હિન્દી અને મરાઠી સિનેમાના દિગ્ગજ અભિનેતા નાના પાટેકરના નિધનના સમાચારથી ફિલ્મ ઈન્ડસ્ટ્રીમાં શોકની લાગણી ફેલાઈ ગઈ છે. પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીથી લઈને રાજકીય નેતાઓ અને બોલિવુડ-સાઉથ સિનેમાના અનેક કલાકારોએ નાના પાટેકરને યાદ કરીને શ્રદ્ધાંજલિ આપી છે. પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ નાના પાટેકરને અસાધારણ કલાકાર ગણાવ્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે નાના પાટેકરે પોતાના અલગ-અલગ પાત્રો દ્વારા દર્શકોના દિલમાં ખાસ સ્થાન બનાવ્યું હતું. મોદીએ નાના પાટેકરની ફિલ્મી સફર અને તેમના અભિનયની આગવી શૈલીને યાદ કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે નાના પાટેકરનું જીવન તિરંગાની આન, બાન અને શાન માટે સમર્પિત રહ્યું હતું. તેમણે બંધનોમાં બંધાઈને રહેવાને બદલે પોતાની પ્રતિભા સાથે ફિલ્મોના આકાશમાં આગવું સ્થાન બનાવ્યું હતું.
નાના પાટેકરની ફિલ્મોમાં સામાજિક મુદ્દાઓ અને વ્યવસ્થા સામેનો વિરોધ પણ જોવા મળતો હતો. પ્રધાનમંત્રીએ તેમની ‘તિરંગા’, ‘પરિંદા’, ‘પ્રહાર’, ‘ક્રાંતિવીર’, ‘ખામોશી’ અને ‘અંકુશ’ જેવી ફિલ્મોના નામ સાથે તેમના અભિનય અને વ્યક્તિત્વને યાદ કર્યા હતા. તેમણે કહ્યું હતું કે નાના એવા ‘ક્રાંતિવીર’ હતા, જેમણે સમાજની બુરાઈઓ સામે પોતાના કામ દ્વારા અવાજ ઉઠાવ્યો. તેમની વાણી જેટલી અસરકારક હતી, એટલું જ તેમનું મૌન પણ ઘણું કહી જતું હતું. પ્રધાનમંત્રીએ તેમના પરિવારજનો અને પ્રશંસકો પ્રત્યે સંવેદના વ્યક્ત કરી હતી.
કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ પણ નાના પાટેકરના નિધન પર દુઃખ વ્યક્ત કર્યું હતું. તેમણે કહ્યું હતું કે પ્રસિદ્ધ અભિનેતા નાના પાટેકરના નિધનના સમાચાર અત્યંત દુઃખદ છે. પોતાના અભિનય અને અલગ-અલગ પાત્રો દ્વારા તેમણે ભારતીય સિનેમા અને દર્શકોના દિલમાં અમીટ છાપ છોડી હતી. તેમણે નાના પાટેકરના પરિવારજનો, મિત્રો અને પ્રશંસકો પ્રત્યે સંવેદના વ્યક્ત કરી હતી.
અભિનેતા અક્ષય કુમારે પણ નાના પાટેકરને યાદ કરીને ભાવુક સંદેશ આપ્યો હતો. તેમણે કહ્યું હતું કે નાના પાટેકરના નિધનના સમાચારથી તેમને ખૂબ દુઃખ થયું છે. તેમના મતે, નાના એવા પસંદગીના કલાકારોમાંના એક હતા, જેમને પડદા પર જોતા જ દર્શકોનું ધ્યાન તેમના તરફ ખેંચાઈ જતું હતું. અક્ષયે કહ્યું કે તેઓ પોતાને નસીબદાર માને છે કે તેમને નાના પાટેકર સાથે ‘વેલકમ’ અને તાજેતરમાં ‘હાઉસફુલ 5’માં કામ કરવાની તક મળી. બંને ફિલ્મોના સેટ સાથે જોડાયેલી ઘણી યાદો હંમેશાં તેમના દિલની નજીક રહેશે.
