સુરતમાં BRTS બસના ડ્રાઇવરની દાદાગીરીનો વધુ એક કિસ્સો સામે આવ્યો છે. રૂટ નંબર-17ની BRTS બસમાં મુસાફરોને ભારે ગરમી અને ગૂંગળામણ અનુભવાતી હોવા છતાં AC ચાલુ કરવામાં ન આવતાં વિવાદ સર્જાયો હતો. મુસાફરોએ ડ્રાઇવરને વારંવાર એર કન્ડિશનર શરૂ કરવા વિનંતી કરી હતી, પરંતુ તેમની વાત સાંભળવાને બદલે ડ્રાઇવરે ઉદ્ધતાઈભર્યું વર્તન કરતાં, ‘ગરમી લાગતી હોય તો નીચે ઊતરી જાઓ’ તેમ કહ્યું હોવાનો આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે. આખરે એક મહિલા મુસાફરે મોબાઇલ કેમેરો ચાલુ કરીને ઘટનાનું રેકોર્ડિંગ શરૂ કરતાં ડ્રાઇવરે AC ચાલુ કર્યું હતું. મળતી માહિતી મુજબ, રૂટ નંબર-17ની BRTS બસમાં મુસાફરી દરમિયાન બસમાં ભારે ગરમી અનુભવાઈ રહી હતી. બંધ બસમાં AC બંધ હોવાથી ગૂંગળામણ થતી હોવાનું પણ મુસાફરોએ જણાવ્યું હતું. બસમાં મહિલાઓ સહિતના અનેક મુસાફરો બેઠા હતા અને તેમણે ડ્રાઇવરને AC ચાલુ કરવાની વિનંતી કરી હતી. જોકે, શરૂઆતમાં મુસાફરોની રજૂઆતને ગંભીરતાથી લેવામાં આવી નહોતી.
મુસાફરોનું કહેવું છે કે એક-બે વખત નહીં, પરંતુ વારંવાર વિનંતી કરવા છતાં ડ્રાઇવર દ્વારા યોગ્ય પ્રતિસાદ આપવામાં આવ્યો નહોતો. તેના બદલે ‘ગરમી લાગતી હોય તો નીચે ઊતરી જાઓ’ જેવા શબ્દો બોલવામાં આવ્યા હોવાનો આક્ષેપ છે. આ વાત સાંભળીને બસમાં બેઠેલા મુસાફરોમાં રોષ ફેલાયો હતો. જાહેર પરિવહનની સેવામાં મુસાફરો સાથે આ પ્રકારની ભાષાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે તે અંગે પણ સવાલો ઊભા થયા છે. ઘટના દરમિયાન એક મહિલા મુસાફરે પોતાના મોબાઇલ ફોનનો કેમેરો ચાલુ કરીને સમગ્ર મામલાનું રેકોર્ડિંગ શરૂ કર્યું હતું. રેકોર્ડિંગ શરૂ થતાં જ ડ્રાઇવરે આખરે બસનું AC ચાલુ કર્યું હોવાનું સામે આવ્યું છે. જોકે, AC ચાલુ થયા બાદ પણ મુસાફરોની મુશ્કેલીનો અંત આવ્યો નહોતો.
આક્ષેપ મુજબ, બસ વરાછા મિની બજાર નજીક પહોંચ્યા બાદ ડ્રાઇવરે બસ આગળ ચલાવવાને બદલે બસ છોડી દીધી હતી. મુસાફરો બસમાં જ હતા અને તેમણે બસ સેવા ચાલુ રાખવા માટે વિનંતી પણ કરી હતી. તેમ છતાં, મુસાફરોને રસ્તા પર જ ઉતારી દેવામાં આવ્યા હોવાનો આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે. અચાનક બસ સેવા બંધ થતાં મુસાફરોને ભારે મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. ખાસ કરીને મહિલાઓ અને અન્ય મુસાફરોને પોતાના ગંતવ્ય સુધી પહોંચવા માટે ફરીથી બીજી બસ અથવા અન્ય વાહનની વ્યવસ્થા કરવી પડી હતી. મુસાફરોની અનેક આજીજી છતાં બસ છોડીને જવામાં આવી હોવાના આક્ષેપને કારણે લોકોમાં ભારે રોષ જોવા મળ્યો હતો.
મહિલા મુસાફરોનું કહેવું છે કે બસ સ્ટાફ દ્વારા મુસાફરો સાથે શિસ્તપૂર્વક અને જવાબદારીથી વર્તવું જોઈએ. BRTS જેવી જાહેર પરિવહન સેવા રોજ મોટી સંખ્યામાં લોકો માટે મહત્વપૂર્ણ છે. નોકરી, વ્યવસાય, અભ્યાસ અને અન્ય કામ માટે લોકો આવી બસ સેવા પર આધાર રાખે છે. આવી સ્થિતિમાં ડ્રાઇવર અથવા અન્ય સ્ટાફ દ્વારા મનમાની કરવામાં આવે તો સામાન્ય મુસાફરોને મુશ્કેલી ભોગવવી પડે છે. આ ઘટનાએ સુરતની જાહેર બસ સેવામાં મુસાફરો સાથે થતા વર્તનને લઈને ફરી ચર્ચા જગાવી છે. બસ સેવાના સંચાલન માટે ઈજારદારોને જવાબદારી સોંપવામાં આવી હોવા છતાં, ડ્રાઇવર અને કંડક્ટર દ્વારા મુસાફરો સાથે ગેરવર્તન, ઉદ્ધતાઈ અને મનસ્વી વર્તનની ફરિયાદો સમયાંતરે સામે આવતી રહી છે.
