ભારતીય રેલવેમાં મુસાફરી દરમિયાન અવારનવાર અલગ-અલગ પ્રકારના વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થતા રહે છે. તાજેતરમાં એક એવો વીડિયો સામે આવ્યો છે, જેણે મુસાફરોની સુરક્ષા અને રેલવેના નિયમોને લઈને નવી ચર્ચા શરૂ કરી છે. વાયરલ વીડિયોમાં એક મુસાફર ચાલુ ટ્રેનના AC કોચમાં દીવો પ્રગટાવી અને અગરબત્તી સળગાવી ધાર્મિક પૂજા કરતો જોવા મળે છે. વીડિયો સામે આવ્યા બાદ સોશિયલ મીડિયા પર લોકોમાં ભારે ચર્ચા શરૂ થઈ છે. કેટલાક લોકો તેને વ્યક્તિગત આસ્થા સાથે જોડીને જોઈ રહ્યા છે, જ્યારે મોટાભાગના લોકો તેને ગંભીર બેદરકારી અને સુરક્ષા નિયમોના ઉલ્લંઘન તરીકે ગણાવી રહ્યા છે.
વાયરલ વીડિયોમાં સ્પષ્ટપણે જોવા મળે છે કે મુસાફર AC કોચની અંદર બેઠો છે અને તેની સામે દીવો પ્રગટાવીને પૂજા કરી રહ્યો છે. સાથે અગરબત્તી પણ સળગાવવામાં આવી છે. AC કોચ સંપૂર્ણપણે બંધ હોય છે અને તેમાં ફાયર સેફ્ટી સિસ્ટમ, સ્મોક ડિટેક્ટર અને એર કન્ડિશનિંગ ડક્ટ્સ કાર્યરત હોય છે. આવી જગ્યાએ ખુલ્લી આગ પ્રગટાવવી માત્ર જોખમી જ નથી પરંતુ મોટી દુર્ઘટનાનું કારણ પણ બની શકે છે.સોશિયલ મીડિયા પર વીડિયો વાયરલ થતાં લોકો બે ભાગમાં વહેંચાઈ ગયા છે. કેટલાક લોકોનું કહેવું છે કે વ્યક્તિ પોતાની ધાર્મિક આસ્થા વ્યક્ત કરી રહ્યો હતો અને તેમાં કોઈ ખોટું નથી. બીજી તરફ અનેક યુઝર્સે સ્પષ્ટ કહ્યું કે જાહેર પરિવહનમાં વ્યક્તિગત આસ્થા કરતાં મુસાફરોની સુરક્ષા વધુ મહત્વની છે. તેઓના મતે એક વ્યક્તિની બેદરકારીથી આખા કોચમાં બેઠેલા અનેક મુસાફરોના જીવ જોખમમાં મુકાઈ શકે છે.
આ પહેલીવાર નથી જ્યારે ટ્રેનની અંદરના આવા વીડિયો ચર્ચામાં આવ્યા હોય. થોડા સમય પહેલાં ટ્રેનના કોચમાં સુહાગરાત મનાવવાનો વીડિયો તેમજ ટ્રેનમાં હવન કરવામાં આવતો વીડિયો પણ સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયો હતો. આવા બનાવો બાદ વારંવાર રેલવે તંત્રની સુરક્ષા વ્યવસ્થા અને નિયમોના અમલ અંગે પ્રશ્નો ઉઠતા રહ્યા છે.રેલવેના નિયમો અનુસાર ટ્રેનની અંદર કોઈપણ પ્રકારની ખુલ્લી આગ સળગાવવી, ધૂમ્રપાન કરવું અથવા જ્વલનશીલ વસ્તુઓનો ઉપયોગ કરવો પ્રતિબંધિત છે. કોચમાં પ્લાસ્ટિક, રેક્ઝિન અને અન્ય સામગ્રીનો ઉપયોગ થતો હોવાથી નાની ચિનગારી પણ મોટી આગમાં ફેરવાઈ શકે છે. ખાસ કરીને AC કોચમાં ધુમાડો ફેલાતાં સ્મોક ડિટેક્ટર સક્રિય થઈ શકે છે, જો કે તે ના કારણે મુસાફરોમાં અફરાતફરી સર્જાઈ શકે છે.ફાયર સેફ્ટીના નિષ્ણાતો પણ માને છે કે ટ્રેન જેવા બંધ વાતાવરણમાં ખુલ્લી જ્યોત પ્રગટાવવી અત્યંત જોખમી છે. આવી પ્રવૃત્તિથી આગ લાગવાની શક્યતા તો રહે જ છે, પરંતુ તાત્કાલિક બ્રેકિંગ અથવા અન્ય પરિસ્થિતિમાં દીવો પડી જવાથી પણ મોટી દુર્ઘટના સર્જાઈ શકે છે.
વીડિયો વાયરલ થયા બાદ અનેક લોકોએ સોશિયલ મીડિયા પર રેલવે મંત્રાલય, IRCTC અને સંબંધિત અધિકારીઓને ટેગ કરીને જવાબદારી નક્કી કરવાની માંગ કરી છે. લોકોનું કહેવું છે કે આવા કિસ્સાઓમાં માત્ર ચેતવણી પૂરતી નથી, પરંતુ નિયમો મુજબ કડક કાર્યવાહી થવી જોઈએ જેથી ભવિષ્યમાં કોઈ મુસાફર આવી બેદરકારી ન કરે.ભારતીય રેલવે મુસાફરોને સતત અપીલ કરે છે કે મુસાફરી દરમિયાન જો કોઈ નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરતું જોવા મળે તો તેની જાણ RailMadad એપ અથવા રેલવે હેલ્પલાઇન નંબર 139 પર કરવી જોઈએ. આવી ફરિયાદોના આધારે રેલવે તંત્ર સમયસર કાર્યવાહી કરી શકે છે અને સંભવિત દુર્ઘટના ટાળી શકાય છે.સોશિયલ મીડિયા પર પણ અનેક પ્રતિક્રિયાઓ જોવા મળી રહી છે. કેટલાક યુઝર્સે લખ્યું કે “આસ્થા પોતાની જગ્યાએ છે, પરંતુ જાહેર સ્થળે સુરક્ષા સાથે કોઈ સમાધાન થઈ શકે નહીં.” અન્ય એક યુઝરે જણાવ્યું કે “એક વ્યક્તિની ભૂલથી આખા કોચના મુસાફરો જોખમમાં મુકાઈ શકે છે, તેથી આવા લોકો સામે કડક કાર્યવાહી થવી જોઈએ.”
આ સમગ્ર ઘટનાએ ફરી એકવાર સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થવાની ઘેલછામાં કેટલાક લોકો જાહેર સુરક્ષાના નિયમોને અવગણી રહ્યા છે. ધાર્મિક આસ્થા દરેક વ્યક્તિનો વ્યક્તિગત વિષય છે, પરંતુ જાહેર પરિવહન વ્યવસ્થામાં દરેક મુસાફરની સલામતી સર્વોપરી છે. રેલવેના નિયમોનું પાલન કરવું દરેક મુસાફરની જવાબદારી છે. હવે આ વાયરલ વીડિયો મામલે રેલવે તંત્ર શું કાર્યવાહી કરે છે તેના પર સૌની નજર છે, પરંતુ આ ઘટનાએ સુરક્ષા અંગે વધુ જાગૃત રહેવાની જરૂરિયાત ચોક્કસપણે ઉજાગર કરી છે.