રિતેશ દેશમુખે નાના પાટેકરના નિધનને એક યુગનો અંત ગણાવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું હતું કે આ સમાચાર સાંભળીને તેમની પાસે શબ્દો નથી અને તેઓ ખૂબ જ દુઃખી છે. રિતેશે નાના પાટેકરને અદભુત અભિનેતા ગણાવતા કહ્યું કે તેમનો કોઈ મુકાબલો નહોતો. તેમના મતે નાના માત્ર પડદા પર જ નહીં, પરંતુ પડદાની બહાર પણ હીરો હતા. તેમણે લોકોની ભલાઈ માટે પોતાના ચેરિટી કામ દ્વારા સતત યોગદાન આપ્યું હતું.
ડિરેક્ટર મેહુલ કુમારે પણ નાના પાટેકર સાથેની પોતાની યાદો શેર કરી હતી. તેમણે નાના સાથે ‘તિરંગા’, ‘ક્રાંતિવીર’ અને ‘કોહરામ’ જેવી ત્રણ યાદગાર ફિલ્મોમાં કામ કર્યું હતું. તેમના જણાવ્યા મુજબ નાના પાટેકર ખૂબ જ જમીન સાથે જોડાયેલા અને સચ્ચાઈના માર્ગે ચાલનારા વ્યક્તિ હતા. ફિલ્મોની સફળતા અને અનેક પુરસ્કારો મળ્યા પછી પણ તેમના વર્તનમાં કોઈ બદલાવ આવ્યો નહોતો.
મેહુલ કુમારે યાદ કર્યું હતું કે નાના માત્ર મોટા સ્ટાર નહોતા, પરંતુ એક સારા માણસ પણ હતા. તેમણે ગરીબો અને ખેડૂતોની ઘણી મદદ કરી હતી. ‘ક્રાંતિવીર’માં તેમના પાત્રને પણ ખૂબ યાદ કરવામાં આવ્યું હતું. ‘કોહરામ’ દરમિયાન અમિતાભ બચ્ચન અને નાના પાટેકર વચ્ચે શરૂઆતમાં થોડો સંકોચ હતો, પરંતુ બાદમાં બંને વચ્ચે સારી મિત્રતા થઈ હતી. ‘તિરંગા’ના સેટ પર નાના પાટેકર અને રાજ કુમાર વચ્ચે પણ સારી બોન્ડિંગ જોવા મળી હતી.
ગાયક ઉદિત નારાયણ પણ નાના પાટેકરના નિધનના સમાચારથી હચમચી ગયા હતા. તેમણે કહ્યું હતું કે સવારે નાના પાટેકરના નિધનના સમાચાર સાંભળીને તેમને વિશ્વાસ જ નહોતો થયો. 75 વર્ષની ઉંમરે તેમનું અવસાન ફિલ્મ ઈન્ડસ્ટ્રી અને દેશ માટે મોટી ખોટ છે. ઉદિત નારાયણે નાના સાથે કામ કરવાની પોતાની યાદો પણ શેર કરી હતી. એક ફિલ્મના રેકોર્ડિંગ દરમિયાન નાના પાટેકરે માઇક પર ગાઈને ગીત કેવી રીતે જોઈએ છે તે સમજાવ્યું હતું. ત્યારબાદ ઉદિત નારાયણે એક જ ટેકમાં ગીત ગાયું હતું અને નાનાએ તેમની પ્રશંસા કરી હતી.
સાઉથના સ્ટાર જુનિયર એનટીઆરે પણ નાના પાટેકરને ભારતીય સિનેમાના શ્રેષ્ઠ કલાકારોમાંના એક ગણાવ્યા હતા. તેમણે કહ્યું હતું કે નાના પાટેકરના દરેક પાત્રમાં ખાસ ઈમાનદારી અને ઇન્ટેન્સિટી જોવા મળતી હતી. તેમનું પર્ફોર્મન્સ માત્ર અભિનય લાગતું નહોતું, પરંતુ એવું લાગતું હતું કે પડદા પર કોઈ પાત્ર ખરેખર જીવતું થઈ ગયું હોય. ભારતીય સિનેમામાં નાના પાટેકરનું યોગદાન પેઢીઓ સુધી યાદ રહેશે, એવું તેમણે કહ્યું હતું.
