દિલ્હીમાં આયોજિત ‘સેના સંવાદ’ કાર્યક્રમ દરમિયાન ભારતીય સેના પ્રમુખ જનરલ ઉપેન્દ્ર દ્વિવેદીએ પાકિસ્તાનને લઈને ખૂબ જ કડક અને સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે. સિવિલ-મિલિટરી ચર્ચાના આ મહત્વપૂર્ણ મંચ પરથી બોલતા તેમણે કહ્યું કે, જો પાકિસ્તાન આતંકવાદીઓને આશરો આપવાનું અને ભારત વિરુદ્ધ ગતિવિધિઓને સમર્થન આપવાનું ચાલુ રાખશે, તો તેણે પોતે નક્કી કરવું પડશે કે તે ભૂગોળ અને ઈતિહાસનો ભાગ બની રહેવા માંગે છે કે નહીં. તેમના આ નિવેદનને ભારત તરફથી પાકિસ્તાન માટેની સૌથી આકરી ચેતવણીઓમાંની એક માનવામાં આવી રહી છે. જનરલ દ્વિવેદીએ પોતાના સંબોધનમાં સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારત હવે આતંકવાદના મુદ્દે કોઈપણ પ્રકારની નરમાશ રાખવાના મૂડમાં નથી. તેમણે કહ્યું કે, દેશની સુરક્ષા અને સરહદોની રક્ષા માટે ભારતીય સેના દરેક પડકારનો સામનો કરવા તૈયાર છે. જો પાડોશી દેશ આતંકવાદી માળખાને ટેકો આપતો રહેશે, તો તેના ગંભીર પરિણામો ભોગવવા પડી શકે છે. જોકે તેમણે સીધી સૈન્ય કાર્યવાહીનો ઉલ્લેખ કર્યો નહોતો, પરંતુ તેમના શબ્દોમાં પાકિસ્તાન માટે કડક વ્યૂહાત્મક સંદેશ સ્પષ્ટ રીતે જોવા મળ્યો હતો.
ભારત સતત સીમા પારથી થતા આતંકવાદ અને ઘૂસણખોરી અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરતું રહ્યું છે. ભારત લાંબા સમયથી પાકિસ્તાન પર આતંકવાદી સંગઠનોને આશરો અને સમર્થન આપવાનો આરોપ લગાવતું આવ્યું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય મંચો પર પણ ભારતે વારંવાર કહ્યું છે કે સીમા પારનો આતંકવાદ દક્ષિણ એશિયાની શાંતિ અને સ્થિરતા માટે સૌથી મોટો ખતરો છે. જનરલ દ્વિવેદીએ પોતાના ભાષણમાં બદલાતા વૈશ્વિક પરિપ્રેક્ષ્ય, આધુનિક યુદ્ધની નવી પદ્ધતિઓ અને સરહદી સુરક્ષાના પડકારો પર પણ ચર્ચા કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે આજના સમયમાં યુદ્ધ માત્ર હથિયારો સુધી સીમિત નથી રહ્યું, પરંતુ સાયબર હુમલા, ડ્રોન ટેકનોલોજી અને હાઈબ્રિડ વોરફેર જેવા નવા ખતરાઓ પણ ઝડપથી વધી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં ભારત પોતાની સૈન્ય ક્ષમતાને વધુ આધુનિક અને મજબૂત બનાવી રહ્યું છે.
‘સેના સંવાદ’ કાર્યક્રમને દેશના મહત્વપૂર્ણ સિવિલ-મિલિટરી મંચ તરીકે જોવામાં આવે છે, જ્યાં રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, વ્યૂહરચના અને પ્રાદેશિક પડકારો અંગે ચર્ચા થાય છે. આ કાર્યક્રમમાં ઉચ્ચ સૈન્ય અધિકારીઓ, સુરક્ષા નિષ્ણાતો અને વિવિધ ક્ષેત્રોના મહાનુભાવોએ હાજરી આપી હતી. જનરલ દ્વિવેદીના નિવેદન બાદ કાર્યક્રમમાં હાજર નિષ્ણાતોએ પણ ભારતના ‘ઝીરો ટોલરન્સ’ વલણને મહત્વપૂર્ણ ગણાવ્યું હતું. સંરક્ષણ નિષ્ણાતોના મતે, આ નિવેદન માત્ર સૈન્ય ટિપ્પણી નથી, પરંતુ પાકિસ્તાન માટે એક મોટો કૂટનીતિક સંદેશ પણ છે. ભારત હવે સ્પષ્ટ રીતે દર્શાવવા માગે છે કે આતંકવાદ અને વાતચીત બંને એકસાથે ચાલી શકે નહીં. જો આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓ ચાલુ રહેશે, તો ભારત જરૂરી તમામ પગલાં ભરવા માટે તૈયાર છે. જનરલ ઉપેન્દ્ર દ્વિવેદીના આ આકરા નિવેદન બાદ ફરી એકવાર ભારત-પાકિસ્તાન સંબંધો અને દક્ષિણ એશિયાની સુરક્ષા પર ચર્ચા તેજ બની ગઈ છે. રાજકીય અને વ્યૂહાત્મક વર્તુળોમાં હવે આ નિવેદનને ભારતના ભવિષ્યના સુરક્ષા અભિગમ સાથે પણ જોડીને જોવામાં આવી રહ્યું છે.
