ્રાન્સે ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં શાંતિ, સુરક્ષા અને સ્થિરતા જાળવવા માટે સહયોગ વધારવાની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી. - ટેકનોલોજી અને નવીનતા ક્ષેત્રે ભાગીદારી
સેમિકન્ડક્ટર, સાયબર સુરક્ષા, ડિજિટલ ટેકનોલોજી, સંશોધન અને નવીનતા ક્ષેત્રોમાં સહયોગ વધારવા માટે અનેક પહેલો પર ચર્ચા થઈ. - બંને નેતાઓએ શું કહ્યું?
વૈદેશિક સચિવ વિક્રમ મિસ્રીએ જણાવ્યું કે બેઠક દરમિયાન સંરક્ષણ, પરમાણુ ઊર્જા, અવકાશ, વેપાર, ટેકનોલોજી, શિક્ષણ, રોકાણ અને લોકો વચ્ચેના સંબંધો સહિતના તમામ મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર વિસ્તૃત ચર્ચા થઈ હતી. બંને દેશો આગામી દાયકાઓ માટે પોતાના સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવા પ્રતિબદ્ધ છે. - ભારત-ફ્રાન્સ સંબંધોમાં નવો અધ્યાય
નીસમાં યોજાયેલી આ બેઠકને ભારત-ફ્રાન્સ સંબંધોમાં એક મહત્વપૂર્ણ માઈલસ્ટોન તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. રાફેલથી લઈને AI, પરમાણુ ઊર્જાથી લઈને UPI અને વેપારથી લઈને શિક્ષણ સુધીના ક્ષેત્રોમાં થયેલા આ નિર્ણયો બંને દેશોની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને નવી ઊંચાઈ આપશે. આગામી પાંચ વર્ષમાં વેપાર બમણો કરવાનો લક્ષ્યાંક અને નવી ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે સહયોગ બંને દેશો માટે આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