અભિનેતા પ્રકાશ રાજે પણ નાના પાટેકર સાથે વિતાવેલી ક્ષણોને યાદ કરી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે નાના સાથે થયેલી વાતચીત, ચર્ચાઓ અને તેમની સાથે વિતાવેલો સમય તેઓ હંમેશાં યાદ રાખશે. ખાસ કરીને નાના પાટેકરના હાથનું બનાવેલું ભોજન પણ તેમની યાદોમાં રહેશે. પ્રકાશ રાજે પોતાના જીવનમાં આવવા બદલ નાના પાટેકર પ્રત્યે આભાર વ્યક્ત કર્યો હતો.
કેન્દ્રીય મંત્રી નીતિન ગડકરીએ પણ નાના પાટેકર સાથેના પોતાના નજીકના અને મિત્રતાભર્યા સંબંધોને યાદ કર્યા હતા. તેમણે નાના પાટેકરની પાંચ દાયકાથી વધુ લાંબી કારકિર્દી અને તેમની આગવી સંવાદ રજૂ કરવાની શૈલીને યાદ કરી હતી. આ ઉપરાંત ખેડૂતો અને ગ્રામીણ પરિવારો માટે નાના પાટેકરે કરેલા સામાજિક કાર્યોને પણ ગડકરીએ યાદ કર્યા હતા.
પશ્ચિમ બંગાળના નેતા સુવેન્દુ અધિકારીએ નાના પાટેકરને ભારતીય સિનેમાનો નિર્ભીક અને આગવો અવાજ ગણાવ્યો હતો. તેમણે ‘પરિંદા’, ‘ક્રાંતિવીર’, ‘પ્રહાર’ અને ‘અબ તક છપ્પન’ જેવી ફિલ્મોમાં નાના પાટેકરના યાદગાર અભિનયને યાદ કર્યો હતો. તેમના સામાજિક કાર્યો અને ગ્રામીણ સમુદાયો માટેના પ્રયાસોને પણ શ્રદ્ધાંજલિમાં યાદ કરવામાં આવ્યા હતા.
નાના પાટેકરની ફિલ્મી કારકિર્દી લગભગ પાંચ દાયકાની રહી હતી. તેમણે 1978માં ‘ગમન’ ફિલ્મથી અભિનયની શરૂઆત કરી હતી. ત્યારબાદ તેમણે હિન્દી અને મરાઠી સિનેમા ઉપરાંત થિયેટરમાં પણ પોતાની આગવી ઓળખ બનાવી. ‘પરિંદા’, ‘ક્રાંતિવીર’, ‘પ્રહાર’, ‘અબ તક છપ્પન’, ‘નટસમ્રાટ’, ‘વેલકમ’ અને ‘હાઉસફુલ 5’ જેવી ફિલ્મોમાં તેમના પાત્રો આજે પણ દર્શકોના મનમાં જીવંત છે.
નાના પાટેકરને તેમની અભિનય કારકિર્દી માટે ત્રણ નેશનલ ફિલ્મ એવોર્ડ મળ્યા હતા. વર્ષ 2013માં તેમને પદ્મશ્રીથી પણ સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. ગંભીર પાત્ર હોય કે કોમેડી, પોલીસ અધિકારી હોય કે સામાજિક સંઘર્ષ સાથે જોડાયેલું પાત્ર, નાના પાટેકરે પોતાની અલગ શૈલીથી તેને યાદગાર બનાવ્યું હતું.
તેમના નિધનથી ભારતીય સિનેમાએ માત્ર એક દિગ્ગજ અભિનેતાને જ નહીં, પરંતુ પોતાની આગવી શૈલી ધરાવતા એક એવા કલાકારને ગુમાવ્યો છે, જેમણે લગભગ પાંચ દાયકા સુધી દર્શકોનું મનોરંજન કરવાની સાથે સામાજિક મુદ્દાઓને પણ પોતાની ફિલ્મો અને પાત્રો દ્વારા સ્પર્શ્યા હતા. તેમના અભિનય, સંવાદ અને વ્યક્તિત્વની છાપ લાંબા સમય સુધી દર્શકો અને ફિલ્મ ઈન્ડસ્ટ્રીમાં જળવાઈ રહેશે.
