ભારતે જાપાની કંપનીઓને દેશમાં વધુ રોકાણ કરવા અને નવી ટેક્નોલોજી વિકસાવવા માટે ખુલ્લું આમંત્રણ આપ્યું છે. વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે જાપાનમાં કંપનીઓના પ્રતિનિધિઓ સાથે વાતચીત દરમિયાન કહ્યું કે ભારતની અર્થવ્યવસ્થા ઝડપથી આગળ વધી રહી છે અને જાપાની કંપનીઓ માટે અહીં રોકાણની મોટી તકો છે. તેમણે કંપનીઓને ભારતમાં ઉત્પાદન વધારવા સાથે સ્થાનિક સ્તરે વધુ કામ કરવા અને સંશોધન કેન્દ્રો સ્થાપવા માટે પણ અપીલ કરી. ગોયલે સ્પષ્ટ કહ્યું કે ભારતના દરવાજા રોકાણકારો માટે 24 કલાક ખુલ્લા છે.
જાપાની કંપનીઓને ભારતમાં શું કરવાની અપીલ?
ગોયલે જાપાની કંપનીઓને માત્ર ભારતમાં માલ બનાવવાની નહીં, પરંતુ અહીં જ નવી ટેક્નોલોજી અને ઉત્પાદનો વિકસાવવાની સલાહ આપી. તેમણે વધુ સંશોધન અને વિકાસ કેન્દ્રો તથા વૈશ્વિક ક્ષમતા કેન્દ્રો શરૂ કરવા પર ભાર મૂક્યો. તેમનું કહેવું છે કે આનાથી ભારતીય એન્જિનિયરો અને યુવાનોને જાપાની કંપનીઓ સાથે કામ કરવાની વધુ તક મળશે. સાથે જ ભારતમાં ઉત્પાદન વધારવાથી કંપનીઓના ખર્ચમાં પણ ઘટાડો થઈ શકે છે.
ગોયલે જાપાની કંપનીઓને ભારતમાં તેમના કામનો વધુ હિસ્સો લાવવા અને અહીંથી વૈશ્વિક બજારો માટે ઉત્પાદન કરવાની અપીલ કરી. તેમણે ખાસ કરીને ઉત્પાદન, વાહન ઉદ્યોગ, અર્ધચાલક, કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા, ઊર્જા, બેટરી, મહત્વપૂર્ણ ખનિજો અને નવી પેઢીની વાહનવ્યવસ્થા જેવા ક્ષેત્રોમાં સહયોગ વધારવાની વાત કરી.
જાપાનના 10 ટ્રિલિયન યેનના રોકાણ પર નજર
ભારત અને જાપાન વચ્ચે આર્થિક સંબંધો વધુ મજબૂત કરવાની દિશામાં આ મુલાકાતને મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. જાપાને આગામી 10 વર્ષમાં ભારતમાં 10 ટ્રિલિયન યેન એટલે કે આશરે ₹60,000 કરોડનું રોકાણ કરવાનો લક્ષ્યાંક નક્કી કર્યો છે. ભારત સરકાર ઇચ્છે છે કે આ રોકાણ માત્ર પરંપરાગત ક્ષેત્રોમાં નહીં, પરંતુ નવી ટેક્નોલોજી અને મોટા ઉદ્યોગોમાં પણ આવે.
હાલમાં જાપાન ભારત માટે વિદેશી સીધા રોકાણના મોટા સ્ત્રોતોમાંથી એક છે. એપ્રિલ 2000થી માર્ચ 2026 વચ્ચે જાપાનમાંથી ભારતમાં કુલ $48.14 અબજનું વિદેશી સીધું રોકાણ આવ્યું છે, જે ભારતમાં આવેલા કુલ વિદેશી રોકાણના આશરે 6% જેટલું છે.
ભારતમાં 1,400થી વધુ જાપાની કંપનીઓ
ભારતમાં હાલમાં 1,400થી વધુ જાપાની કંપનીઓ કામ કરી રહી છે. તેમાં સુઝુકી, ટોયોટા અને હોન્ડા જેવી વાહન કંપનીઓ, સોની જેવી ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કંપની તથા હિટાચી અને મિત્સુબિશી જેવી એન્જિનિયરિંગ ક્ષેત્રની કંપનીઓ સામેલ છે. ભારત-જાપાન વચ્ચે નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં દ્વિપક્ષીય વેપાર લગભગ $27.5 અબજ રહ્યો હતો.
ભારત અને જાપાન વચ્ચેનો સહયોગ માત્ર કંપનીઓના રોકાણ સુધી મર્યાદિત નથી. મુંબઈ-અમદાવાદ ઝડપી રેલવે પ્રોજેક્ટ, દિલ્હી, અમદાવાદ, બેંગલુરુ અને ચેન્નાઈની જાપાની સહાયથી બનેલી મેટ્રો વ્યવસ્થાઓ તથા 8 રાજ્યોમાં સ્થાપિત 11 જાપાની ઔદ્યોગિક ટાઉનશિપ બંને દેશોના વધતા સહયોગના ઉદાહરણો છે.
200થી વધુ લોકોનું પ્રતિનિધિમંડળ જાપાનમાં
પીયૂષ ગોયલ 24થી 27 ઓગસ્ટ સુધી જાપાનની મુલાકાતે છે અને તેમની સાથે 200થી વધુ વેપારી પ્રતિનિધિઓનું પ્રતિનિધિમંડળ પણ ગયું છે. આ ભારતનું અત્યાર સુધીનું સૌથી મોટું વેપારી પ્રતિનિધિમંડળ હોવાનું વાણિજ્ય મંત્રાલયે જણાવ્યું છે. પ્રતિનિધિમંડળ ટોક્યો, નાગોયા અને ઓસાકામાં વેપાર અને રોકાણ અંગે ચર્ચા કરશે.
આ મુલાકાત દરમિયાન અર્ધચાલક, કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા, સ્ટાર્ટઅપ, સ્વચ્છ ઊર્જા, વાહન ઉદ્યોગ, સ્ટીલ અને નાણાકીય ક્ષેત્ર સહિતના મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ રહી છે. ભારતનો પ્રયાસ સ્પષ્ટ છે કે જાપાની મૂડી અને ટેક્નોલોજીને ભારતમાં લાવીને ઉત્પાદન અને રોજગારની નવી તકો ઊભી કરવામાં આવે.
હવે ભારતને જાપાન પાસેથી શું આશા?
ભારત ઇચ્છે છે કે જાપાની કંપનીઓ માત્ર અહીં રોકાણ ન કરે, પરંતુ ભારતને તેમના વૈશ્વિક ઉત્પાદન અને નવીનતાના કેન્દ્ર તરીકે પણ જુએ. ગોયલે ખાસ કરીને સ્થાનિક ઉત્પાદન, સંશોધન અને નવી ટેક્નોલોજી પર ભાર મૂક્યો છે. આગામી વર્ષોમાં જાપાનનું રોકાણ કયા ક્ષેત્રોમાં વધે છે અને 10 ટ્રિલિયન યેનના લક્ષ્યાંક તરફ બંને દેશો કેટલી ઝડપથી આગળ વધે છે, તેના પર નજર રહેશે.
