ભારતના પડોશી દેશ મ્યાનમારમાં ફરી એકવાર હિંસા ભડકી છે. રાખાઈન રાજ્યમાં મ્યાનમારની સૈન્ય સરકાર (જુન્ટા) અને બળવાખોર સંગઠન અરાકાન આર્મી વચ્ચે છેલ્લા ઘણા સમયથી ચાલી રહેલી અથડામણ હવે વધુ ભયંકર બની ગઈ છે. બંને પક્ષો વચ્ચે ભારે હુમલા થઈ રહ્યા છે, જેના કારણે સામાન્ય લોકોનું જીવન જોખમમાં મુકાઈ ગયું છે. પરિસ્થિતિ એટલી ગંભીર બની છે કે તેની અસર હવે પડોશી દેશ બાંગ્લાદેશ સુધી પહોંચી છે. વધતી હિંસાને ધ્યાનમાં રાખીને બાંગ્લાદેશ સરકારે પોતાની સરહદ પર હાઈ એલર્ટ જાહેર કરીને સુરક્ષા વધુ કડક બનાવી દીધી છે. તાજેતરના અહેવાલો અનુસાર મ્યાનમારની સેનાએ રાખાઈન રાજ્યના માઉંગડો અને બુથિડોન્ગ જેવા રોહિંગ્યા બહુલ વિસ્તારોમાં ભારે એરસ્ટ્રાઈક શરૂ કરી છે. ફાઇટર જેટ દ્વારા કરવામાં આવેલા આ હુમલામાં અનેક શક્તિશાળી બોમ્બ ફેંકવામાં આવ્યા હતા. આંતરરાષ્ટ્રીય અહેવાલો મુજબ માત્ર બે દિવસ દરમિયાન 18થી 27 જેટલા બોમ્બ છોડવામાં આવ્યા હતા. આ હુમલાનો મુખ્ય નિશાન અરાકાન આર્મીના ઠેકાણાઓ હોવાનું કહેવાય છે.
આ બોમ્બ વિસ્ફોટો એટલા શક્તિશાળી હતા કે તેની ગુંજ બાંગ્લાદેશની સરહદ સુધી સંભળાઈ હતી. બાંગ્લાદેશના ટેકનાફ વિસ્તારના રહેવાસીઓએ જોરદાર ધડાકા અનુભવ્યા હતા. ઘણા સ્થળોએ ઘરો ધ્રૂજી ઉઠ્યા હતા અને બારીઓના કાચ પણ હલી ગયા હતા. સરહદ પાસે રહેતા લોકોમાં ભારે ભયનો માહોલ સર્જાયો છે. રાખાઈન રાજ્યમાં સામાન્ય લોકો સૌથી વધુ મુશ્કેલીનો સામનો કરી રહ્યા છે. એક તરફ મ્યાનમારની સેનાના સતત હવાઈ હુમલા ચાલી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ બળવાખોર સંગઠનો વચ્ચે પણ હિંસક અથડામણો વધી રહી છે. અરાકાન આર્મી અને અરાકાન રોહિંગ્યા સાલ્વેશન આર્મી (ARSA) વચ્ચે પણ સંઘર્ષ ચાલી રહ્યો છે, જેના કારણે સામાન્ય નાગરિકો બે તરફથી પીસાઈ રહ્યા છે. તાજેતરમાં ARSAના લડાકુઓએ અરાકાન આર્મીના કાફલા પર હુમલો કરીને તેના કેટલાક લડાકુઓને મારી નાખ્યા હતા. આ ઘટનાથી ગુસ્સે થયેલી અરાકાન આર્મીએ સ્થાનિક રોહિંગ્યા સમુદાય પર બળવાખોરોને મદદ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. ત્યારબાદ અનેક વિસ્તારોમાં તણાવ વધુ વધી ગયો છે અને સામાન્ય લોકોમાં ભયનું વાતાવરણ છવાઈ ગયું છે.
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમને કારણે સૌથી વધુ ચિંતા બાંગ્લાદેશને થઈ રહી છે. કારણ કે વર્ષ 2017માં મ્યાનમારમાં થયેલી હિંસા બાદ લગભગ 10 લાખથી વધુ રોહિંગ્યા શરણાર્થીઓ બાંગ્લાદેશમાં આશરો લેવા પહોંચ્યા હતા. આજે પણ આ તમામ શરણાર્થીઓના રહેવા, ભોજન, આરોગ્ય અને સુરક્ષાની જવાબદારી બાંગ્લાદેશ સરકાર પર છે. જેના કારણે દેશ પર મોટો સામાજિક અને આર્થિક બોજ પડ્યો છે. હવે જો મ્યાનમારમાં હિંસા વધુ વધશે તો ફરી એકવાર હજારો રોહિંગ્યા લોકો પોતાનો જીવ બચાવવા માટે નાફ નદી પાર કરીને બાંગ્લાદેશમાં પ્રવેશવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે. આ શક્યતાને ધ્યાનમાં રાખીને બાંગ્લાદેશ સરકારે પહેલેથી જ સરહદ પર સુરક્ષા વધારી દીધી છે. બોર્ડર ગાર્ડ બાંગ્લાદેશ (BGB)ના અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે ગેરકાયદેસર ઘૂસણખોરી રોકવા માટે સરહદ પર સતત પેટ્રોલિંગ કરવામાં આવી રહ્યું છે. વધારાના સુરક્ષા દળોને પણ તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે. સરહદ પર દરેક પ્રકારની હિલચાલ પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે જેથી કોઈ પણ વ્યક્તિ ગેરકાયદેસર રીતે દેશમાં પ્રવેશ ન કરી શકે.
બાંગ્લાદેશ સરકારે પોતાની સરહદોને વધુ સુરક્ષિત બનાવવા માટે અનેક પગલાં લીધાં છે. સરહદી વિસ્તારોમાં સુરક્ષા દળોની સંખ્યા વધારવામાં આવી છે અને ચોવીસ કલાક નજર રાખવામાં આવી રહી છે. અધિકારીઓનું માનવું છે કે જો સમયસર કડક પગલાં નહીં લેવાય તો ફરી એકવાર મોટું શરણાર્થી સંકટ ઊભું થઈ શકે છે. બીજી તરફ મ્યાનમારમાં હિંસા હજુ પણ અટકવાના કોઈ સંકેત દેખાતા નથી. સૈન્ય અને બળવાખોરો વચ્ચેનો સંઘર્ષ સતત વધી રહ્યો છે, જેના કારણે રાખાઈન રાજ્યમાં રહેતા હજારો પરિવારો સુરક્ષિત સ્થળોની શોધમાં ઘર છોડવા મજબૂર બન્યા છે. જો આ સ્થિતિ લાંબા સમય સુધી યથાવત રહેશે તો સમગ્ર વિસ્તાર માટે માનવીય સંકટ વધુ ગંભીર બની શકે છે. ભારત માટે પણ આ સ્થિતિ મહત્વની છે, કારણ કે મ્યાનમાર અને બાંગ્લાદેશ બંને ભારતના પાડોશી દેશો છે. સરહદી વિસ્તારોમાં વધતી અસ્થિરતા સમગ્ર દક્ષિણ એશિયાની સુરક્ષા અને સ્થિરતા માટે ચિંતાનો વિષય બની રહી છે. વિશ્વના અનેક દેશો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ પણ આ સંઘર્ષ પર નજર રાખી રહ્યા છે અને હિંસા રોકવા માટે પ્રયાસોની માંગ કરી રહ્યા છે.
