નેશનલ ફિલ્મ એવોર્ડ્સ સમારોહને 72 વર્ષમાં પહેલીવાર દિલ્હીની બહાર ગુજરાતના કેવડિયામાં યોજવાના નિર્ણયને લઈને મહારાષ્ટ્ર નવનિર્માણ સેના (MNS)ના પ્રમુખ રાજ ઠાકરેએ કેન્દ્ર સરકાર સામે સવાલો ઉઠાવ્યા છે. તેમણે આ નિર્ણય સામે નારાજગી વ્યક્ત કરતા પૂછ્યું છે કે દેશના મોટા અને મહત્વપૂર્ણ કાર્યક્રમો વારંવાર ગુજરાતમાં જ કેમ યોજવામાં આવી રહ્યા છે? રાજ ઠાકરેએ પોતાના નિવેદનમાં દાવો કર્યો છે કે છેલ્લા કેટલાક સમયથી મુંબઈનું મહત્વ ઘટાડવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે અને હવે દિલ્હીની રાષ્ટ્રીય રાજધાની તરીકેની ભૂમિકાને પણ ધીમે ધીમે ઓછી કરવાની કોશિશ થઈ રહી છે. તેમના મતે નેશનલ ફિલ્મ એવોર્ડ્સ જેવા 72 વર્ષ જૂના સમારોહનું સ્થળ બદલવા પાછળનું કારણ સ્પષ્ટ થવું જોઈએ.
તેમણે સવાલ કર્યો કે જો નેશનલ ફિલ્મ એવોર્ડ્સ સમારોહને દિલ્હીથી બહાર લઈ જવાનો નિર્ણય લેવાયો હતો, તો તેને મુંબઈમાં કેમ યોજવામાં આવ્યો નહીં? રાજ ઠાકરેએ દાદાસાહેબ ફાળકેનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે ભારતીય સિનેમાનો પાયો મહારાષ્ટ્રમાં નાખવામાં આવ્યો હતો. તેથી સિનેમા સાથે આટલો ગાઢ સંબંધ ધરાવતા મુંબઈ અથવા મહારાષ્ટ્રમાં આ સમારોહ યોજી શકાયો હોત. માત્ર મહારાષ્ટ્ર જ નહીં, રાજ ઠાકરેએ તમિલનાડુ, કેરળ, આંધ્રપ્રદેશ અને તેલંગાણા જેવા રાજ્યોનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમના કહેવા પ્રમાણે, આ રાજ્યોમાં મોટી સંખ્યામાં ફિલ્મોનું નિર્માણ થાય છે અને દક્ષિણ ભારતમાં સિનેમાએ રાજકારણ અને સમાજ પર પણ ઊંડી અસર કરી છે. આવી સ્થિતિમાં તેમણે સવાલ કર્યો કે નેશનલ ફિલ્મ એવોર્ડ્સ માટે ખાસ ગુજરાતની જ પસંદગી કેમ કરવામાં આવી?
રાજ ઠાકરેએ કેન્દ્ર સરકારની નીતિઓ અંગે પણ અનેક સવાલો કર્યા છે. તેમણે પોતાના નિવેદનમાં એવો આક્ષેપ કર્યો કે દેશના મોટા કાર્યક્રમો અને મહત્વની યોજનાઓમાં ગુજરાતને સતત પ્રાધાન્ય આપવામાં આવી રહ્યું છે. તેમણે કોમનવેલ્થ ગેમ્સ, 2023ના ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપની ફાઈનલ, વિદેશી રાષ્ટ્રાધ્યક્ષોની ગુજરાત મુલાકાત અને ગિફ્ટ સિટી જેવા મુદ્દાઓનો ઉલ્લેખ કરીને પૂછ્યું કે આ પ્રકારના નિર્ણયોથી કેન્દ્ર સરકાર દેશને શું સંદેશ આપવા માંગે છે? તેમણે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ પર નિશાન સાધતા સવાલ કર્યો કે શું તેઓ એવું દર્શાવવા માંગે છે કે દેશના વિકાસ અને ઇતિહાસનું કેન્દ્ર માત્ર ગુજરાત રહ્યું છે? રાજ ઠાકરેએ કહ્યું કે ભારતનું નિર્માણ કોઈ એક રાજ્યના યોગદાનથી થયું નથી. દેશના દરેક પ્રદેશ અને અસંખ્ય પેઢીઓના યોગદાન, સંઘર્ષ અને બલિદાનથી આજનું ભારત બન્યું છે.
રાજ ઠાકરેએ પોતાના નિવેદનમાં એવો પણ દાવો કર્યો કે અગાઉના વડાપ્રધાનોએ પોતાના જન્મસ્થળ અથવા રાજકીય કાર્યક્ષેત્ર ધરાવતા રાજ્યનું મહત્વ કૃત્રિમ રીતે વધારવાનો પ્રયાસ કર્યો નહોતો. જોકે, હાલના નિર્ણયોને લઈને તેમને એવું લાગે છે કે ગુજરાતને સતત વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવી રહ્યું છે. નેશનલ ફિલ્મ એવોર્ડ્સના સ્થળાંતર અંગે તેમણે ખાસ કરીને કલાકારોને પણ સવાલો પૂછવાની અપીલ કરી છે. રાજ ઠાકરેના મતે આ મુદ્દો માત્ર એ નથી કે એવોર્ડ સમારોહ કેવડિયામાં યોજાય છે કે અન્ય કોઈ શહેરમાં. તેમના મતે મુખ્ય સવાલ એ છે કે દેશની રાજધાનીમાં વર્ષોથી ચાલતી એક પરંપરાને બદલવાની જરૂર શા માટે પડી?
