પાકિસ્તાનના પૂર્વ વડાપ્રધાન અને પાકિસ્તાન તહરીક-એ-ઇન્સાફ (PTI)ના સ્થાપક ઇમરાન ખાનની જેલમાં રહેલી સ્થિતિ અને બગડતા સ્વાસ્થ્યને લઈને તેમની પૂર્વ પત્ની જેમિમા ગોલ્ડસ્મિથે બ્રિટન સરકાર પાસે હસ્તક્ષેપની અપીલ કરી છે. જેમિમાએ બ્રિટનના વડાપ્રધાન એન્ડી બર્નહેમ અને વિદેશ મંત્રી એડ મિલિબેન્ડને સંબોધીને સવાલ કર્યો છે કે બ્રિટન હજુ કેટલો સમય ઇમરાન ખાનની સ્થિતિ અંગે મૌન રહેશે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો છે કે ઇમરાન ખાન છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી રાજકીય વિરોધીઓ દ્વારા સતત ‘પ્રતાડના’નો સામનો કરી રહ્યા છે અને તેના કારણે તેમના શારીરિક તથા માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર ગંભીર અસર પડી રહી છે.
ઓગસ્ટ 2023થી જેલમાં બંધ છે ઇમરાન ખાન
73 વર્ષીય ઇમરાન ખાનને 5 ઓગસ્ટ 2023ના રોજ ભ્રષ્ટાચારના એક કેસમાં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. ત્યારથી તેઓ જેલમાં છે અને હાલમાં રાવલપિંડીની બહાર આવેલી અદિયાલા જેલમાં રાખવામાં આવ્યા છે. ઇમરાન ખાન અને તેમની પાર્ટી અગાઉથી જ તેમના વિરુદ્ધના અનેક કેસોને રાજકીય રીતે પ્રેરિત ગણાવતા આવ્યા છે, જ્યારે પાકિસ્તાની સરકાર આ આરોપોને નકારી રહી છે. તાજેતરના દિવસોમાં તેમની તબિયત અને જેલમાં સારવારને લઈને વિવાદ વધુ ઉગ્ર બન્યો છે.
જેમિમાએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર લખ્યું કે તેમના બે પુત્રોના પિતા અને પાકિસ્તાનના પૂર્વ વડાપ્રધાન ઇમરાન ખાનને ત્રણ વર્ષથી કથિત રીતે પરેશાન કરવામાં આવી રહ્યા છે. તેમણે આ સમગ્ર પરિસ્થિતિને પાકિસ્તાની સેનાના વડા ફિલ્ડ માર્શલ આસિમ મુનીર સાથે જોડાયેલા ‘વ્યક્તિગત બદલા’ તરીકે ગણાવી છે. જોકે, આ આરોપો જેમિમાના દાવા છે અને પાકિસ્તાની સત્તાવાળાઓએ આવા આરોપોને સ્વીકાર્યા નથી.
‘ત્રણ વર્ષથી એકાંત કારાવાસમાં રાખ્યા’
જેમિમા ગોલ્ડસ્મિથે વધુ ગંભીર દાવો કરતાં કહ્યું છે કે ઇમરાન ખાનને લાંબા સમયથી એકાંત કારાવાસ જેવી પરિસ્થિતિમાં રાખવામાં આવ્યા છે. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે ઇમરાનને લગભગ 10 મહિનાથી પરિવાર સાથે યોગ્ય રીતે સંપર્ક કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી નથી. તેમણે એવો પણ આરોપ લગાવ્યો છે કે ઇમરાન ખાનને પુસ્તકો, વકીલો અને ડૉક્ટરો સુધી પૂરતી પહોંચ આપવામાં આવતી નથી.જેમિમાએ સંયુક્ત રાષ્ટ્રના ‘નેલ્સન મંડેલા રૂલ્સ’ નો ઉલ્લેખ કરીને કહ્યું કે સતત 15 દિવસથી વધુ સમય માટે એકાંત કારાવાસ આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણો હેઠળ ગંભીર મુદ્દો છે. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે ઇમરાન ખાન ત્રણ વર્ષથી આવી પરિસ્થિતિનો સામનો કરી રહ્યા છે. આ દાવાઓને લઈને પાકિસ્તાનમાં માનવ અધિકાર અને જેલ વ્યવસ્થા અંગે પણ ચર્ચા તેજ બની છે.
બગડતા સ્વાસ્થ્યને લઈને ચિંતા
ઇમરાન ખાનના સ્વાસ્થ્યને લઈને તેમની પાર્ટી અને પરિવાર અગાઉથી ચિંતા વ્યક્ત કરતા આવ્યા છે. તાજેતરમાં તેમની આંખની દૃષ્ટિ અને અન્ય સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત સમસ્યાઓ અંગે પણ દાવા કરવામાં આવ્યા હતા. 18 ઓગસ્ટે પાકિસ્તાનની સુપ્રીમ કોર્ટે ઇમરાન ખાનને સારવાર માટે ઇસ્લામાબાદની શિફા ઇન્ટરનેશનલ હોસ્પિટલમાં ખસેડવાનો આદેશ આપ્યો હતો. કોર્ટના આદેશમાં નિષ્ણાત ડૉક્ટરોની દેખરેખ હેઠળ સારવારની જોગવાઈ પણ કરવામાં આવી હતી.પરંતુ ત્યારબાદ ઇમરાન ખાનને થોડા સમય માટે સરકારી પાકિસ્તાન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મેડિકલ સાયન્સિસ (PIMS)માં લઈ જવામાં આવ્યા અને તપાસ બાદ ફરી અદિયાલા જેલમાં પરત મોકલવામાં આવ્યા. PTIએ આ કાર્યવાહી અંગે વાંધો ઉઠાવ્યો અને સરકાર સામે કોર્ટના આદેશનું પાલન ન કરવાનો આરોપ લગાવી અવમાનના અરજી દાખલ કરી છે.
