ભારત-નેપાળ સરહદ વિવાદ પર નોંધપાત્ર રીતે ભાર મૂકતા પ્રધાનમંત્રી બાલેંદ્ર શાહે જણાવ્યું હતું કે કાઠમંડુ અને દિલ્હીએ આ બાબતે રાજદ્વારી નોંધોની આપ-લે કરી છે. બંને દેશો વાતચીત દ્વારા ઉકેલ લાવવા સંમત થયા છે. તેમણે વધુમાં નોંધ્યું હતું કે આ વિવાદ ફક્ત ભારત સાથે જોડાયેલો નથી પરંતુ નેપાળે અનેક વિસ્તારોમાં પ્રદેશો પર દાવો પણ કર્યો છે.
રવિવારે નેપાળી પ્રધાનમંત્રી બાલેન શાહે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ફક્ત ભારત જ નથી જેણે નેપાળી જમીન પર અતિક્રમણ કર્યું છે. નેપાળે પણ કેટલાક ભારતીય પ્રદેશો પર અતિક્રમણ કર્યું છે. પ્રધાનમંત્રી પદ સંભાળ્યાના બે મહિના પછી બાલેન પહેલી વાર નેપાળી સંસદને સંબોધિત કરી રહ્યા હતા. ધ કાઠમંડુ પોસ્ટ અનુસાર સત્ર દરમિયાન એક પ્રશ્નના જવાબમાં તેમણે ખુલાસો કર્યો કે તેમને વડા પ્રધાન બન્યા પછી જ આ મુદ્દાની જાણ થઈ. તેમણે સૂચન કર્યું કે બંને રાષ્ટ્રોએ સંયુક્ત રીતે આ મામલાની તપાસ કરવી જોઈએ.
ભારત અને ચીન વચ્ચે લિપુલેખ અને લિમ્પિયાધુરા માર્ગો દ્વારા થતા વેપાર અંગે શાહે જણાવ્યું હતું કે આ વિવાદનો ઉકેલ રાજદ્વારી વાટાઘાટો દ્વારા મેળવવામાં આવશે. નેપાળે આ મુદ્દા અંગે ભારતને પહેલેથી જ એક રાજદ્વારી નોંધ મોકલી દીધી છે અને ત્યારબાદ ભારતીય પક્ષ તરફથી તેનો જવાબ મળ્યો છે. શાહે નિર્દેશ કર્યો કે લિપુલેખ વિવાદ બ્રિટિશ ભારતના યુગનો છે. પરિણામે નેપાળે માત્ર ભારત અને ચીન સાથે જ નહીં પરંતુ બ્રિટન સાથે પણ આ બાબતે ચર્ચા કરી છે.
સંસદને પહેલું સંબોધન
રવિવારે નેપાળી વડા પ્રધાન બાલેન શાહે નેપાળની સંસદને સંબોધિત કરી. આ વર્ષે માર્ચમાં યોજાયેલી ચૂંટણીઓ પછી સત્તા સંભાળ્યા પછી આ પહેલી ઘટના છે કે વડા પ્રધાન શાહે ઔપચારિક રીતે સંસદ સમક્ષ પોતાના વિચારો રજૂ કર્યા છે. નોંધનીય છે કે વિરોધ પક્ષોના સંસદ સભ્યો સતત માંગ કરી રહ્યા હતા કે વડા પ્રધાન મહત્વપૂર્ણ રાષ્ટ્રીય મુદ્દાઓ પર પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કરવા માટે ગૃહ સમક્ષ હાજર થાય. આ માંગણીઓનો જવાબ આપતા બાલેન શાહે સંસદને સંબોધિત કરી અને ધારાસભ્યોના પ્રશ્નો પૂછ્યા. માર્ચ 2026 માં બાલેન શાહે વડા પ્રધાનપદ સંભાળ્યું ત્યારથી ભારત અને નેપાળ વચ્ચેના પરંપરાગત રીતે રાજદ્વારી અને વ્યૂહાત્મક સંબંધોમાં એક નોંધપાત્ર પરિવર્તન જે થોડી અસ્વસ્થતા દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે એવું જોવા મળ્યું છે.