મુસાફરોનો આક્ષેપ છે કે કેટલીક ફરિયાદોમાં સમયસર અને કડક કાર્યવાહી ન થવાને કારણે કેટલાક કર્મચારીઓ બેફામ વર્તન કરતા હોવાનો અનુભવ થાય છે. મુસાફરો સાથે ખરાબ વર્તન કરવું, તેમની યોગ્ય ફરિયાદો પર ધ્યાન ન આપવું અથવા પોતાની જવાબદારીમાંથી દૂર ભાગવું જેવી ઘટનાઓને રોકવા માટે વધુ અસરકારક દેખરેખ જરૂરી હોવાનું લોકોનું કહેવું છે. આ ઘટનામાં પાલિકા તંત્ર દ્વારા કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી છે. બસ ચાલકને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યો છે, જ્યારે સંબંધિત ઈજારદાર કંપનીને પણ નોટિસ ફટકારવામાં આવી છે. આ કાર્યવાહી બાદ મુસાફરોમાં એક હદ સુધી સંતોષ જોવા મળ્યો છે, પરંતુ ઘણા લોકોનું કહેવું છે કે માત્ર એક ડ્રાઇવર સામે કાર્યવાહી કરવાથી સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ નહીં આવે.
મુસાફરોની માંગ છે કે તમામ BRTS બસોના ડ્રાઇવર અને કંડક્ટર માટે મુસાફરો સાથેના વર્તન અંગે સ્પષ્ટ નિયમો બનાવવામાં આવે. ગેરવર્તનની ફરિયાદ સામે તાત્કાલિક તપાસ થાય અને દોષિત કર્મચારી સામે કડક પગલાં લેવામાં આવે તે જરૂરી છે. જાહેર પરિવહનની બસમાં મુસાફરોને ગરમી અને ગૂંગળામણનો સામનો કરવો પડે અને તેમની ફરિયાદ સાંભળવાને બદલે ‘નીચે ઊતરી જાઓ’ એવું કહેવામાં આવે તો તે માત્ર શિસ્તનો મુદ્દો નથી, પરંતુ સેવાની જવાબદારી સામે પણ ગંભીર સવાલ ઊભો કરે છે. મુસાફરો પાસેથી ભાડું વસૂલવામાં આવે છે અને તેના બદલામાં તેમને સુરક્ષિત તથા યોગ્ય સેવા મળવી જોઈએ તેવી અપેક્ષા સ્વાભાવિક છે.
BRTS જેવી આધુનિક જાહેર પરિવહન સેવાનો હેતુ લોકોને આરામદાયક, ઝડપી અને સુવિધાજનક મુસાફરી ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે. પરંતુ જ્યારે બસમાં AC જેવી મૂળભૂત સુવિધા બંધ હોય અને મુસાફરોની રજૂઆત છતાં તેને શરૂ કરવામાં ન આવે, ત્યારે સેવાની ગુણવત્તા સામે સવાલો ઊભા થાય છે. આ ઘટનામાં એક મહિલા મુસાફરે મોબાઇલમાં વીડિયો બનાવવાનું શરૂ કરતાં જ AC ચાલુ કરવામાં આવ્યું હોવાનો આક્ષેપ પણ મહત્વપૂર્ણ છે. આ ઘટનાએ એવો સવાલ ઊભો કર્યો છે કે શું મુસાફરોની સામાન્ય ફરિયાદનું નિરાકરણ માત્ર ત્યારે જ થાય છે જ્યારે તેનો વીડિયો બને અથવા મામલો જાહેર થાય?
હવે પાલિકા તંત્ર દ્વારા ડ્રાઇવર સામે સસ્પેન્શનની કાર્યવાહી અને ઈજારદારને નોટિસ આપવામાં આવી છે. જોકે, આગામી સમયમાં આવી ઘટના ફરી ન બને તે માટે બસ સ્ટાફની કામગીરી પર સતત દેખરેખ રાખવી, મુસાફરો માટે સરળ ફરિયાદ વ્યવસ્થા ઊભી કરવી અને ગેરવર્તન સામે તાત્કાલિક પગલાં લેવા જરૂરી બનશે. સુરત જેવા મોટા શહેરમાં રોજ હજારો લોકો જાહેર બસ સેવાનો ઉપયોગ કરે છે. તેથી બસ ચલાવનાર અને સંચાલન કરનાર દરેક કર્મચારીની જવાબદારી માત્ર બસને એક સ્થળેથી બીજા સ્થળે લઈ જવાની નથી, પરંતુ મુસાફરોને સન્માનજનક અને જવાબદાર સેવા આપવાની પણ છે. વરાછા મિની બજાર પાસે બનેલી આ ઘટનાએ ફરી એકવાર BRTS સેવાની કામગીરી અને મુસાફરો પ્રત્યેની જવાબદારી પર સવાલો ઊભા કર્યા છે.