તેમણે ચેતવણી આપતા કહ્યું કે જો કલાકારો અને ફિલ્મ ઉદ્યોગ આ નિર્ણય અંગે સવાલ નહીં ઉઠાવે તો ભવિષ્યમાં આવી પરંપરાઓ વધુ બદલાઈ શકે છે. તેમણે આશંકા વ્યક્ત કરી કે એક દિવસ એવો પણ આવી શકે છે કે ગુજરાતમાં કાર્યક્રમ ન યોજાય તો નેશનલ ફિલ્મ એવોર્ડ્સ જ નહીં આપવામાં આવે. રાજ ઠાકરેએ આ મુદ્દે આંતરરાષ્ટ્રીય ઉદાહરણ પણ આપ્યું હતું. તેમણે ઓસ્કાર એવોર્ડ્સનો ઉલ્લેખ કરીને કહ્યું કે અમેરિકામાં સત્તા પર રહેલા અલગ-અલગ રાષ્ટ્રપતિઓએ ઓસ્કાર સમારોહને પોતાના ગૃહરાજ્યમાં લઈ જવાનો પ્રયાસ કર્યો નથી. તેમના મતે રાષ્ટ્રીય સ્તરના મોટા પુરસ્કારો સાથે જોડાયેલી પરંપરાઓ અને સ્થળનું પણ પોતાનું મહત્વ હોય છે.
રાજ ઠાકરેએ કેન્દ્ર સરકારના કળા અને સિનેમા પ્રત્યેના વલણ પર પણ આકરા પ્રહાર કર્યા હતા. તેમણે આક્ષેપ કર્યો કે સત્તામાં રહેલા લોકોની કળા પ્રત્યેની સમજ કરતાં ચૂંટણી જીતવાની રાજકીય કુશળતા વધુ જોવા મળે છે. તેમણે એવો પણ આરોપ લગાવ્યો કે સરકારનો સિનેમા સાથેનો સંબંધ પ્રચારાત્મક ફિલ્મો અને તેમને પુરસ્કાર આપવા સુધી મર્યાદિત છે. આ સાથે રાજ ઠાકરેએ મહારાષ્ટ્ર અને દક્ષિણ ભારતના રાજ્યોના કલાકારોને પણ આ મુદ્દે અવાજ ઉઠાવવાની અપીલ કરી છે. તેમના મતે જો આ રાજ્યો આ પ્રકારના નિર્ણય સામે મજબૂત વલણ નહીં અપનાવે તો ભવિષ્યમાં તેમની સાંસ્કૃતિક ઓળખ અને મહત્વ પર અસર પડી શકે છે.
પોતાના નિવેદનના અંતમાં રાજ ઠાકરેએ ગુજરાતના લોકોને પણ સંબોધ્યા હતા. તેમણે ગુજરાતી લોકોને અપીલ કરી કે માત્ર પોતાની ભાષા બોલતા નેતાઓ સત્તામાં છે તે બાબતથી ખુશ થઈને અન્ય રાજ્યો સાથેના મતભેદો કે નીતિગત પ્રશ્નોને નજરઅંદાજ ન કરવા જોઈએ. તેમણે દાવો કર્યો કે સત્તા બદલાયા બાદ અન્ય રાજ્યો અને ત્યાંના લોકો પોતાના રાજ્ય તથા સ્થાનિક વ્યવસાયો સાથે થયેલા કથિત અન્યાયનો હિસાબ માગી શકે છે.
રાજ ઠાકરેએ સ્પષ્ટ કર્યું કે તેઓ આ મુદ્દે પોતાનો વિરોધ ચાલુ રાખશે અને દેશભરના કલાકારોને પણ આ અંગે પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કરવાની અપીલ કરશે. બીજી તરફ, નેશનલ ફિલ્મ એવોર્ડ્સનું સમારોહ ગુજરાતના કેવડિયામાં યોજવાનો નિર્ણય સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમોને દેશના અન્ય વિસ્તારો સુધી લઈ જવાની દિશામાં લેવામાં આવ્યો છે કે તેની પાછળ અન્ય કોઈ કારણ છે, તે અંગે રાજ ઠાકરેએ સરકાર પાસેથી સ્પષ્ટતા માગી છે. હવે નેશનલ ફિલ્મ એવોર્ડ્સનું સ્થળ બદલવાના નિર્ણયને લઈને રાજકીય ચર્ચા વધુ તેજ બની શકે છે. એક તરફ રાજ ઠાકરે આ નિર્ણયને લઈને કેન્દ્ર સરકારને ઘેરી રહ્યા છે, જ્યારે બીજી તરફ આ સમારોહને ગુજરાતમાં યોજવાથી દેશના અન્ય વિસ્તારોમાં પણ રાષ્ટ્રીય સ્તરના કાર્યક્રમો યોજવાની દિશામાં નવી પરંપરા શરૂ થઈ શકે છે. આ મુદ્દે આગામી દિવસોમાં મહારાષ્ટ્ર, ગુજરાત અને કેન્દ્ર સરકાર વચ્ચે રાજકીય નિવેદનબાજી વધુ જોવા મળી શકે છે.