પુત્રોને પાકિસ્તાન જવા માટે વીઝા ન મળ્યાનો દાવો
જેમિમાએ પોતાના બંને પુત્રો સુલેમાન અને કાસિમનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે. તેમણે કહ્યું કે બંને બ્રિટિશ નાગરિક છે અને પોતાના પિતાની બગડતી તબિયતને કારણે ચિંતિત છે. જેમિમાનો દાવો છે કે તેમના પુત્રોને પાકિસ્તાન જવા માટે વીઝા આપવામાં આવ્યા નથી અને કોર્ટના આદેશો હોવા છતાં તેમને પિતા સાથે નિયમિત ફોન પર વાત કરવાની પણ પૂરતી તક મળતી નથી.જેમિમાના જણાવ્યા પ્રમાણે ઇમરાન ખાનનો બ્રિટન સાથે પાંચ દાયકાથી વધુ સમયનો સંબંધ છે. તેમણે ઓક્સફોર્ડ યુનિવર્સિટીમાં અભ્યાસ કર્યો હતો, ત્યાં ક્રિકેટ ટીમનું નેતૃત્વ કર્યું હતું અને ઇંગ્લેન્ડમાં કાઉન્ટી ક્રિકેટ પણ રમી હતી. જેમિમા પોતે બ્રિટિશ નાગરિક છે અને ઇમરાન સાથેના લગ્નમાંથી તેમને બે પુત્રો છે.
બ્રિટન સરકારને ખુલ્લેઆમ દબાણ કરવાની અપીલ
જેમિમાએ બ્રિટન સરકારને પાકિસ્તાન પર જાહેર રીતે દબાણ બનાવવાની અપીલ કરી છે. તેમના કહેવા પ્રમાણે પાકિસ્તાન કોમનવેલ્થનો સભ્ય દેશ છે અને બ્રિટને પાકિસ્તાન સરકાર પાસે સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશનું પાલન કરવાની માંગ કરવી જોઈએ. તેમણે ઇમરાન ખાનને યોગ્ય તબીબી સારવાર, પરિવાર સાથે મુલાકાત અને નિયમિત સંપર્કની સુવિધા આપવાની પણ માંગ કરી છે.જેમિમાએ આ મામલાને માત્ર પાકિસ્તાનની આંતરિક રાજનીતિનો મુદ્દો ન ગણાવીને ‘માનવાધિકારની કટોકટી’ તરીકે રજૂ કર્યો છે. તેમણે બ્રિટન સરકારને વધુ સક્રિય ભૂમિકા ભજવવા વિનંતી કરી છે.
પાકિસ્તાન સરકાર અને PTI વચ્ચે વધતો વિવાદ
ઇમરાન ખાનની સારવાર અને જેલમાં તેમની સ્થિતિને લઈને પાકિસ્તાન સરકાર અને PTI વચ્ચેનો વિવાદ સતત વધી રહ્યો છે. એક તરફ PTIનો આરોપ છે કે સરકાર અને જેલ સત્તાવાળાઓ સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશોનું સંપૂર્ણ પાલન કરી રહ્યા નથી. બીજી તરફ સરકાર સુરક્ષા સહિતના કારણો આગળ ધરી રહી છે. અગાઉ સરકારે ખાનને ખાનગી હોસ્પિટલમાં ખસેડવાના સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ સામે કાનૂની પડકાર આપવાનો નિર્ણય પણ લીધો હતો.તાજેતરમાં ઇમરાન ખાનને હોસ્પિટલ લઈ જવામાં આવ્યા બાદ થોડા જ કલાકોમાં જેલમાં પરત મોકલવામાં આવતા વિવાદ વધુ ગંભીર બન્યો હતો. PTIએ આ મામલે કોર્ટનો દરવાજો ખખડાવ્યો છે, જ્યારે સરકાર તરફથી કહેવામાં આવ્યું છે કે તબીબી તપાસ બાદ તેમને તાત્કાલિક હોસ્પિટલમાં રાખવાની જરૂરિયાત જણાઈ નહોતી.
હાલ ઇમરાન ખાનની જેલ સ્થિતિ, સારવાર અને તેમના પર કથિત અત્યાચારના આરોપો પાકિસ્તાનની રાજનીતિમાં મોટો મુદ્દો બની ગયા છે. જેમિમા ગોલ્ડસ્મિથે હવે આ મામલે સીધી બ્રિટન સરકારને અપીલ કરતાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ ચર્ચા વધારી છે. જોકે, ઇમરાન ખાન સાથે અત્યાચાર અથવા લાંબા સમયથી એકાંત કારાવાસના દાવાઓ અંગે વિવિધ પક્ષોના નિવેદનો અલગ છે અને અંતિમ સ્થિતિ સ્વતંત્ર તપાસ તથા સત્તાવાર પુરાવાઓથી જ સ્પષ્ટ થઈ શકે છે.
