૪૨ ભૂતપૂર્વ ન્યાયાધીશો અને નિવૃત્ત અધિકારીઓએ ભારતના નાગરિકોને એક ખુલ્લો પત્ર લખીને દેશની બંધારણીય સંસ્થાઓ ખાસ કરીને ચૂંટણી પંચ અને ઉચ્ચ ન્યાયતંત્ર પર થઈ રહેલા સતત હુમલાઓ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે બંધારણીય સંસ્થાઓની વિશ્વસનીયતા ઘટાડવા માટે જાણીજોઈને અને પુરાવા વિનાના અભિયાનો ચલાવવામાં આવી રહ્યા છે. આ પ્રયાસનો ઉદ્દેશ્ય વિશ્વના સૌથી મોટા લોકતંત્રને નબળું પાડવાનો છે.
પત્રમાં નોંધવામાં આવ્યું છે કે રાજકીય મંચો પરથી ચૂંટણી પંચના અધિકારીઓ અને અદાલતો વિરુદ્ધ અપમાનજનક ભાષાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આક્ષેપો કરનારા પક્ષો પત્રકાર પરિષદો દરમિયાન મતની ચોરીનો દાવો કરે છે પરંતુ જ્યારે અદાલતમાં સોગંદનામા અથવા પુરાવા રજૂ કરવાની જરૂર પડે છે ત્યારે પીછેહઠ કરે છે. જ્યારે કોઈ પક્ષ ચૂંટણી હારી જાય છે ત્યારે તે ઈલેક્ટ્રોનિક વોટિંગ મશીનો (EVMs) પર સવાલ ઉઠાવે છે, છતાં તે જ મશીનો દ્વારા મળેલી જીતને ચૂપચાપ સ્વીકારી લે છે.
SIR વિશે પત્રમાં શું કહેવામાં આવ્યું છે?
મતદાર યાદીઓની ‘ખાસ સંક્ષિપ્ત સુધારણા’ ને લગતા વિવાદ અંગે પત્ર સ્પષ્ટ કરે છે કે આ પ્રક્રિયા ૧૯૫૦ના કાયદા હેઠળ સંપૂર્ણપણે કાયદેસર છે. તેનો એકમાત્ર ઉદ્દેશ્ય મૃત, નકલી અથવા સ્થળાંતર કરી ગયેલા વ્યક્તિઓના નામ મતદાર યાદીમાંથી દૂર કરવાનો અને નવા, પાત્ર નાગરિકોના નામ ઉમેરવાનો છે. સર્વોચ્ચ અદાલતે પણ નિષ્પક્ષ ચૂંટણીઓ માટે આ પ્રક્રિયાને આવશ્યક ગણાવીને માન્યતા આપી છે. આમ છતાં, આ વહીવટી પ્રક્રિયાને કાવતરા તરીકે રજૂ કરીને જનતામાં ગેરસમજ ફેલાવવામાં આવી રહી છે.
ભૂતપૂર્વ અધિકારીઓએ ચેતવણી આપી હતી કે જો ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં જનતાનો વિશ્વાસ ડગમગી જશે તો તે લોકતંત્ર માટે ગંભીર સંકટ ઊભું કરી શકે છે. વિશ્વાસના અભાવને કારણે રસ્તાઓ પર અરાજકતા ફેલાઈ શકે છે, જેનો લાભ રાષ્ટ્રવિરોધી તત્વો ઉઠાવી શકે છે. પત્ર સૌને યાદ અપાવે છે કે બંધારણીય સંસ્થાઓ ભારતની જનતાની છે કોઈ ચોક્કસ સરકારની નહીં અને તેમની વિશ્વસનીયતા પરના હુમલા એ નાગરિકોના લોકશાહી અધિકારો પરનો હુમલો છે.
- પત્રમાં વિવિધ પક્ષકારોને કરવામાં આવેલી અપીલ
- રાજકીય પક્ષોને: ચૂંટણી લડો, પરંતુ સંસ્થાઓની વિશ્વસનીયતાને નબળી પાડશો નહીં; ફરિયાદો ત્યારે જ અદાલતો કે પંચ સમક્ષ રજૂ કરો જ્યારે તમારી પાસે પુરાવા હોય.
- મીડિયાને: ચકાસણી અને નક્કર પુરાવા વિના અફવાઓ કે નિવેદનોને સમાચાર તરીકે ફેલાવશો નહીં.
- બંધારણીય સંસ્થાઓને: સંપૂર્ણ પારદર્શિતા જાળવો અને કોઈપણ રાજકીય દબાણ વિના નિષ્પક્ષપણે કાર્ય કરો.
- નાગરિકોને: કોઈપણ દાવા પર આંધળો વિશ્વાસ ન કરો; સૌપ્રથમ તથ્યોની ચકાસણી કરો અને તમારા મતની શક્તિમાં વિશ્વાસ રાખો.
